پیشتازی هند در تولید و صادرات کشتی
وزارت کشتی‌رانی هند برنامه‌ای را تا سال ۲۰۲۰ تنظیم کرده که یکی از اهدافش رسیدن به سهم ۵ درصد در بازار جهانی و ایجاد ۵۰۰ هزار شغل در این بخش است.
به گزارش روزنامه دنیای خودرو، اقتصاد هند را می‌توان به سه دوره زمانی تقسیم کرد. دوره اول آن از پیش از استعمار تا قرن هفدهم ادامه می‌یابد. دوره دوم مربوط به دوران استعمار انگلیس است، که از قرن هفدهم شروع می‌شود و با استقلال هند در سال ۱۹۴۷ پایان می‌گیرد. دوره سوم نیز از سال ۱۹۴۷ تا حال حاضر ادامه دارد. در این میان، نقطه قوت نظام اقتصادی هند تداوم نظام اقتصادهای خرد و کوچک در این کشور بوده است. برخلاف بسیاری از کشورهای در حال توسعه در آمریکای لاتین، آفریقا یا حتی جنوب‌شرقی آسیا از جمله اندونزی، هند هرگز دچار رکود شدید نبوده است.
از سال ۱۹۹۰ تاکنون، هند به یکی از ثروتمندترین کشورهای در حال توسعه تبدیل شده است. در این مدت، اقتصاد این کشور به استثنای چند عقب‌گرد کوچک، همواره رشدی چشمگیر داشته است. این رشد با مولفه‌های بهبود کیفیت زندگی ازجمله افزایش امید به زندگی، میزان باسوادی و امنیت غذایی همراه شده است. هند با رشد اقتصادی متوسط ۸ درصد در ۸ سال گذشته، به یک قدرت اقتصادی تبدیل شده است. این میزان رشد، نزدیک به رشد اقتصادی کشور همسایه آن «چین» است. هرچند، مشکلات زیرساختی در این کشور جدی است. بخش حمل‌و‌نقل که به طور سنتی اساس زیرساخت‌های اقتصادی این کشور را تشکیل می‌دهد، کمترین میزان مشارکت بخش خصوصی را در سال‌های گذشته داشته و در مقابل، چین پنج برابر هند در این بخش شاهد مشارکت بخش خصوصی بوده است.
سازمان‌ها و ارگان‌ها
بانک صادرات - واردات هند قصد دارد با الگوبرداری از فعالیت‌های بانک صادرات - واردات چین و سیاست‌های مناسب حمایتی دیگری که در کشورهای نوظهوری مانند برزیل و ویتنام اتخاذ شده است، از صنعت کشتی‌سازی این کشور حمایت به عمل آورد. در سال ۲۰۱۴ نیز دولت این کشور، در حال تهیه سیاست جامعی جهت حمایت از صنعت کشتی‌سازی بوده است.
از مهم‌ترین مراکز آموزش علوم دریایی در هند می‌توان به دانشگاه دریایی هند اشاره کرد. این دانشگاه در سال ۲۰۰۸ و طبق دستور پارلمان هند تاسیس شده است و در زمینه مهندسی کشتی، علوم دریایی، مدیریت دریایی، حقوق دریایی و حمل‌و‌نقل دریایی در دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا دانشجو می‌پذیرد. طبق دستور دولت هند، موسسات آموزشی و تحقیقاتی از جمله انجمن تحقیقاتی و مهندسی دریایی در کلکته و بمبئی، کالج عالی تحقیقات و مطالعات دریایی لال بهادور شاستری در بمبئی، تی.اس. چاناکیا در بمبئی، آکادمی ملی آموزش دریایی در چنی، انجمن مدیریت بندر هند در کلکته و کمپ ویساخاپاتنام دانشگاه دریایی هند (مرکز تحقیق و طراحی کشتی ملی)، به دانشگاه دریایی هند به عنوان تنها دانشگاه هند که صرفا در زمینه دریایی تمرکز دارد، ملحق شده‌اند.
صنعت و عملکرد آن
در حال حاضر، حدود ۲۷ کارخانه کشتی‌سازی در کشور هند وجود دارد که ۸ کارخانه متعلق به بخش دولتی و ۱۹ کارخانه دیگر متعلق به بخش خصوصی هستند. شش کارخانه بخش دولتی زیر نظر مستقیم دولت مرکزی و دو کارخانه زیر نظر دولت محلی فعالیت دارند. بزرگ‌ترین شناورهایی که قابلیت آن در بخش دولتی کشتی‌سازی هند وجود دارد، ۱۱۰ هزار DWT تن در کارخانه کشتی‌سازی کوچین و ۸۰ هزار DWT در کارخانه کشتی‌سازی هندوستان هستند. این میزان توانایی ساخت نسبت به روند موجود در بازار جهانی در ساخت شناورهای عظیم به نسبت ناچیز است. ظرفیت ساخت کلیه کشتی‌سازی‌های هند در مجموع حدود ۵۰۰ هزار DWT برآورد می‌شود.
از سوی دیگر، با اینکه واحدهای ساخت و تعمیر کشتی خصوصی هند از نظر تعداد زیاد هستند، با این حال از نظر ظرفیت و گستره محصولات دارای محدودیت زیادی هستند.
