گام دوم دولت برای تحریک بازار مسکن
روزنامه شرق در گزارش - یادداشتی نوشت؛
دولت دومین گام خود را برای تحریک بازار مسکن برداشت و با انتشار اوراق رهنی با مبلغ سه هزار میلیارد ریال با سود ١٨,٥ درصد از سوی بانک مسکن، بازار سرمایه را وارد فاز حمایت از بازار مسکن کرد. اقدام دولت برای همکاری بین دو نهاد پولی و مالی مورد استقبال فعالان اقتصادی در فرابورس هم قرار گرفت. پیش‌تر دولت در گام نخست خود و طبق رژیم پس‌انداز مسکن در قالب افزایش سقف تسهیلات خرید و ساخت مسکن وارد عمل شده بود. بر این اساس وام مسکن برای خانه‌اولی‌ها در تهران را ٨٠ میلیون تومان، در شهرهای بزرگ ٦٠ میلیون تومان و در شهرهای کوچک ٤٠ میلیون تومان در نظر گرفته بود. این اقدام برای دیگر گروه‌ها در شهر تهران ٦٠ میلیون تومان، شهرهای بزرگ بالای ٢٠٠ هزار نفر جمعیت ٥٠ میلیون تومان و سایر مناطق شهری ٤٠ میلیون تومان در نظر گرفته شد. همچنین پرداخت وام ساخت مسکن بدون سپرده با سقف ١٣٠ میلیون در تهران و شش کلان‌شهر و سقف شناور از ٩٠ تا ١٢٠ میلیون تومان در سایر شهرهای بزرگ و کوچک تعیین شده بود. به گفته وزیر مسکن، راه و شهرسازی افزایش ۱۴درصدی تسهیلات خرید و افزایش ۳۴درصدی تسهیلات ساخت نسبت به سال گذشته نشان داد بازار مسکن از رکود خارج شده و این سیاست موفقیت‌آمیز بوده است. هرچند کارشناسان چندان متفق‌القول نیستند که بازار مسکن روی رونق را به خود دیده و از رکود به در آمده است.
انتشار ٤٠ هزار میلیارد اوراق در اصلاحیه بودجه
علی طیب‌نیا، وزیر اقتصاد
حل مشکلات بدهی دولت به بانک‌ها و سایر بدهکاران، خود در گرو انتشار انواع اوراق است. در بودجه سال جاری انتشار ۳۷ هزار میلیارد تومان انواع اوراق پیش‌بینی شده است که ما در اصلاحیه‌ای درخواست افزایش آن به۴۰ هزار میلیارد تومان را دادیم. مهم‌ترین مشکل دولت تنگنای مالی و بدهی‌های گسترده است. برای حل این مشکلات برنامه جامعی تدوین کرده‌ایم که یکی از شاخه‌های آن برنامه جامع عملیاتی اصلاح نظام بانکی است که تنظیم شده و کاملا فرمول‌بندی‌شده عمل می‌کند تا به وسیله آن با چالش نظام بانکی کشور مقابله کنیم. سرکوب مالی و دخالت‌های دستوری مشکلات نظام بانکی ما در گذشته بوده که به موجب آن گاهی با منابع سیستم بانکی به مثابه منابع بودجه‌ای برخورد می‌شود و تأمین مالی از طریق منابع نظام بانکی و بانک مرکزی برای حل مشکلات بودجه‌ای به کار می‌رفته است. بخش دوم برنامه جامع عملیاتی در بازار سرمایه متمرکز شده است. یکی از برنامه‌های ما در بازار سرمایه انتشار اوراق است که طبق پیش‌بینی‌ای که از قبل انجام شده بود در تیرماه سال ۱۳۹۵ از اوراق رهنی رونمایی شد. بازار سرمایه در دو سال اخیر شاهد شکوفایی بوده است و سهم بازار سرمایه در تأمین مالی در
