قافیه‌ای برای رنج‌های علی‌آقا...
عزیزترین‌های زندگی علی آقا، زنش و دخترهایش، بین هیچ کدام ازهمراهان بیماران نیستند. آنها کیلومترها دورتر در روستایی دور افتاده و محروم چشم به راهند که او سالم و سلامت، بدون توموری که درروده‌هایش جا خوش کرده به خانه برگردد.
به گزارش ایسنا آنها خبر ندارند که سایه بالای سرشان چند صباح بیشتر مهمان این دنیا نیست و کم کم باید چمدانش را ببند تا عازم دنیایی شود که در آن از درد، انتظار طولانی درصف دارو، بوی الکل، نگرانی از حساب ته کشیده بانکی برای تامین هزینه‌های درمان و ... خبری نیست.
در راهروی انستیتو بی‌هیچ ملاقات کننده‌ای، رفیقی یا آشنایی با کلاهی پشمی که آن را تا روی چشم‌ها پایین کشیده منتظر نشسته تا نوبت شیمی درمانی این هفته‌اش برسد. آن‌قدر زرد و استخوانی و نحیف است که هر لحظه خیال می‌کنم شاید زانوهایش تا شوند وبه زمین بیفتد.
لبخند تلخی به لب دارد و گاه و بی‌گاه سربلند می‌کند تا ازپشت دیوار شیشه‌ای نگاهی به بیمارانی که در لباس آبی روی تخت‌ها دراز کشیده‌اند بیندازد. آهی می‌کشد و جوری که بشنوم می‌گوید خدا هیچ کس را با مریضی امتحان نکند.سوز صدایش چشمانم را گرم می‌کند. رو برمی‌گردانم تا صورتم را نبیند ولی انگار باهوش‌تر از این است که نفهمد تحمل یک ساعت نشستن در کنار کسانی را ندارم که سال‌هاست با درد خو گرفته‌اند.
سکوت سنگین راهروی انتظار با صدای پرستار که ازعلی آقا می‌خواهد کم کم برای ورود به اتاق شیمی درمانی آماده شود شکسته می‌شود. پیرمرد با آه وناله بلند می‌شود،کیسه‌های دارویش را برمی دارد و آرام آرام درحالی که زمزمه می‌کند« حید ربابا دنیا یالان دنیادی» وارد اتاق می‌شود.
اسداله سلیمی، مدیر انستیتو کانسر البرز در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به علت ابتلا به سرطان گفت: علت سرطان رشد سلولی بی‌رویه درنقاط مشخصی از بدن است.
وی افزود: هر چند طی چند سال اخیر شاهد افزایش سرطان در جمعیت جوان کشور بوده‌ایم ولی این بیماری غالبا افراد میانسال و مسن را درگیر می‌کند.
هرم جمعیتی سرطان درایران به هم ریخته است
وی به دلیل افزایش سرطان درمیان جمعیت جوان کشور اشاه کرد و گفت: برای سرطان یک هرم جمعیتی تعریف شده که در پایین‌ترین قسمت کودکان و دربالاترین بخش آن افراد مسن قرار دارند.
سلیمی ابراز کرد: متاسفانه طی چند سال گذشته این هرم جمعیتی در کشور به هم ریخته و همین باعث شده شاهد ابتلای گروه‌های سنی مختلف به سرطان باشیم.
عوامل سرطان زا را بشناسیم
این پزشک متخصص با اشاره به دلایل ابتلا به سرطان گفت: محققان عوامل مختلفی را در ابتلای افراد به سرطان تاثیرگذار می‌دانند که مهمترین آنها رژیم غذایی نامناسب، سبک زندگی نادرست، نداشتن تحرک و افزایش آلاینده‌هاست.
وی اظهار کرد: سوء مصرف در سیگار و برخی مشروبات، مصرف فست فود، غذاهای دارای مواد نگهدارنده، تنفس در هوای آلوده، استرس و مصرف آب به ظاهر سالم از عوامل عمده افزایش آمار سرطان درجامعه است.
وی ادامه داد: در زندگی امروز گیاهخوار بودن و مصرف غذاهای سالم بسیار دشوار و حتی غیر ممکن است؛چراکه سبک زندگی مدرن افراد را از مصرف غذاهای سالم دور کرده است.
