تاریخ روابط با مسکو از زبان سفیر ایران

به گزارش ایرنا سنایی در این نشست، گفت: نکات مختلفی در مورد روابط دوجانبه وجود دارد. در ایران نکته منفی این است که اعتقاد دارند، روسیه طی قراردادهای مختلف، اراضی مختلف ایران را به دست آورده و در مقابل نیز این موضوع هست که گریبایدوف سفیر روسیه در تهران کشته شد.

وی در سخنان خود که به زبان روسی بیان شد، افزود: اما نکات مثبت بسیاری نیز وجود دارد. در ایران وقتی از روسیه صحبت می شود، فرهنگ و ادبیات غنی کلاسیک مورد اشاره قرار می گیرد. در کتاب فروشی ها ترجمه آثار تولستوی، چخوف، گورکی و سایر نویسندگان روس را مشاهده می کنید.
بنا به اعلام روز پنجشنبه بخش دیپلماسی رسانه ای سفارت ایران در مسکو، سنایی در ادامه سخنان خود اظهار کرد: نکته مثبت در روسیه نیز آن است که روس ها با ادبیات فارسی خوب آشنایی دارند و شاعرانی چون خیام، حافظ و دیگران به خوبی شناخته شده اند که این برداشت های منفی و مثبت در مردم دو کشور به هرحال تاثیرگذار است.
در روسیه برای ایران معاصر و همچنین به صورت متقابل اطلاعات کمی وجود دارد، از سوی دیگر نکته قابل توجه اینکه مردم دو کشور اطلاعات کمی در باره هم دارند، نام قبلی ایران «پرشیا» بود و در روسیه هم بیشتر این واژه کاربرد دارد.
در دوران کمونیستی نیز روابط عادی نبود و از ایران تنفر وجود داشت، زیرا در مدار غرب بود و تهران هم از شوروی وحشت داشت، احزاب کمونیست بسیار قوی بودند که اصلی ترین آن حزب توده بود.
وقتی خاطرات سفیران ایران را می خوانیم، می بینیم رادیو مسکو همیشه در مورد ایران اخبار منفی پخش می کرد و سفیر شوروی در تهران نیز به حاکمان شکایت می کرد که چرا حزب توده را در ایران سرکوب می کنید.
سنایی همچنین گفت: حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار ایرانی قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ در مناطق جنوبی روسیه در حاشیه دریای خزر، آستراخان، قزاقستان و مناطق جنوبی قفقاز زندگی می کردند و اوایل قرن نوزدهم حدوداً ۲۰۰ ایرانی در کرملین آستراخان غرفه داشتند و فعالیت می کردند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد: دوران کنونی روابط را می توان بی سابقه نامید. از سال ۲۰۱۴ مناسبات دوجانبه شروع به توسعه کرد و در سه سال گذشته شاهد گرم ترین دوران همکاری های ایران و روسیه بودیم.
هر دو کشور تلاش می کنند از نفوذ غرب رهایی یابند. ایران در روابط خود با شوروی و روسیه غرب را مد نظر داشت و مسکو نیز سال های ۱۹۹۰ در روابط خود با تهران تحت نفوذ غرب بود، ولی اکنون هر دو طرف با وجود برخی اختلاف ها به توسعه روابط علاقه مندند.
سنایی گفت: مساله مهم دیگر، اعتمادی است که بین رئیسان جمهوری وجود دارد و سران دو کشور در سه سال گذشته ۹ بار با یکدیگر ملاقات کردند، بارها نیز گفت وگوی تلفنی داشتند و خود گسترش روابط ایران و روسیه را مدیریت می کنند.
سفیر ایران ادامه داد: مشاهده می کنیم، روسیه سمت و سوی بیشتری به کشورهایی که در شرق و جنوب واقع شده اند دارد و اکنون به کشورهای اسلامی توجه می کند، البته این نتیجه تحریم های ضدروسی نیز هست، ولی به هرحال توجه به شرق دیده می شود.
روابط تهران و مسکو را می توان راهبردی نامید، البته سخت است بگوئیم که روابط روسیه با کدام کشورها راهبردی است، بلاروس، قزاقستان یا چین. اما روابط ایران و روسیه در سال های گذشته واقعاً حالت راهبردی داشته است.
در زمان حاضر، تهران و مسکو در سطوح بالا تبادل هیأت دارند. نیمه دوم سال ۲۰۱۵ بیش از ۱۰ وزیر روسی به تهران رفتند و رئیس جمهوری ایران به روسیه و همچنین همتای ایشان به تهران سفر کردند. رئیسان پارلمان ها نیز دیدارهای متقابل داشته اند و افزون بر آن در تمامی سطوح نظامی، امنیتی و تجاری تبادل هیأت در سطح بالا داریم.
