هیات‌رئیسه‌موقت ادوار مجلس را بشناسید

نمایندگان هر دوره مجلس، نخستین آرای خود را در تعیین انتخاب اعضای هیات رئیسه موقت خانه ملت، به گلدان‌ها می‌ریزند.

به گزارش خبرآنلاین نخستین جلسه هر دوره از مجلس شورای اسلامی با مدیریت هیات رئیسه سنی برگزار می‌شود. پس از آن بر اساس ماده ۱۲ آیین نامه داخلی مجلس مراسم انتخاب اعضای هیأت رئیسه موقت برگزار خواهد شد. اعضای این هیأت بلافاصله مراسم تحلیف -سوگند- را به جا می‌آورند تا بررسی اعتبارنامه نمایندگان با معرفی شعب و انتخاب اعضای آن آغاز شود.

نگاهی به نه دوره مجلس شورای اسلامی از ابتدای انقلاب تا کنون حاکی از ریاست موقت پنج نفر در این ۹ مجلس است. کما اینکه آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی از مجلس اول تا سوم، حجت الاسلام ناطق نوری در مجالس چهارم و پنجم، حجت الاسلام مهدی کروبی در مجلس ششم، غلامعلی حدادعادل در مجلس هفتم و علی لاریجانی در مجالس هشتم و نهم رئیس موقت بوده‌اند و البته تمامی آنها از کرسی ریاست موقت به ریاست دائم مجلس نیز تکیه زده‌اند.

اگرچه هاشمی رفسنجانی پرسابقه‌ترین رئیس موقت مجالس گذشته بوده اما علی لاریجانی که در پله بعد از او قرار دارد، تا کنون بیشترین رای را برای ریاست موقت مجلس کسب کرده است. وجه ممیزه دیگر هاشمی رفسنجانی با جانشینانش در مجالس بعدی، در این است که او در مجلس اول با سه نامزد دیگر برای کسب کرسی ریاست رقابت کرد اما در دو مجلس بعدی، تنها نامزد ریاست مجلس بود و بدون رقیب وارد این عرصه شد. علاوه بر هاشمی رفسنجانی، ناطق نوری در مجلس چهارم، کروبی در مجلس ششم و لاریجانی در مجلس هشتم، تنها نامزدهای ریاست مجلس بودند.

بیشترین فاصله آرا میان نامزدهای کرسی ریاست مجلس را در مجلس هفتم میان غلامعلی حدادعادل با حسن سبحانی شاهد بودیم که با اختلاف ۱۴۱ رای، حدادعادل رئیس شد. اما کمترین فاصله آرا که رقابت تنگاتنگی را رقم زد، در مجلس پنجم بود که عبدالله نوری با ناطق نوری رقابت کرد و تنها با اختلاف ۲۷ رای، کرسی ریاست را به ناطق نوری واگذار نمود.
در این نه دوره، علی لاریجانی با 232 رای بیشترین میزان کسب آرای نمایندگان را به خود اختصاص داده و ناطق نوری با کسب 132 رای در پایین ترین جایگاه قرار دارد.

معمولا انتخاب رییس مجلس با شعارهای استقبال گونه نمایندگان در هر دوره روبرو می‎شود. شعارهایی چون «الله اکبر». البته در مجالس اولیه این تنها شعار نمایندگان نبود. کما اینکه پس از انتخاب آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی شعارهایی چون مرگ بر ضد ولایت فقیه، درود بر رزمندگان اسلام، سلام بر شهیدان، مرگ بر امریکا، مرگ بر شوروی، مرگ بر منافقین و صدام و مرگ بر اسرائیل نیز سر داده شد. اما به تدریج از تعداد این شعارها کاسته شد تا آنجا که پس از انتخاب علی لاریجانی در مجلس نهم تنها شعار الله اکبر و فریاد صلوات نمایندگان در صحن علنی شنیده شد.

در جدول زیر با آرای روسای موقت در 9 دوره مجلس شورای اسلامی آشنا شوید:

اسامی مجالس	نامزدهای ریاست مجلس	آرا	اختلاف آرا با نامزد پیروز
مجلس اول	اکبر هاشمی رفسنجانی	146	پیروز
ابراهیم حبیبی	20	126-
علی گلزاده غفوری	15	131-
مهدی بازرگان	12	134-
مجلس دوم	اکبرهاشمی رفسنجانی (تنها نامزد ریاست)	205	پیروز
مجلس سوم	اکبرهاشمی رفسنجانی (تنها نامزد ریاست)	223	پیروز
مجلس چهارم	علی‌اکبر ناطق نوری(تنها نامزد ریاست)	203	پیروز
مجلس پنجم	علی‌اکبرناطق‌نوری/132	132	پیروز
عبدلله نوری	105	27-
مجلس ششم	مهدی کروبی(تنها نامزد ریاست)	186	پیروز
مجلس هفتم	غلامعلی حدادعادل‌	196	پیروز
حسن سبحانی	55	141-
مجلس هشتم	علی لاریجانی (تنها نامزد ریاست)	232	پیروز
مجلس نهم	علی لاریجانی	173	پیروز
غلامعلی حداد عادل	100	73-

از مجلس اول تا کنون ۳۸ نماینده برای حضور در دو کرسی نایب رئیسی هیات رئیسه موقت با یکدیگر رقابت کرده‎اند. بیشترین رقابت‌ها در مجالس اول و سوم با سه برابر ظرفیت نامزد بود. حال آنکه غالبا چهار نماینده برای نایب رئیس شدن در هر دوره با هم رقابت کرده‌اند.