مدیر انستیتو کانسر البرز توصیح داد: علاوه براین امروزه مصرف گوشت غیر هورمونی، سبزیجات و میوه جات فاقد مواد شیمیایی، آب بدون نیترات و ... برای افراد به رویایی دست نیافتنی تبدیل شده است.
سلیمی ادامه داد: دراین شرایط اگر افراد هم بخواهند نمی‌توانند از فاکتورهایی که باعث ابتلا به سرطان می‌شود به طور کامل دوری کنند.
وی توضیح داد: به هر حال همه اعضای خانواده برای زنده ماندن ناچار به تنفس در هوای آلوده شهرها، مصرف مواد غذایی که از ترکیبات واقعی آنها مشخص نیست و همزیستی با برخی عواملی که ریسک ابتلا به سرطان را زیاد می‌کند و نمی‌توانند از این شرایط فرار کنند.
چگونه ریسک ابتلا به سرطان را کاهش دهیم؟
این پزشک متخصص گفت: تنها کاری که از عهده مردم برمی‌آید این است که تا جایی که می‌توانند سبک زندگی خود را تغییر دهند و به سمت زندگی سالم حرکت کنند.
وی ادامه داد: ورزش روزانه از مهمترین عواملی است که می‌تواند احتمال ابتلای افراد به سرطان را کاهش دهد به همین دلیل هیچ کس نباید از کنار این موضوع به سادگی بگذرد.
سلیمی با تاکید بر اهمیت رعایت رژیم غذایی مناسب در جلوگیری از ابتلا به سرطان اضافه کرد: خودداری از مصرف سوسیس و کالباس، غذاهای پرادویه، شور و قندی و اسیدی تاثیر به سزایی در کاهش ابتلا به سرطان دارد.
وی ادامه داد: استفاده از خشکبار ، روغن زیتون و کنجد ،آب لیموی تازه، غذاهای پرروتئین دار، مصرف انواع جوانه‌ها، میوه و سبزیجات قرمز زنگ، مصرف شش تا هشت لیوان آب در روز، خوردن انواع قاطی پلوها و مصرف غلات سبوس‌دار می‌تواند ریسک ابتلا به سرطان را در افراد کاهش دهد.
رشد سرطان درالبرز از الگوی خاص پیروی نمی‌کند
وی دربخش دیگری از صحبت‌های خود به وضیت شیوع سرطان در البرز اشاره کرد و گفت: ابتلای افراد به سرطان به جز عوامل مطرح شده به مقتضیات جغرافیایی و محل سکوت آنان نیز بستگی دارد.
سلیمی خاطرنشان کرد: همین مقتضیات جغرافیایی باعث می‌شود در برخی از استان‌ها نوع خاصی از سرطان شیوع بیشتری داشته باشد، به عنوان مثال شیوع سرطان مری در گرگان بیش از سایر شهرهای کشور است.
متخصص بیماری‌های خون و سرطان (آنکولوژی ) توضیح داد: البرز به دلیل مهاجرپذیری تابع شرایط و مقتضیات جغرافیایی نیست چون این استان قومیت مختلفی را در خود جای داده است.
وی یادآور شد: این مهاجرپذیری بالا باعث شده شیوع سرطان در البرز از الگوی خاصی پیروی نکند.
سرطان معده و سینه سرطان‌های شایع در البرز
سلیمی اضافه کرد: آمارها نشان می‌دهد که سرطان سینه و معده در البرز به نسبت سایر سرطان‌ها بیشتر است که ریشه‌یابی این امر نیاز مند بررسی و انجام تحقیقات علمی است.
این پزشک متخصص در ادامه با اشاره به مشخص نبودن تعداد مبتلایان به سرطان در استان گفت: متاسفانه آمار دقیقی درخصوص تعداد واقعی مبتلایان به سرطان در البرز وجود ندارد که این امر مشکلاتی را به وجود آورده است.
وی توضیح داد: برای دستیابی به آمار دقیق باید از تمامی مراکز پاتولوژی درخواست کردتا از هر بیمار سرطانی بخواهند که یک فرم آمار پر کند.
وی در پایان گفت: این مراکز می‌توانند در پایان هر سال این فرم‌ها را دراختیار دانشگاه علوم پزشکی استان قرار دهند تا آمار دقیقی از تعداد سرطانی‌های استان به دست بیاید.