آمار تحویل کشتی‌سازی‌های هند در سال‌های اخیر روند رو به رشد خوبی داشته است. سهم این کشور در آمار جهانی تحویل کشتی، از ۰.۱ درصد در سال ۲۰۰۸ (۸۴ هزار GT) به ۰.۴ در سال ۲۰۱۳ (۲۵۱ هزار GT) رسیده است. با وجود رشد بازار جهانی کشتی‌سازی در سال ۲۰۱۳ و افزایش ثبت‌سفارش بازار جهانی از ۳۸ میلیون GT به بیش از ۱۰۰ میلیون GT، صنعت کشتی‌سازی هند از این رشد بهره‌ای نبرده و سهم این کشور به حدود صفر درصد از بازار جهانی ثبت‌سفارش رسیده است. این کاهش از سال ۲۰۱۰ به ۲۰۱۱ نیز رخ داده است.
همچنین می‌توان وضعیت صنعت کشتی‌سازی هند را از جنبه عملکرد صادراتی مورد بررسی قرار داد. بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱ رشد صادرات این کشور در نتیجه رشد سریع این کشور در بازار جهانی کشتی‌سازی جهانی مشاهده می‌شود. مقام این کشور در میان صادرکنندگان کشتی در جهان از مقام ۲۲ (با سهم حدود ۰.۹ درصد) در سال ۲۰۰۵ به مقام دهم (سهم ۱.۸ درصد) در سال ۲۰۰۸ و سپس به مقام پنجم (۲.۶ درصد) در سال ۲۰۰۹ ارتقا یافت. همچنین هند سال ۲۰۱۱، چهارمین صادرکننده کشتی شد. با این حال با کاهش سهم هند از بازار کشتی‌سازی جهان، مقام این کشور به رتبه هفتم در سال ۲۰۱۳ تنزل کرده است.
صادرات هند در سال ۲۰۱۱ یک‌باره به رقم ۷ میلیارد دلار رسیده که قسمت عمده آن به دلیل افزایش ناگهانی صادرات به کشورهای سنگاپور، امارات متحده عربی، سریلانکا، عمان و اندونزی است. پس از سال ۲۰۱۱، صادرات به کشور سنگاپور کاهش شدیدی یافته اما صادرات به بقیه کشورها تقریبا ادامه داشته است. کشورهای آفریقایی از اهداف صادراتی تولیدات بخش دریایی هند بوده و بانک صادرات - واردات این کشور تعدادی از کشورهای آفریقایی را به‌عنوان هدف استراتژیک صادرات کشتی و قایق معرفی کرده است. با نگاهی به ترکیب محصولات صادر شده توسط هند در سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۳، صادرات یدک‌کش‌ها با ۳۱ درصد از ارزش صادرات هند، بالاترین میزان را به خود اختصاص داده است.
از دیگر تولیدات مهم این کشور می‌توان به دسته شناورهای سبک که عمل خاصی را انجام می‌دهند (مانند جرثقیل شناور، حوضچه شناور و غیره) - ۱۸ درصد، قایق‌های امداد و نجات - ۱۴ درصد، شناورهای حمل بار و مسافر - ۱۳ درصد و لایروب ها - ۱۱ درصد، اشاره کرد. سهم کمتر کشتی‌های حمل بار و مسافربری در صادرات کشور هند قابل‌توجه است. همچنین، کشتی‌های فله‌بر و نفت‌کش، قسمت عمده ناوگان تجاری هند را تشکیل می دهند.
برنامه توسعه کشتی‌سازی هند
وزارت کشتی‌رانی هند به منظور توسعه بخش دریایی این کشور برنامه‌ای را تا سال ۲۰۲۰ تنظیم کرده است که از اهداف آن در بخش کشتی‌سازی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
رسیدن به سهم ۵ درصد در بازار جهانی
ایجاد وضعیت مناسب در صنایع تامین‌کننده بخش کشتی‌سازی
ایجاد ۵۰۰ هزار شغل در بخش کشتی‌سازی و صنعت تامین تجهیزات دریایی
توسعه فعالیت‌های تحقیق و توسعه و قابلیت‌های طراحی کشتی‌های تجاری
خودکفایی در بازار تعمیر کشتی
اعطای یارانه برای ساخت کشتی
درآمد بخش کشتی‌سازی تجاری هند، در بازه ۱۰ ساله ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ تقریبا ۱۴ برابر شده است. این رشد در سایه حمایت دولت و وضعیت مناسب بازار کشتی‌سازی جهان در این دهه بوده است. یکی از عوامل رشد صنعت، یارانه‌های اختصاص‌یافته از سوی دولت هند در برنامه پنج‌ساله دهم (سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷) بوده است. از نخستین مشمولان این طرح در سال ۱۹۹۳، می‌توان به کشتی‌سازی‌های بخش دولتی این کشور اشاره کرد که از یارانه ۳۰ درصدی شامل قیمت کشتی‌های اقیانوس پیمای ساخته شده در این شرکت‌ها و همچنین حق استفاده شرکت‌های کشتی‌رانی از وام‌های با بهره دولتی ۹ درصد که تا سقف ۸۰ درصد از هزینه ساخت کشتی را شامل می‌شود، اشاره کرد.
کشتی‌سازی‌های دولتی هند، مجددا در سال ۱۹۹۷ مشمول این طرح شدند که در آن سیاست یارانه سال ۱۹۹۳ به مدت پنج سال دیگر تمدید و وام بازرگانی خارجی جایگزین وام با بهره دولتی شد. اما سومین مشمول این طرح در سال ۲۰۱۲، این بار هم شرکت‌های دولتی و هم بخش خصوصی بودند. طبق این طرح، این شرکت‌ها از یارانه ۳۰ درصدی شامل کشتی‌های اقیانوس پیمای با طول بیش از ۸۰ متر و یارانه ۳۰ درصدی به کشتی سازی‌های خصوصی بهره می‌بردند. این طرح تا ۱۴ آگوست سال ۲۰۰۷ اعتبار داشت.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
