خزان «دیپلماسی بهاری داماد ایرانی» آمریکا !
آرمان نوشت:
آمریکا پس از رفتار قاطع و استدلالات محکم ایران مسیری را آغاز کرده است که کمی قابل تامل به نظر می‌رسد. البته شاید به زعم آمریکایی‌ها، این رفتار در مسیر رسیدن به هدفشان دارای اهمیت است، اما تجربه جامعه و به ویژه مسئولان ایرانی به خوبی با این رفتارها آشناست. بیشتر مردم ایران می‌دانند جان کری دارای دختری است که همسر او تابعیت ایرانی دارد. وزیر امور خارجه آمریکا در ابتدا که بحث مذاکره با ایران مطرح شد، بارها از داماد خود و زندگی ایرانی سخن گفت که باید از این برنامه به نام«دیپلماسی داماد» نام برد که از سال ۹۲ به‌صورت جدی آغاز شد. در آن سال هنوز روحانی به عنوان رئیس‌جمهور انتخاب نشده بود و جان کری در پیامی اظهار داشت:«در همان زمانی که شما با عزیزانتان گرد سفره هفت سین جمع می‌شوید، با افتخار می‌گویم که بسیاری از آمریکایی‌ها هم همگام با شما نوروز را جشن می‌گیرند.» در این پیام جان کری به‌صورت محتاطانه اقدام به برقراری ارتباط با ایرانیان کرد و در آن به پرونده هسته‌ای اشاره زیادی نداشت؛ چرا که منتظر انتخاب رئیس دولت یازدهم بود.
آغاز رسمی دیپلماسی داماد ایرانی!
نوروز ۹۳ اما مانند این ایام در سال پیش از آن نبود و جان‌کری«دیپلماسی داماد ایرانی» را بنیان نهاد؛ چرا که مسئولان آمریکا، رئیس دولت یازدهم ایران و برنامه‌های او برای مذاکرات درباره موضوعات هسته‌ای را متفاوت از رئیس‌جمهور قبلی و سیاست‌های او ارزیابی کرده بودند. بنابراین برنامه جدیدی با محوریت «بهروز والاناهید» داماد ایرانی‌الاصل جان‌کری تدوین کردند که در پیام نوروزی سال ۹۳ وزیر امور خارجه آمریکا قابل درک بود. کری نوروز آن سال اظهار داشت:«زمان نو شدن است و ما امیدوارم به نمادی از نو شدن روابطی رو به تغییر بدل شود، و شاید این زمان، نه تنها سال نو، بلکه لحظه‌ای در تاریخ باشد. از این رو ما همچنان امیدواریم که می‌توانیم اختلافات میان ایران با آمریکا و جامعه جهانی را مشخصا درباره برنامه هسته‌ای و همچنین دیگر مسائل حل و فصل کنیم.» او در پیام نوروزی خود همچنین تصریح کرد که «آمریکا و ایران زمستان‌های بسیار سختی را پشت سرگذاشته‌اند. با این حال اکنون با آمدن بهار از همه می‌خواهیم فرصت کنونی را برای حرکت به سمت آینده‌ای بهتر غنیمت بشمارند. من از صمیم قلب امیدوارم رهبران ایران گزینه‌های درست و لازم را در مذاکرات کنونی هسته‌ای انتخاب کنند و این سال جدید و این بهار جدید بهاری بهتر هم برای مردم ایران و هم جهان باشد.» به وضوح در این موارد مشاهده می‌شود که آمریکا فصل جدیدی از مذاکره با ایران را گشوده است و نکته قابل توجه این است که جان کری به پایان زمستان سخت در روابط دو کشور اشاره دارد که این جملات از سوی برخی، اعتراف آمریکا به خطاهایی است که سال‌ها در قبال ایران صورت گرفته بود. برخی آگاهان این چراغ سبز نشان دادن‌های آمریکا را فصلی از برنامه تدوین شده این کشور برای تحمیل خواست خود به ایران در پرونده هسته‌ای ارزیابی کردند.
زمانی برای نو شدن و آشتی است؟
در نوروز ۹۳ مذاکرات هسته‌ای تا حدودی به جلو رفته بود و به تبع آن پیام نوروزی وزیر امور خارجه دارای داماد ایرانی هم با لحن دوستانه‌‌تری تنظیم و حتی درآن به صراحت از کلمه «آشتی» استفاده شده بود. جان کری در پیام نوروزی آن سال تصریح کرد:«در همه جای دنیا، از جمهوری اسلامی ایران گرفته تا آسیای میانه تا قفقاز تا جوامعی در ایالات متحده نوروز را جشن می‌گیرند و نوروزی شاد آرزو می‌کنند. نوروز که با شکوفه‌های بهاری فرا می‌رسد، زمانی برای نو شدن و آشتی است. در نتیجه کار خستگی‌ناپذیر، برخی از موانع سوءتفاهم که برای دهه‌ها بین ایالات متحده و ایران وجود داشته، از میان رفته است.»