سال ۱۳۹۳ از ۳۰ هزار میلیارد تومان به صد هزار میلیارد تومان در سال ۱۳۹۴ رسیده است؛ به‌این‌ترتیب به‌تدریج به جایگاه واقعی خود نزدیک و نزدیک‌تر می‌شویم. یکی از برنامه‌های ما راه‌اندازی بازار بدهی است؛ به‌این‌ترتیب که زمینه برای تأمین مالی دولت، شرکت‌های دولتی و خصوصی و نظام‌های بانکی فراهم شود. با انتشار اوراق به اتکای دارایی‌ها، شرکت‌ها و بانک‌ها بخش مهمی از نیازهای آنها تأمین می‌شود همچنان‌که در سال گذشته بخشی از این هدف با انتشار ۱۰هزارو ۵۰۰ میلیارد تومان اوراق دولتی محقق شد. در بودجه سال جاری نیز انتشار ۳۷ هزار میلیارد تومان انواع اوراق پیش‌بینی شده است که ما در نظر داریم اصلاحیه‌ای به مجلس بدهیم و اجازه انتشار ۴۰ هزار میلیارد تومان اوراق در سال جاری را اخذ کنیم و به این وسیله بتوانیم مشکل بدهی‌های خود را حل کنیم. جای امیدواری است که ۳۰۰ میلیارد تومانی که بانک مسکن منتشر کرده در زمان کوتاهی توسط مشتریان خریداری شود و این نشان‌دهنده این است که اعتماد عمومی وجود دارد. بانک مسکن به پشتوانه ۱۲۲ هزار میلیارد تومان مطالبات خود ۳۰۰ میلیارد تومان اوراق منتشر کرده است.
پیشنهاد عرضه ۱۰ هزار میلیارد تومان اوراق رهنی
عباس آخوندی، وزیر مسکن، راه و شهرسازی
برای اوراق رهنی در حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان ظرفیت داریم و باید از این ظرفیت به‌تدریج استفاده کنیم و پیش‌بینی ما این است که در ماه‌های بعدی می‌توانیم ارقام بیشتری عرضه کنیم. درحال‌حاضر چهار نهاد فعال‌کننده بخش مسکن مورد توجه وزیر امور اقتصادی و دارایی قرار گرفته است. بحث مدیریت دارایی‌های عمومی که چندین‌بار مطرح شده، پیشنهاد نخست من است. این روش می‌تواند قدرت نقدشوندگی بانک مسکن را تا حد قابل‌ملاحظه‌ای افزایش دهد زیرا همان‌طور که می‌دانید، مطالبات بانک مسکن قدرت نقدشوندگی محدودی داشته و در درازمدت نقد می‌شود و این روش می‌تواند به بهبود وضعیت کمک قابل‌توجهی کند. در حوزه‌های مختلف راه و شهرسازی از جمله شرکت عمران و بهسازی شهری ایران، سازمان ملی زمین و مسکن، شرکت عمران شهرهای جدید و همچنین تمامی شقوق حمل‌ونقلی، هزاران‌هزار میلیارد تومان دارایی وجود دارد که می‌توانند با روش مدیریت دارایی‌های عمومی نقد شوند و بتوانند اقتصاد را فعال کنند که این موضوع باید بین بازار بخش سرمایه و بازار بانکی صورت بگیرد. ایجاد نهادهای جدید، گرفتاری‌های فراوانی در ایران دارد که در این ارتباط قوانینی نیز وجود ندارد. اگر بخواهیم از
حوزه اتکا به نفت خارج شویم و اتکای اقتصاد به بودجه عمومی دولت کاهش یابد، باید برای نهاد عمومی مدیریت دارایی‌ها قانون‌گذاری کنیم، بنابراین بحث جدیدی که باید در دستور کار شورای پول و اعتبار قرار بگیرد، بحث دارایی‌های عمومی است که من به‌عنوان وزیر راه‌وشهرسازی آمادگی دارم تا کاملا بسته‌های برنامه‌ریزی‌های روشنی را در این رابطه ارائه کنم. رژیم پس‌انداز، شوکی به بازار مسکن وارد نمی‌کند و عرضه اوراق رهنی می‌تواند به بانک مسکن در تجهیز منابع مورد نیاز کمک کند. در مرحله نخست قرار شد سه هزار میلیارد ریال اوراق رهنی در بازار سرمایه عرضه شود اما پیشنهاد ما عرضه صد هزار میلیارد ریال اوراق رهنی است که به‌تدریج در بازار سرمایه کشور عرضه خواهد شد.
