عاملان اصلی سقوط قیمت نفت

به گزارش تسنیم محمدرضا کیاشمشکی - در حالی که اقتصاد جهان به دنبال افزایش قیمت نفت خام به منظور ترمیم آثار ناشی از رکود اقتصادی است، عربستان سعودی تهدید کرده در صورتی که نشست نوامبر اوپک به توافق نرسد تولید نفت خام خود را به ۱۱ یا حتی ۱۲ میلیون بشکه در روز می رساند.

این تهدید عربستان خود به عنوان یک پالس منفی به بازار نفت در کاهش قیمت نفت موثر بود. خبرگزاری رویترز چهارم نوامبر از این تهدید سعودی خبر داد.

در همان روز هر بشکه نفت برنت دریای شمال با ۷۷ سنت کاهش قیمت نسبت به روز قبل از آن به ۴۵ دلار و ۵۸ سنت رسید. قیمت نفت سبک آمریکا نیز با ۵۹ سنت کاهش به ۴۴ دلار و ۷ سنت در هر بشکه رسید. البته تنها دلیل کاهش قیمت نفت، تهدید عربستان نبود، اما این مسئله نیز در کنار ابهام در مورد نتایج انتخابات آمریکا، افزایش حجم ذخایر نفت خام آمریکا، کاهش تقاضا و تردیدها در مورد توانایی تولید کنندگان برای اجرایی کردن طرح کاهش تولید از جمله دلایل افت قیمت نفت بود.

عربستان که به ظاهر به دنبال رسیدن به توافق در نشست پیش روی اوپک به منظور ترمیم قیمت های نفت است، در روزهای گذشته با ارسال نامه ای به هیئت عامل اوپک اعلام کرد که در نشست بیست و هشتم نوامبر که قرار بود با حضور اعضای اوپک و تولیدکنندگان نفت غیراوپک برگزار شود شرکت نخواهد کرد. با اعلام سعودی ها در خصوص عدم حضور در این جلسه، روسیه نیز از حضور در این نشست انصراف داد و امروز خبر لغو این نشست اعلام شد.

از اینرو، پیش از نشست ۳۰ نوامبر اوپک، نشست مشترکی بین اعضای اوپک و غیراوپک برای رسیدن به نقطه مشترک در کاهش تولید نفت برگزار نخواهد شد و در به هم خوردن این نشست، باز هم پای سعودی ها در میان است.

بر هم خوردن این نشست که می توانست در راستای کاهش عرضه نفت در بازار با محدود شدن عرضه کشورهای بزرگ غیراوپکی تولیدکننده نفت مثل روسیه مفید واقع شود، می تواند تأثیرات خود را در میزان قیمت ها در معاملات امروز بگذارد که باید دید در پایان معاملات امروز، نفت خام به چه سطح قیمتی خواهد رسید.

*افت قیمت های نفت از چه زمانی شروع شد؟

نقطه شروع افت قیمت های نفت را می توان میانه سال ۲۰۱۴ دانست، زمانی که تولید نفت عربستان بر اساس اعلام رسمی این کشور ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه در روز بود و در مقایسه با تولید ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه ای این کشور در میانه سال ۲۰۰۴، افزایشی ۸۰۰ هزار بشکه ای در هر روز داشت.

افزایش افسارگسیخته تولید و عرضه نفت خام عربستان در طول سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۴ یکی از دلایل اصلی افزایش عرضه مازاد نفت در بازار و به تبع آن کاهش قیمت نفت بود. سعودی ها عرضه مازاد در بازار را در سال ۲۰۱۴ متوقف نکردند و در فاصله میانه ۲۰۱۴ تاکنون، عرضه نفت خام خود را در بازار از ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه به ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه رسانده اند و این مسئله، از دلایل اصلی ماندن قیمت نفت زیر ۵۰ دلار است.

*عراق؛ متهم ردیف دوم افت قیمت نفت

در کنار عربستان، عراق نیز در فاصله سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۶ عرضه نفت خام خود در بازار را از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز به ۴ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز رسانده است و در کنار آن، با اعلام مواضع رسمی خود در خصوص اینکه عراق در فریز نفتی (در ماههای نزدیک به اجلاس الجزایر) و در کاهش سقف تولید (در ماههای اخیر) مشارکت نمی کند، دومین کشوری است که با رفتارهای خود به کاهش قیمت نفت و پایین ماندن آن دامن زده است.

افزایش عرضه نفت خام عربستان و عراق موجب شد تا بازار نفت در میانه سال ۲۰۱۴ با بیش از ۲ میلیون بشکه در روز مازاد عرضه روبرو شود و این رشد مازاد عرضه سبب شد قیمت نفت در بازارهای جهانی از ۱۰۰ دلار تا زیر ۳۰ دلار نیز برسد.

* ایران در افت قیمت نفت نقشی نداشت

ایران از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ در سایه تحریم های ناعادلانه غرب، نه تنها در افزایش مازاد عرضه نفت خام در بازار دخیل نبود، بلکه با افت صادرات نفت خام از ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز در ابتدای ۲۰۱۱ به حدود یک میلیون و ۷۰ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۱۳ و ۹۰۰ هزار بشکه در روز در ماههای ابتدایی ۲۰۱۴ رسید، در رشد قیمت های نفت تأثیرگذار بود. در این مدت عراق و عربستان با افزایش عرضه نفت خام خود نه تنها سهم ایران در بازار نفت را تصاحب کردند بلکه به وجود ۲ میلیون بشکه نفت مازاد در بازار نفت و به تبع آن کاهش قیمت نفت دامن زدند.