در تمامی این رقابت‌ها تا کنون حجت الاسلام حسن روحانی که در مجلس پنجم ۲۲۶ رای کسب کرده بود، بیشترین آرا را به خود اختصاص داده و حجت الاسلام حسن ابوترابی‌فرد با ۲۲۳ رای در مجلس هشتم، در پله پس از او قرار دارد. اما ابوالقاسم سرحدی‌زاده با ۸۵ رای تا کنون پایین ترین آرا را برای حضور در جایگاه نایب رئیسی موقت مجلس کسب کرده است. پس از او محمد موسوی خوئینی‌ها با ۱۰۸ رای در مجلس پنجم کمترین رای را داشته است.

محمدرضا باهنر و محمدحسن ابوترابی‌فرد که سه دوره -از مجلس هفتم تا نهم- نایب رئیس بوده‌اند، بیش از دیگران بر این کرسی تکیه زده‌اند. پس از آنها حجج اسلام مهدی کروبی و حسن روحانی با دو دوره نایب رئیسی در مجلس پرسابقه ترین هستند.

در این جدول با اسامی و آرای تمامی نامزدهای عضویت در هیات رئیسه ۹ مجلس گذشته آشنا شوید:

اسامی مجالس	کاندیدای ریاست موقت مجلس/ آرا	نامزدهای نایب رئیسی/ آرا	نامزدهای کارپردازی/ آرا	نامزدهای منشی گری/ آرا
مجلس اول	اکبرهاشمی رفسنجانی/146 ابراهیم حبیبی/ ۲۰ علی گلزاده غفوری/ ۱۵ مهدی بازرگان/ ۱۲	علی اکبر پرورش/ ۱۲۴ محمد موسوی خوئینی‌ها/ ۱۰۸ محمد یزدی/ ۹۴ ابراهیم یزدی/ ۲۶ کاظم سامی/ ۲۱ احمد بهشتی/ ۱۴ فضل‌الله محلاتی/ ۶	مرتضی کتیرائی/ ۱۶۷ علی اکبر ولایتی/۱۵۰ یارمحمدی/ ۱۴۵ کریمی/ ۳۳ نقوی/ ۳۱ محمدی/ ۳ علیزاده/ ۲	محمد کیاوش/ ۱۴۰ احمد توکلی/ ۱۳۲ اسدالله بیات/ ۱۲۲ مرتضی الویری/ ۱۱۸ حسن شاهچراغی/ ۱۴ علی قائمی/ ۹۶ عبدالحمید دیالمه ۶۷ مجید انصاری ۶۶ محمدحجت کشفی ۴۴ محمدتقی کمالی نیا ۴۱ عبدالحسین جلالی ۳۸ حسین تبریزی ۳۷ محمدرضا باباصفری ۳۲ محمد امامی کاشانی ۳۰ موسوی خراسانی ۲۶
مجلس دوم	اکبر هاشمی رفسنجانی/ (۱۹۶ رای موافق، ۹ رای ممتنع)	محمد یزدی /144 مهدی کروبی/ 119 محمدمهدی ربانی املشی /۱۰۸ سیدمحمد خامنه‌ای/ ۴۶	سیدزاده/ ۱۶۵ زائری/۱۱۶ محلوجی/۱۱۱ دوزدوزانی/۸۹ زواره ای/۷۰ کمالی/۵۶ موسویانی/۱۱	اسدالله بیات/۱۸۵ سبحان اللهی/ ۱۶۶ حسینی برمائی/۱۵۴ عزت الله دهقان/ ۹۳ سیدمحمد اصغری/۹۰ هادی/۸۹ (هادی غفاری- وافی- کیاوش- فردوسی پور- سید محمود علوی- هاشم رهبری- هراتی- آقامحمدی هم نامزد بودند)
