رکورد توسعه ریلی در دستان کدام دولت است؟
دولت پنجم و ششم، با در اختیار داشتن آمار هزار و ۴۳۰ کیلومتری و همچنین، اقبال بیشتر به صنعت ریلی، رکورد توسعه ریل در کشور را در اختیار دارد.
به گزارش روزنامه دنیای خودرو، طی دوران جنگ تحمیلی و پس از آن، چندین دولت مدیریت کشور را در دست گرفتند که هر کدام از نظر روش‌های مدیریتی و تفکرات سیاسی تفاوت‌های عمده‌ای با یکدیگر داشتند و هر یک در مواجهه با نیازهای حمل‌و‌نقلی کشور، سیاست‌های مختص خود را داشته‌اند که در ادامه به بررسی آنها در حوزه ریلی خواهیم پرداخت. گفتنی است به دلیل نبود آمار دقیق و مشخص از دولت تدبیر و امید در آمارهای بین‌المللی توسعه ریلی، در این مطلب از بررسی عملکرد آن چشم‌پوشی کرده و آن را به زمان دیگری موکول می‌کنیم.
طبق آمار ارائه شده در پایگاه اینترنتی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، خطوط ریلی کشور، شامل ۱۰ هزار و ۱۶۰ کیلومتر خط اصلی و ۲ هزار و ۸۳۸ کیلومتر خط فرعی راه است که در کل، به رقمی معادل ۱۲ هزار و ۹۹۸ کیلومتر می‌رسد. از آن جا که قدمت راه‌آهن در کشور به بیش از ۱۰۰ سال پیش بازمی‌گردد، باید اذعان کرد که طی ۴۰ سال اخیر مسئولان کشور اعتقادی به این جنبه از حمل‌و‌نقل نداشته و سرمایه‌گذاری مناسبی در این زمینه صورت ندادند.
آمار دولت پنجم و ششم از توسعه ریلی
اکبر هاشمی‌رفسنجانی، فعالیت خود به عنوان رئیس‌جمهور را از ۱۲ مرداد ۱۳۶۸ آغاز کرد. از‌جمله فعالیت‌های دولت وی در عرصه ریلی (کلنگ‌زنی پروژه‌ها)، می‌توان به احداث راه‌آهن مشهد- مرز سرخس، اتصال شهر صنعتی البرز قزوین به شبکه راه‌آهن، دوخطه کردن خطوط ریلی تهران - گرمسار - مشهد، کلنگ‌زنی خط ریل بادرود - میبد، احداث راه‌آهن چادرملو - اردکان - ارژنگ، راه‌اندازی بارانداز لطف‌آباد و اتصال به ایستگاه راه‌آهن آرتیق ترکمنستان، اتصال شهر صنعتی کاوه (ساوه) به شبکه راه‌آهن، احداث خط دوم محمدیه - شورآب، اتصال محمدیه ۲ - محمدیه ۱، احداث خط دوم آپرین - محمدیه ۲، آغاز طرح اتصال بندر امیرآباد به شبکه راه‌آهن، کلنگ‌زنی خط ریل جاجرم - آلومینابوکسیت، احداث خط دوم ملکی - کرج و خط ریل نظامیه- میاندشت
اشاره کرد.
توسعه ریل در دوران وی معادل هزار و ۴۳۰ کیلومتر در ۸ سال است که به طور میانگین سالانه ۱۷۹ کیلومتر تخمین زده می‌شود. بیشترین سهم توسعه ریل در حالی به سال آخر ریاست جمهوری وی برمی‌گردد که در سال‌های دوم و سوم، این توسعه به‌طور کامل متوقف شده بود.
دولت هفتم و هشتم و توسعه ریلی
مدیریت کشور از ۱۲ مرداد سال ۱۳۷۶ به رئیس این دولت تحویل داده شد. از دستاوردهای مهم ریلی این دولت می‌توان احداث خط سوم واریانت سمنان - دامغان، آغاز احداث خط سوم فریمان - سلام، راه‌اندازی خط ریل بافق - چادرملو (بافق - مشهد)، احداث خطوط ریلی محمدیه ۲ - ساقه، احداث خط دوم محمدیه - جمکران، کرمان - بم، آغاز پروژه ریلی چادرملو - مشهد (بافق - مشهد(، بم - زاهدان و اصفهان - شیراز دانست.
دولت هفتم و هشتم در ۸ سال فعالیت خود، خطوط ریلی را به میزان هزار و ۱۳۰ کیلومتر گسترش داده که این رقم به طور سالانه، معادل ۱۴۱ کیلومتر می‌شود. این در حالی است که در سال ۷۹، حدود ۵۴۰ کیلومتر از خطوط ریلی کشور از دسترس خارج شد.
توسعه ریل در دولت هشتم و نهم
محمود احمدی‌نژاد، رئیس دولت نهم و دهم کشور، در ۱۲ مرداد ۱۳۸۴ سکان هدایت کشور را به دست گرفت. نکته جالب در ۸ سال سکانداری وی، عدم اقبال به راه‌اندازی پروژه‌های ریلی است. در ۸ سال ریاست جمهوری وی، اولویت به اتمام پروژه‌های نیمه‌تمام ریلی داده شد و بر همین مبنا هیچ پروژه ریلی آغاز نشد و صرفا به بهره‌برداری از پروژه‌های از قبل آغاز شده، بسنده شد.
در هر صورت، در دولت‌های نهم و دهم، در حدود هزار و ۲۴۰ کیلومتر ریل به بهره‌برداری رسید. این
در حالی است که در ۳ سال پایانی ریاست وی بر دولت، نه پروژه‌ای کلنگ‌زنی شده و نه حتی پروژه‌ای به بهره‌برداری رسیده، به طوری که در آمارهای جهانی حتی یک‌کیلومتر توسعه ریلی نیز ثبت نشده است.
دولت پیشرو در توسعه
به این ترتیب و به زبان آمار، به نظر می‌رسد دولت پنجم و ششم، با در اختیار داشتن آمار هزار و ۴۳۰ کیلومتری و همچنین، اقبال بیشتر به صنعت ریلی، رکورد توسعه ریل در کشور را در اختیار دارد. البته توسعه و احداث ریل در کشور همواره به تناسب شرایط اقتصادی و سیاسی رشد یا نزول داشته است.
در همین زمینه شاید احتمال جنگی بودن شرایط ایران در دوران سازندگی و یا اولویت دادن شرایط پس از جنگ به حمل‌و‌نقل هوایی و دریایی نقش داشته باشد لیکن آنچه درنهایت به عنوان پایه دوراندیش بودن یک دولت باقی می‌ماند هم بریدن روبان افتتاح خطوط ریلی است که کلنگ آن در دولت‌های قبلی زده شد و هم مصلحت‌اندیشی برای کشور و پایه‌گذاری پروژه‌هایی است که بریدن روبان افتتاح آن به دولت‌های بعدی واگذار شود.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
