اتاق فکر عیب‌یاب «نیاز مبرم دولت»

دولت‌ها در شرایط عادی هم در تنگنای کار و مشکلات و موانع و کمبودها و انتظار‌ها قرار دارند. دولت یازدهم اما بی‌اغراق در یکی از سخت‌ترین شرایط با کوهی از نابسامانی‌ها و انتظارسازی‌ها و گره‌های کور و بدهی‌های انبوه به‌جا مانده از گذشته روی کار آمده است در حالی که مخالفانش هیچگاه به اندازه کنونی قدرت و انواع تریبون‌های دیداری و شنیداری و مکتوب و مجازی نداشته‌اند. برخی ژنرال‌های میدان‌دیده و جسور نیز کمتر از رییس‌جمهور فرمان می‌برند و نتیجتا بار دولت بر دوش رییس، معاون اول و معدودی از اعضای کابینه قرار دارد. مجلس پیشین تا توانست از قدرت و انرژی دولت زدود و مجلس جدید هنوز حمایت عمده و کارسازی از قوه مجریه به عمل نیاورده است. انتظارها رو به فزونی‌اند و مشکلات طبیعی هم یکی پس از دیگری خود را نشان می‌دهند در حالی که تنها یک سال به اتمام این دوره ریاست‌جمهوری باقی است. با همه این اوصاف دولت بدون حامیان قدرتمندی که دولت پیشین را بی‌دریغ یاری می‌کردند پنجه در پنجه مشکلات افکنده است و در بسیار از موارد کارنامه قابل‌قبولی از خود به‌جا گذاشته است. موج بلند و سهمگین افشای حقوق‌های غیرمتعارف برخی از مدیران دولتی چالش بزرگی از سوی مخالفان بود که خوشبختانه با صداقت و تلاش و عکس‌العمل خوب شخص رییس‌جمهور از تهدید به فرصت گرایش یافته است و اگر عزم کنونی با دقت ادامه پیدا کند به نقطه مثبت و امیدوار‌کننده او مبدل می‌شود. نکته مهم در این میان ریگی بود که دولت به کفش نداشت و از برخورد با متخلفان دریغ نکرد. اگر دولت پیشین هم از شفافیتی مثل زمان حاضر استقبال می‌کرد و اگر مخالفان او نسبتی از مجال و امکان و آزادی نقد و حتی تخطئه کنونی را داشتند چه‌بسا اختلاس‌های هزاران میلیاردی پیش نمی‌آمد و خسارات و نابسامانی‌ها بر اثر خود محوری‌ها کاهش چشمگیر پیدا می‌کرد.
اکنون دولت با تجربه گرانبهای حمله همه‌جانبه پیرامون حقوق‌های نجومی و هزینه‌ای که به هرحال بابت آن پرداخت کرده و سهوی که در ابتدا داشته است می‌تواند با عزمی راسخ‌‌تر و تصمیمات قاطع و بدون ملاحظه خصوصا در باب مفاسد اقتصادی گام بردارد و حساسیت خود نسبت به نقاط ضعف و عیب‌ها را افزون کند. بی‌انضباطی‌های مالی محدود در حقوق‌های غیرمتعارف نیست. دراین عرصه حفره‌های متعدد دیگری هم هست که اگر به‌موقع شناسایی و رفع نشوند چه بسا دیگر عذرش پذیرفته نخواهد شد و مخالفان دولت قطعا چون بمب دیگر تبلیغاتی آن را منفجر خواهند کرد. سفرهای خارجی مکرر و بعضا بدون توجیه با بار مالی قابل ملاحظه مدیران دولتی، برگزاری انبوه همایش‌ها و سمینارها و هم‌اندیشی‌ها وکنفرانس‌ها و کنگره‌های بی‌خاصیت با پول دولت، هزینه‌سازی و بودجه‌تراشی دستگاه‌های متعدد و موازی و تنبل و فربه که اغلب پشت پروژه‌های اسمی و بی‌مطالعه شان انتفاع شخصی نهفته است تنها بخش کوچکی از آسیب‌های جدی مالی دولتی و چپاول به ظاهر قانونی هستند که باید بی‌ملاحظه به سراغ‌شان رفت و بیت‌المال را از دست‌شان نجات داد. برای شناسایی انواع آسیب‌ها خصوصا در بخش مالی و اقتصادی که در کوران پرمساله کار اجرایی از چشم وزیران و شخص رییس‌جمهور و معاونانش دور می‌ماند یک «اتاق فکر آسیب‌شناس و عیب‌یاب» نیاز مبرم دولت است.

اگر چنین اتاقی تشکیل شود و افزون بر فکر مستمر و بحث و تبادل‌نظر پیشنهاد‌ها و انتقادهای دلسوزان و حتی مخالفان را دریافت کند و خود به رصد افواه صاحبنظران بپردازد و گزارش‌های دقیق و به‌روز از عیب‌ها و چالش‌های احتمالی به رییس‌جمهور بدهد چشمان دولت بینا و بصیر می‌شود و پیش از مچ‌گیری‌های اتاق فکر مخالفان «خودآگاهی» موثری به قوه مجریه عطا خواهد کرد، که هم اسیر فضا‌سازی‌ها نشود و هم در شناخت آسیب‌ها کم نیاورد. دولت همچنان خصوصا در تنگنای زمان پیش‌رو کارها و مشکلات و سنگ‌اندازی‌های بزرگی پیش‌رو دارد و اگر از خطری جست نباید از خطرات بعدی خیال خود را آسوده کند.