مهران جنگزده؟!

این روزها که مهران روی خبرهای داخلی و بین المللی است بد نیست ذکری داشته باشیم از سوابق فراموش نشدنی این شهر مرزی در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران. سه هفته پیش بعد از بیش از سی سال برای شرکت در کمیته استانی ایلام به این استان رفتم و از شهر مرزی و پایانه مسافری آن بازدید کردم. سفر بسیار خوب و امید بخشی بود. بعضی مواقع به این میرسم که هر چه از مرکز دور میشویم در نقاط دور دست به همان میزانی که کمتر برخوردارند خلوص و زحمت و تلاش بیشتر است! دیگر آن گرد و غبار و وضعیت جنگ زده شهر که در سال ۱۳۶۱ که در کردستان بودم و به این منطقه نیز سفر میکردم بر شهر حکمفرما نبود. اگر چه چهره و مظاهری از نوسازی در شهر ایلام و سایر شهرهائی که گذر کردیم دیده میشد شاید هنوز خیلی جای کار دارد تا به یک شهر و منطقه مطلوب جمهوری اسلامی و در شان مردم مقاوم این مرز و بوم تبدیل شود.

ولی از حق و انصاف نباید گذشت با توجه به مشکلاتی که در ایران در اجرای پروژه ها و طرح های اجرائی داریم تلاش فراوانی شده است. مخصوصا" تیم بومی کنونی استانداری با انگیزه، علاقه، امید و تلاش در قالب یک کار گروهی دنبال توسعه استان هستند و من برای همه آنان آرزوی توفیق در این راه مینمایم. یکی از دوستان میگفت شهر مرزی مهران را نه تنها با قبل از انقلاب و جنگ نمی توان مقایسه کرد بلکه حتی با صد متر آنطرفتر در خاک عراق نیز که هنوز سنگرهایشان را نیز جمع نکرده اند قابل مقایسه نیست.
قسمت عمده مشکلات ما مدیریتی است تا منابع مالی. البته در زمینه مالی کمبود آن مشکل حادی نیست روشهای مختلف و نوینی وجود دارد برای تامین مالی طرحهای سود آور اما اولا" خورد کردن بودجه ها و ثانیا" کمتر فکر کردن در این زمینه ها که چگونه فقط دولت متمرکز روی زسر ساختها باشد و بقیه را به مردم واگذار کند، مشکل بیشتری است. اما در میان مسائل مدیریتی که به مدیریت کلان کشور هم مربوط میشود شاید امور مربوط به سیاست و حکومت ، نحوه گردش چرخه قدرت ، هم پوشانیهای مسئولتی و اجرائی ، تداخل وظایف و از همه مهمتر باور نداشتن مدیران و نیروهای اجرائی استانی توسط مرکز نشینان حرف اصلی را میزنند. طی سه روز ۵-۷ آبانماه سالجاری کمیته استانی ایلام از سوی مجمع استانداران برگزار شد که علاوه بر بازدید از فعالیتهای عمرانی و اجرائی این استان در جلسات متعدد شرکت کنندگان که همگی از استانداران این استان و سایر استانهای کشور بودند دیدگاه های خود را نسبت به روند امور استان بیان نمودند. مجمع استانداران تنها مجموعه در این سطح است که توانسته از تجربیات نهفته استانداران سابق جمهوری اسلامی در قالب یک سازمان مردم نهاد استفاده بهینه نموده و آنرا تبدیل به اتاق فکری برای دولت و استانداران کنونی نماید.
استان ایلام با مساحت ۲۰۱۳۸ کیلومتر مربع، ۱/۲درصد مساحت کل کشور و رتبه ۲۲ در بین استان ها را به خود اختصاص داده و در منطقه‏ای کوهستانی در حاشیه جنوب غربی رشته جبال زاگرس قرار گرفته که از شمال به استان کرمانشاه از شرق به استان لرستان از جنوب به استان خوزستان و از غرب با داشتن ۴۲۵ کیلومتر مرز به کشور عراق منتهی می شود. براساس سرشماری ۱۳۹۰ جمعیت استان ۵۵۷۵۹۹ نفر می باشد که معادل ۰.۷۴ درصد جمعیت کل کشور و رتبه ۳۱ را در بین استان ها دارا بوده و دارای ۱۰ شهرستان، ۲۵ شهر، ۲۶ بخش ، ۴۹ دهستان و ۶۶۸ آبادی می باشد. از نظرشرایط اقلیمی این استان جزء مناطق گرمسیری محسوب می شود ولی به علل عرض زیاد جغرافیایی، وجود ارتفاعات، اختلاف درجه حرارت و بارندگی در بخش‏های شمالی، جنوبی و غربی آن از نظر اقلیمی می‏توان مناطق سه گانه سردسیری، گرمسیری و معتدل را در این استان مشاهده کرد.
از کل مساحت استان ۸/۳۱ درصد به عرصه‏های جنگلی، ۳۹ درصد به مراتع، ۲/۱۶ درصد به پدیده‏های بیابانی، ۸/۱۲ درصد به کشاورزی و باغات و ۰.۲ درصد به اراضی مسکونی اختصاص یافته است. در استان ایلام ۱۵ رودخانه دائمی (به استثناء رودخانه سیمره) با آورد سالانه ۹/۱ میلیارد مترمکعب و با احتساب رودخانه سیمره ۴/۵ میلیارد مترمکعب آب جریان دارد که سدهای در دست احداث میتواند منبع بزرگی برای افزایش سطح کشت ابی این استان از ۷۰۰۰۰ هکتار به ۱۲۰۰۰۰ هکتار و همچنین صدور آب به استاهای همجوار باشد. مجموعه تلاشهای صورت گرفته در طول بعد از جنگ باعث شده ایلام از بن بست خارج شده و امروزه شاهد عبور صدها هزار زائر از این استان به عتبات عالیات است و موقعیتی بس استراتژیک تر نسبت به گذشته پیدا کرده است. این استان دارای ظرفیتهای فراوانی برای توسعه است که ذکر آنها خارج از حوصله این یادداشت است و در فرصت دیگری همراه با راه کارهای عملیاتی به آن میپردازم و مینویسم که مهران ما داریم می آئیم! انشاالله!