مبادلات بازرگانی رشد کرده است. در سال های گذشته متاسفانه ساختارهای تجاری و بانکی روسیه تمامی تحریم ها را اجرا می کردند، ولی غربی ها خود این قدر پایبند نبودند، این در حالی است که ساختارهای چینی و ترکیه ای این کار را نکرده و با ایران همکار می کردند.
سفیر ایران در مسکو همچنین گفت: ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در مذاکرات تیرماه سران دو کشور در باکو به حسن روحانی همتای خود گفت که سطح روابط تجاری دو کشور ۷۰ درصد افزایش داشته است.
سنایی با بیان اینکه البته روابط تجاری همسان مناسبات (عالی) سیاسی نیست، ادامه داد: روابط دو کشور و همکاری های گسترده در عرصه های دوجانبه ، منطقه ای و بین المللی بیانگر سطح عالی همکاری ها است.
وی اعتماد بین رهبران ایران و روسیه و نبود امکان تاثیرگذاری فاکتور سوم از جمله برخی کشورهای غربی بویژه آمریکا در این روابط را از دلایل سطح بالای همکاری های دو کشور دانست و همچنین گفت که تهران و مسکو در مورد مسائل منطقه ای و جهانی دیدگاههای مشترک دارند.
سفیر ایران همچنین اظهار کرد: سال ۲۰۱۵ مهمترین اسناد دوجانبه نهایی شد. سه سند اصلی که برای تحکیم و توسعه روابط بسیار مهم هستند، مانند موافقتنامه اجتناب از مالیات مضاعف، حمایت از سرمایه گذاری متقابل و همکاری گمرکی امضا شد.
شمار پروازهای متقابل به دو کشور افزایش یافته است. در زمان حاضر ۱۷ پرواز (هفتگی) انجام می گیرد. چهار شرکت هواپیمایی ایران به روسیه پرواز می کنند که این موارد فقط دربرگیرنده پروازهای منظم است و برنامه های چارتری نیز وجود دارد.
شمار گردشگران نیز بیشتر شده است. سال گذشته میلادی ۱۵۰ درصد افزایش داشتیم و پیش بینی می شود که سال ۲۰۱۷ به ۴۰۰ درصد برسد.
در زمینه های علمی و آموزشی نیز همکاری های خوبی وجود دارد. سال گذشته اتحادیه روسای دانشگاههای دو کشور بنیاد گذاشته شد و اولین جلسه آن در مسکو و سپس سال جاری دومین نشست در تهران انجام گرفت که امیدوارم این روندها حفظ شود و حتی تعمیق یابد.
سنایی در باره برخی از دیگر عرصه های موجود برای توسعه مناسبات نیز گفت: ایران و روسیه هر دو صادر کننده مواد هیدروکربوری هستند که برخی می گویند، رقیب یکدیگر به شمار می روند، ولی اطمینان دارم در این زمینه نیز توانمندی های بسیاری برای همکاری وجود دارد.
یک نارسایی نیز اینکه روابط دولتی است. مردم و بخش های خصوصی دو کشور باید همکاری کنند تا دیپلماسی عمومی توسعه یابد، زیرا امری بسیار مهم در گسترش همکاری ها به شمار می رود.
سنایی سپس به پرسش های مطرح با محورهای همکاری اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، منطقه ای و بین المللی ایران و روسیه پاسخ داد.
سفیر ایران در باره راهگذر شمال-جنوب گفت: اجرای این گذرگاه هیچ گاه به اندازه زمان حاضر به واقعیت نزدیک نبوده و امور مربوط به آن در دست اقدام می باشد.
وی همچنین با اشاره به اینکه ایران و روسیه بسیار به یکدیگر نزدیک شده و روابط بسیار خوبی بین رهبران دو کشور حاکم است، وضعیت مناسبات را تثبیت شده خواند و وجود همکاری های فراگیر را دلایل پایداری آن دانست.
تالار اجتماعی جوانان روسیه مرکزی است که سال ۲۰۰۶ تشکیل شد و رهبران جوان نخبه روسیه در زمینه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، رسانه ای و غیره را متحد می کند. نمایندگان جوان دوما، وکلا، بازرگانان، پزشکان، اساتید، پیشاهنگان و سیاستمداران از اعضای این تالار هستند.
راهگذر شمال-جنوب مسیر اصلی تکمیل گذرگاه ترانزیتی ۷۲۰۰ کیلومتری هلسینکی در فنلاند و بمبئی هندوستان است که ارتباط ترانزیتی شمال اروپا و روسیه را از طریق ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان به کشورهای حوزه اقیانوس هند و جنوب شرق آسیا برقرار می کند.
افزون بر مسیر اصلی، شاخه های انشعابی این گذرگاه بین قاره ای به طول هزاران کیلومتر ده ها کشور دورتر را در آسیا و اروپا به هم پیوند خواهد داد و یکی از اقتصادی ترین مسیرهای جاده ای بین المللی می شود.