دلار، باز هم کالای سرمایهای شد
نوسان قیمتها در بازار ارز را شاید بتوان مهمترین رخداد روزهای اخیر در بازارهای وارداتی و صادراتی به شمار آورد که تأثیر بسیاری بر واقعیتهای تجاری در کشورمان گذاشته است. دورنمای مبهم پیشرو و نگرانی از ادامه این قبیل نوسان قیمتها، مواردی است که ابهام را در آینده تولید و تجارت کشور رقم خواهد زد. این در حالی است که برخی اظهارنظرها و گمانهزنیها در روزهای گذشته، به این قبیل اماواگرها دامن زده؛ همچنین نگرانی از وضعیت مناسبات سیاسی کشور نیز نکته دیگری به شمار میآید که نیاز به بررسی و توجه به بازار ارز را دوچندان میکند. با توجه به این نیاز در نشستی به میزبانی اگزیمنیوز با حضور تنیچند از کارشناسان بازار ارز، به بررسی رخدادهای تأثیرگذار در این بازار پرداختیم تا شرایط پیشروی این بازار را بتوان با شفافیت بیشتری ملاحظه کرد.
حمیدرضا معبودی، معاون امور بینالملل بانک توسعه صادرات، مسعود دانشمند، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران و فرهاد فزونی، دیگر عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی و قائممقام شورای سیاستگذاری انجمن مدیران و متخصصین صنعتی و اقتصادی ایران که همگی از کارشناسان بازار ارز و مبادلات ارزی بینالمللی هستند، در این نشست به بررسی این بازار پرداختند. در ابتدای این نشست فرهاد فزونی مشکل نوسان نرخ ارز را مهم ارزیابی کرده ولی این رخداد را بخشی از مشکلات اقتصادی موجود در کشور برشمرد و گفت: نمیتوان به مشکلات جزیرهای نگاه کرد زیرا مشکلات موجود در شرایطی ظاهر میشوند که بخشهای دیگری مانند نظام بودجه دولتی، یارانهها، انرژی و در نهایت نظام ارزی، همگی با یکدیگر در ارتباط بوده و غالبا با مشکل روبهرو هستند. این وضعیت در نهایت به جایی ختم شد که در سالهای گذشته به رتبهبندی نظام کالایی رسیدیم؛ یعنی با توجه به اولویتهای اقتصاد کشور، تلاش شد تا ارز موردنیاز با توجه به اولویتها تخصیص داده شود که خود معرف عرضهنشدن کافی ارز به شمار میرود. این در حالی است که هنوز صنعت ایران نتوانسته با دیگر کشورها رقابت کند. در شرایط فعلی به
منابع متنوع ارزی نیاز داریم. حمیدرضا معبودی، معاون امور بینالملل بانک توسعه صادرات، هم گفت: فواید تکنرخیشدن ارز برای همه اثبات شده است. ارز چندنرخی به نبود شفافیت در صورتهای مالی منجر شده و با توجه به این نکته که نهادهای بینالمللی مانند صندوق بینالمللی پول یا بانک جهانی، صورتهای مالی را با نرخهای ارزی رسمی و مصوب بررسی و درباره آن اظهارنظر میکنند، شاهد نبود شفافیت و حتی وجود ابهام در نرخها هستیم. این در حالی است که این ویژگی حتی به قاچاق کالاهای اساسی از کشور نیز منتهی شده است. چندنرخیبودن ارز که به نبود شفافیت منتهی میشود، اجازه نخواهد داد سرمایهگذار بخش خصوصی بتواند تحلیلی درست و منطقی از آینده اقتصادی و نوسان قیمتها در کشور داشته باشد بنابراین جذابیت سرمایهگذاری بهشدت کاهش خواهد یافت. وی در ادامه افزود: ثبات نسبی بهای نفت در سال ٩٥ در کنار حجم نسبتا مطلوب صادرات از احتمال آرامش در بازار ارز حکایت داشت ولی این همه ماجرا نبود زیرا رکود نسبی در بازارهای کالایی موجب شد ارز باز هم بهعنوان منبعی برای حفظ ارزش داراییها به شمار رود که شاید بخشی از مشکلات ارزی از همین جا نشئت گرفت. در سالهای
اخیر تقاضای سرمایهگذاری برای حفظ ارزش داراییها بین بازارهای ارز، طلا، املاک، سپردههای بانکی و سهام در نوسان بوده ولی در کنار این بازارها شاهد بودیم برخی از سرمایهگذاران به سمت سرمایهگذاریهای خاص و مشخص نیز حرکت کردند که افزایش مجوزهای صنعتی یا واحدهای تولیدی مختلف این واقعیت را نشان میدهد. این موارد در کنار افزایش بهای ارز در روزهای اخیر نشان میدهد باز هم بازار ارز تبدیل به محملی برای سرمایهگذاریها شده است. معاون امور بینالملل بانک توسعه صادرات در ادامه به بررسی دقیقتر بازار ارز در بعد عرضه و تقاضا پرداخت و گفت: درخصوص عرضه ارز به بازارهای داخلی باید سه بخش متفاوت را مدنظر قرار داد؛ صادرات نفت، میعانات گازی، فراوردههای نفتی، پتروشیمی و صادرات غیرنفتی شاید مهمترین بخش ارزآوری کشور را تشکیل میدهند که در کنار آن شاهد ورود توریست و ارز همراه مسافر نیز هستیم که دو بخش اولیه تزریق ارز به بازار داخلی به شمار میروند ولی بخش سوم که خوشبینیهای بسیاری به آن معطوف شده بود را باید سرمایهگذاری خارجی در صنایع مختلف به شمار آورد که خود شیوهای از ارزآوری محسوب میشود. در سال جاری صادرات نفت یا سایر
شیوههای صادراتی به نسبت باثبات بوده ولی درخصوص سرمایهگذاری خارجی وضعیت کلی هنوز متنوع و متغیر است.