فروش ۳هزار میلیارد‌ریالی اوراق رهنی در کسری از ثانیه
ولی‌اله سیف، رئیس کل بانک مرکزی
بخش مسکن کمترین نرخ معوقات بانکی را دارد؛ ازاین‌رو چشم‌انداز مناسبی برای استقبال نهادهای مالی خُرد در بازار سرمایه فراهم شده است. منابع کوتاه‌مدت در بازار پول عمدتا برای حل مشکلات مقطعی و کوتاه‌مدت بنگاه‌های تولیدی مصرف می‌شود و در مقابل، روش‌های بلندمدت تأمین مالی بنگاه‌ها چه از پنجره بازار پول و چه از پنجره بازار سرمایه، عمدتا به پشتوانه منابع تجهیز‌شده در بازار سرمایه اجرائی می‌شود. براین‌اساس با توجه به واقعیت نظام مالی بانک‌محور در کشور و در شرایطی که حدود ٩٠ درصد از کل تأمین مالی انجام‌شده در سال‌های اخیر از سوی سیستم بانکی محقق شده، توسعه نظام مالی کشور جز از مسیر تقویت و توسعه نهادها و ابزارهای بازار سرمایه میسر نخواهد بود. خوشبختانه با تدوین دستورالعمل انتشار اوراق رهنی از سوی دستگاه‌های اجرائی، زمینه اجرای یکی از ابزارهای تأمین مالی مسکن ذیل ماده ١٤ قانون ساماندهی و حمایت از عرضه مسکن فراهم شد. اکنون پس از فراهم‌شدن مقدمات اجرائی، شاهد اولین انتشار اوراق رهنی با مبلغ سه‌هزارمیلیارد ریال بودیم و این اوراق در کسری از ثانیه با نرخ سود ١٨,٥ درصد به فروش رفته است. این به معنای تأمین مالی با نرخ سود
١٨.٥درصد از سوی بانک مسکن است. استفاده از اوراق رهنی مسکن، ضمن تبدیل به نقد‌کردن جریان آتی وصولی‌های بانک از طریق فرایند انتشار، منجر به تجهیز مجدد منابع در شبکه بانکی شده و زمینه اعطای تسهیلات بیشتری را در بخش مسکن فراهم می‌کند. در واقع با ایجاد بازار رهن، توسعه از طریق بازار سرمایه و امکان توسعه بازار رهن اولیه میسر می‌شود.
انتشار ۱۰۰هزار‌میلیارد ریال اوراق رهنی مسکن تا پایان سال
محمدهاشم بت‌شکن، مدیرعامل بانک مسکن
بانک مسکن ١٢٢ هزار‌میلیارد تومان باقی‌مانده تسهیلات دارد. یکی از وظایف ذاتی هر بانک تقویت تسهیلات‌دهی است که به نظر می‌رسد انتشار اوراق رهنی مسکن با جریان نقدی با ثبات می‌تواند سهم بسزایی در تأمین مالی داشته باشد. برای اولین‌بار بانک مسکن اقدام به انتشار اوراق رهنی با مبلغ ٣ هزار میلیارد ریال با سود ١٨,٥ درصدی کرده است. برنامه ما در سال جاری انتشار ١٠٠هزار‌میلیارد ریال اوراق است که در فاز دوم ١٠هزار‌میلیارد تومان دیگر اوراق رهنی از سوی بانک مسکن منتشر خواهد شد. دوره عمر اوراق رهنی مسکن دوساله بوده و مقاطع پرداخت‌های مرتبط با اوراق رهنی هر سه ماه یک‌بار از تاریخ انتشار اوراق است.
تبدیل مطالبات بانک‌ها به اوراق
غلامرضا مصباحی‌مقدم، عضو شورای فقهی سازمان بورس
انتشار اوراق بدهی از نظر علمای شیعه مشکل فقهی ندارد و درنتیجه انتشار اوراق مسکن، گام نخستی است که در این زمینه برداشته شده و کمک می‌کند نقدینگی بیشتری در اختیار بانک‌ها قرار گیرد. اگر مطالباتی که بانک‌ها از مشتریان خود دارند از راه عقود مبادله‌ای مانند فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک، جعاله و غیره انجام گرفته باشد، می‌توان این مطالبات را تبدیل به اوراق کرد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