چگونه با بیماران سرطانی رفتار کنیم؟
محمد روانبخش، عضو انجمن جامعه شناسان ایران در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا در خصوص وضعیت روانی اغلب بیماران سرطانی اظهار کرد: بیماران سرطانی در روند درمان خود خشم، افسردگی و ناامیدی را تجربه می‌کنند که همین امر باعث پایین آمدن آستانه تحمل آنان می‌شود.
وی ادامه داد: برخی معتقدند برای این که بیماران سرطانی دچار ناامیدی نشوند و بتوانند فرایند درمان را به خوبی طی کنند، نباید از واقعیت بیماری‌شان مطلع شوند.
وی با اشاره به نادرست بودن این اعتقاد گفت: دانستن نوع بیماری نه تنها برای فرد بیمار ضروری است بلکه از اصول اخلاقی و انسانی تلقی می‌شود.
وی اضافه کرد: بیمار سرطانی حق دارد از شرایط جسمی‌اش مطلع شد و باید این پیش آگاهی را داشته باشد که مراحل درمانش چقدر دشوار یا زمان‌بر است.
این استاد دانشگاه ابراز کرد: پنهان کاری خانواده و پزشکان درباره بیماری فرد مشکلات روانی مضاعفی را برای بیمار به همراه دارد.
روانبخش اظهار کرد: بدون شک اگر شخص از وخامت بیماری‌اش آگاه نباشد امکان دارد به دنبال درمان نرود و نسبت به بیماری‌اش بی‌تفاوت باشد.
وی خاطرنشان کرد: به علاوه اگر بیمار از شرایط دشوار درمان آگاهی نداشته باشد و بدون آمادگی روانی وارد مراحل پیچیده درمان شود، از وضعیتی که به او تحمیل شده شوکه شده و امکان دارد ادامه درمان را رها کند.
عضوانجمن جامعه شناسان ایران گفت: درکنار موارد مذکور اگر شخص فرصت کمی برای زندگی داشته باشد و از این واقعیت تلخ ناآگاه باشد نمی‌تواند کارهای مهم زندگی‌اش را به انجام برساند.
وی تصریح کرد: بدون شک اگر فرد مبتلا به سرطان بفهمد خانواده و کادر درمانی حقیقتی را از او پنهان کرده‌اند توصیه‌هایشان را اجرا نخواهد کرد.
به گفته این استاد دانشگاه، پزشک باید با زبانی قابل فهم، ساده و صادقانه وضعیت بیماری‌اش را برایش توضیح دهد و با روند دقیق درمانی این امید را به او بدهد که بیماری‌اش با کمک او قابل درمان است.
بیماران سرطانی به ترحم و دلسوزی نیاز ندارند
روانبخش گفت: روحیه بیماران سرطانی در مرحله مواجه شدن با بیماری بسیار حساس و شکننده است و با کمترین ناملایماتی آسیب می‌بیند، بنابراین خانواده و اطرافیان بیمار در این شرایط وظیفه حساسی بر عهده دارند.
وی افزود: بیماران سرطانی نیاز به ترحم و دلسوزی ندارند و نباید فعالیت‌های روزمره‌شان -البته به شرطی که منجر به عوارض جسمی نشود - محدود شود.
وی افزود:برای حفظ روحیه این بیماران لازم است اطرافیان توانمندی‌های آنان را برجسته کرده و امید را در دل‌شان زنده کنند.
درانتخاب واژه‌ها دقت کنیم !
این دکترای جامعه شناسی تاکید کرد: واقعیت این است سرطان می‌تواند براحتی روحیه یک فرد را ضعیف و ناتوان کند، بنابراین در رفتار و گفتار با این بیماران باید حساسیت زیادی به خرج داد.
روانبخش گفت: بیماران سرطانی در وضعیتی برزخ گونه قرار دارند و برای حفظ زندگی خود تلاش می‌کنند، بنابراین دیگران نباید با حرف‌های نسنجیده خود باعث آزردگی خاطر آنان شوند.
این استاد دانشگاه در پایان گفت: افراد در زمان گفت‌وگو با یک بیمار سرطانی باید در انتخاب کلمات دقت کرده و بدون تعارفات روزمره برای خوشحال کردن آنها دست به اقدامات عملی بزنند.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