تاکید دوباره بر لزوم آشتی در پیام ۹۴
روزهای منتهی به نخستین روزهای آغاز سال ۹۴ مصادف شد با درگذشت مادر رئیس‌جمهور که جان کری وزیر امور خارجه آمریکا با حضور در محل اقامت تیم مذاکره‌کننده ایرانی در لوزان به حسین فریدون تسلیت گفت، اما او تبریک نوروز را فراموش نکرد و در پیامی آورد:«همان‌طور که در پیام خود در نوروز سال گذشته گفتم آمریکا و ایران زمستان‌های بسیار سختی را پشت سرگذاشته‌اند. با این حال اکنون با آمدن بهار از همه می‌خواهیم فرصت کنونی را برای حرکت به سمت آینده‌ای بهتر غنیمت بشمارند. من از صمیم قلب امیدوارم رهبران ایران گزینه‌های درست و لازم را در مذاکرات کنونی هسته‌ای انتخاب کنند و این سال جدید و این بهار جدید بهاری بهتر هم برای مردم ایران و هم جهان باشد. نوروز امسال همزمان با اینکه به مرور سال گذشته می‌پردازید و نگاه به سال آینده دارید، امیدوارم که روح آشتی اختلافات گذشته را کنار بگذارد و روح امیدواری نشانگر مسیر به سوی رشد و فرصت‌های جدید باشد.»
عبور از مذاکرات و سلام به اثرات در پیام ۹۵
مذاکرات ایران و ۶ کشور در سال ۹۵ رسمی‌تر شده بود. بنابراین هر اظهارنظر و نوشتاری از سوی دو طرف ایرانی و آمریکایی مورد تفسیرهای زیادی قرار داشت، اما جالب آنجاست که امسال پیام نوروزی جان کری طولانی‌تر از سال‌های قبل و البته به شکل محسوسی محتاطانه‌تر شده بود، چنانکه جان کری در آن پیام آورده بود:«برای ما که در ایالات متحده هستیم، این روز فرصتی است تا مشارکت‌های صدها هزار ایرانی-آمریکایی را به یاد بیاوریم، که نام خود را در تجارت، خدمات عمومی، قانون، پزشکی، پژوهش، موسیقی و موارد بسیار دیگر حک کرده‌اند. برای مردم ایران، امیدواریم شروع آینده روشن‌تر، به معنای فرصت‌های اقتصادی بزرگ‌تر در کشور و... باشد. به‌طور خستگی ناپذیر کار کردیم تا برخی از موانع سوءتفاهم که برای دهه‌ها بین ایالات متحده و ایران وجود داشته را از میان‌برداریم، و شاهد ذوب شدن یخ زمستان‌های سختی که در سال‌های گذشته ذکر کرده‌ام، بودیم. با توجه به این امر، دست دوستی ما به سوی مردم ایران گشوده می‌ماند، همان‌طور که من و تیمم در چند سال گذشته برای تعامل با مقامات ایرانی حاضر بوده‌ایم.» در این پیام از مرحله مذاکرات عبور شده و به دستاوردهای آن پرداخته و مانند سال ۹۲ بر ذوب یخ‌های زمستانی در روابط تاکید شده است.
جان کری به ایران نمی‌آید!
اما در روزهای اخیر ظاهرا جان کری از تداوم «دیپلماسی داماد ایرانی» ناامید شد و یقین پیدا کرد که برای ایران حفظ منافع و مصالح ملی از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین اظهاراتی داشت که سبب حیرت همگان شد. جان کری از سفر نکردن به ایران خبر داد و این سوال را در اذهان ایجاد کرد که چه کسی برای وزیر امور خارجه آمریکا دعوتنامه سفر به کشورمان را فرستاده که او گفته است:«من هیچ برنامه‌ای برای سفر به ایران ندارم، حتی از سال ۱۹۷۹ میلادی و از زمان انقلاب (اسلامی) ایران، ما به اندازه کافی ملاحظه‌کار و دقیق نبودیم و در امور ایران دخالت داشتیم، به عنوان مثال «سیا» به‌طور مستقیم در برکناری نخست وزیر مصدق از قدرت در سال ۱۹۵۳ میلادی مداخله کرد. بنابراین ما این‌چنین در تاریخ ایران حضور داشتیم.» جان کری در جایگاه نماینده دولت آمریکا اظهاراتی در پاییز داشت که در تضاد با پیام‌های بهاری او بود و نشانی از سال‌ها درخواست برای آشتی نداشت. او مدعی شد:«به نظر ما تهدید اصلی برای منطقه این واقعیت بود که ایران دو ماه تا دستیابی به بمب فاصله داشت و اینکه مواد شکافت‌پذیر کافی برای ساخت ۱۲ بمب را در اختیار داشت. بنابراین برای اسرائیل و دیگران در منطقه این فوریت را احساس کردیم که باید برنامه (هسته‌ای) از مسیر برداشته شود. بنابراین اگر از شر سلاح هسته‌ای خلاص نمی‌شدید، مذاکره بسیار سختی را درباره حزب‌ا...، اسرائیل و تروریسم به نسبت وضعیت فعلی داشتید.» وی با تاکید بر اینکه «با وجود توافق هسته‌ای تحریم‌های تسلیحاتی، تحریم مربوط به حمایت ایران از تروریسم و همچنین تحریم‌های حقوق بشر به قوت خود باقی هستند (و حتی به دنبال آزمایش موشکی پس از توافق هسته‌ای تحریم‌های بیشتری علیه ایران وضع شد)» اظهار داشت:«ایران اکنون با محدودیت غنی‌سازی ۳/۶۷ درصد برای ۱۵ سال مواجه است. آنها باید با ذخایری کنار بیایند که نباید به بیش از ۳۰۰ کیلوگرم برای ۱۵ سال برسد. تولید سانتریفیوژهای آنها باید برای ۲۰ سال تحت نظارت کامل باشد.» جان کری در ادامه گفت که با توجه به چنین بازه زمانی اگر ایران بعد از ۱۵ یا ۲۰ سال قصد تخطی از مفاد توافق را داشته باشد، آمریکا همان زمان لازم را در برای برخورد با تهران در اختیار خواهد داشت که اکنون در اختیار دارد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