در ادامه مسعود دانشمند، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، به بررسی بیشتر واقعیتها در بازار ارز پرداخت و گفت: هماکنون بزرگترین منابع ارزی در اختیار دولت قرار دارد. این در حالی است که معضل حجم بالای نقدینگی دردسری است که در هر زمان به سمتی حرکت میکند؛ حال شاید این بار بازار ارز است که از حجم بالای نقدینگی آسیب دیده است.
از طرف دیگر از زمان موفقیت ترامپ تاکنون دلار بیش از ٣٠٠ تومان گرانتر شده که این شائبه را ایجاد میکند که در عرضه ارز به بازار وقفهای ایجاد شده باشد. ارز تکنرخی قطعا الزام اقتصاد ماست ولی چگونگی آن محل گفتوگو است. برای تکنرخیشدن ارز باید در ابتدا بازار پولی ما مدیریت شود و واقعیتهای روز جهانی را باید مدنظر قرار داد. این در حالی است که نهتنها بخش اقتصاد کلان کشور که حتی بخشهای کوچکتر و پراهمیت اقتصادی نیز - که اهمیت بالایی داشته و به صورت غیرمستقیم به ارزآوری کمک میکند - در شرایط ایدهآل قرار ندارد. بهعنوان مثال حتی درخصوص صادرات حاملهای انرژی، نفت خام و فراوردههای نفتی و گازی نیز با مشکلاتی روبهرو هستیم؛ بهعنوان مثال هزینه بارگیری کشتیهای نفتکش در مقایسه با کشورهای منطقه شاید چند برابر تمام شود.
در ادامه این گفتوگو باز هم فرهاد فزونی از الزامات ثبات بازار ارز، به وجود منابع کافی عرضه و نیاز به ارتباطات صحیح بینالمللی اشاره کرد و گفت وقتی مقامات بانک مرکزی سیگنالهای رشد قیمتی را صادر میکنند، چرا بازار آزاد نباید برای خرید دلار اقدام کند که در نهایت همه از نوسان قیمتها تأثیر بپذیرند. دولت خود باید بازار آزاد ارز و حتی بورس ارز را بپذیرد. همچنین مسعود دانشمند در ادامه افزود: هنوز هم شاهد حاکمیت سیاسی بر اقتصاد هستیم و آثار اقدامات و رفتارهای سیاسی بر کسبوکار افراد کاملا مشهود است. برخی تصمیمات میتوانند به بیاعتمادی بخش خصوصی منجر شود و باعث خواهد شد مردم به جای سرمایهگذاری اقتصادی، به روزمرگی اقتصادی دچار شوند که حداقل خروجی آن کاهش سرمایهگذاری بخش خصوصی خواهد بود. ما باید جایگاه نفت را بشناسیم ولی آن را وارد اقتصاد کشور نکنیم؛ رویکردی که بسیاری از کشورهای پیشرو نفتی داشتهاند. اطمینان موردنظر در اقتصاد با ثبات قوانین و مقررات ایجاد میشود. نظام تکنرخی ارز شاید از اوجب واجبات اقتصادی به شمار آید ولی به ملزومات خود نیاز دارد. باید مراقب بود که بخش خصوصی به دولت بیاعتماد نشود. باید نشان
دهیم که در حال اصلاح نظام بانکی و بودجهای هستیم تا شاید اعتماد بیشتری در مردم ایجاد شود.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
ارسال نظر