مجلس سوم	اکبرهاشمی رفسنجانی/(۲۲۳ رای موافق،۴ رای ممتنع)	مهدی کروبی /163 حسین هاشمیان/133 علی‌اکبرناطق نوری/۷۳ عمید زنجانی/۷۰ قاسم معماری/۴ محمدعلی‌حقی/۲ احمدعزیزی/۱	حسین کتیرائی/۱۵۰ غلامرضا حیدری/۱۳۹ عبدالواحد موسوی‌لاری/۱۳۱ غلام‌عباس زائری/87 سیدجلیل‌سیدزاده/85 سیدعبدلله هجرتی/51	اسدالله بیات/۱۶۹ محمدعلی سبحان اللهی/۱۶۶ احمد عزیزی/۱۵۰ رسول منتخب نیا/۱۳۹ مرتضی الویری/۱۳۸ عباس دوزدوزانی/۱۳۳ (محمدجواد باهنر- سیدحسین حسینی شاهرودی- علی موحدی ساوجی- اسماعیل فردوسی پور- سیدهاشم بنی هاشمی- سیدرضا اکرمی وغلامرضا فدایی هم نامزد بود)
مجلس چهارم	علی‌اکبر ناطق نوری(203 رای موافق، 37 رای ممتنع)	حسن روحانی/۱۹۸ اکبرپرورش/۱۷۶ علی موحدی ساوجی قاسم شعله سعدی	سیدرضا تقوی/۱۹۵ غلامعباس زائری/۱۸۸ عسگراولادی/۱۸۷ علی دانش منفرد محمدرضا بهمئی	محمدکریم شهرزاد/۲۰۰ محمدرضا باهنر/۱۹۴ سیدجواد‌ انگجی/۱۸۶ سیدرضا اکرمی/۱۷۸ حسین سبحانی‌نیا/۱۷۶ محمدرضا رحیمی/۱۷۶ (رهبری املشی- سید حسین فتاحی- سید اسماعیل داوودی شمسی- عباسعلی زالی-محمدرضا شفیعی و احمد مرادی هم نامزد بودند)
مجلس پنجم	علی‌اکبرناطق‌نوری/۱۳۲ عبدلله نوری‌/105	حسن روحانی/۲۲۶ محمدعلی موحدی کرمانی/۱۳۱ سید محمود دعائی/105	سیدحسین‌ هاشمی‌/۱۹۴ سیدمحسن یحیوی‌/۱۳۹ سیدرضا تقوی‌ /۱۲۲ سیدحسین مرعشی/110‌ مجید انصاری/107‌ سیدطاهرطاهری/5	قربانعلی دری‌نجف‌آبادی/۲۱۱ محمدرضا باهنر/۱۵۱ حسن غفوری‌فرد/۱۳۴ ‌سیدرضااکرمی/۱۳۳ علی موحدی‌ساوجی/۱۱۱‌ سیدعباس پاک‌نژاد/۱۰۶ (محمدمهدی رهبری املشی-الیاس حضرتی- محمودآستانه- ابوالقاسم سرحدی‌زاده‌- سیدطه‌ هاشمی‌)
مجلس ششم	مهدی کروبی(۱۸۶ رای موافق و ۶۳ رای ممتنع)	مجید انصاری‌/۱۴۶ ابوالقاسم‌ سرحدی‌زاده‌/۸۵ محمد میرمحمدی‌/80 جمیله کدیور /76	محمدرضا تابش‌/۱۴۰ سیدحسین‌ هاشمی‌ /۱۱۱ ‌ جلیل سازگارنژاد /۱۰۰ سیدرضا نوروززاده‌ /99 ابوالقاسم سرحدی‌زاده‌/85 علی محمدغریبانی‌ /68 سیدطاهر طاهری‌/59	سهیلاجلودارزاده/۱۵۰ ناصرخالقی/۱۴۹ محمد قمی/۱۳۰ علی شکوری‌راد/۱۲۴ اسماعیل جبارزاده/۱۱۰ کاظم جلالی‌زاده/۸۸ (علاالدین‌بروجردی‌- محمدرضاسعیدی‌- ابولفضل رضوی-‌ محمدرضا خباز- قربانعلی قندهاری‌ - حمیدرضا حاجی‌بابایی‌ - قربانعلی ابراهیم‌بای‌سلامی‌ - امیدوار رضایی‌ - سهراب بهلولی قشقایی‌ - ماشاالله شکیبی‌ - مجتبی موسوی‌اجاق‌ - احمد مرادی‌ - سلیم‌ مرعشی‌ - حسن الماسی‌ هم نامزد بودند)
مجلس هفتم	غلامعلی حدادعادل‌/۱۹۶ حسن سبحانی‌/55	محمدرضا باهنر/۲۰۲ سیدمحمدحسن ابوترابی‌فرد/۱۳۴ غلامرضا مصباحی‌ مقدم/118	محسن کوهکن‌ /۱۶۶ علی اکبرناطق‌نوری‌/۱۳۷ حسن نوعی‌اقدم‌ /۱۳۵ مرتضی تمدن‌ /99 علی دانش‌منفرد /65 حسن کامران دستجردی‌/60 محمدعباسپور/14 رفعت بیات‌/5	حمیدرضا حاجی‌بابایی/185‌ جهانبخش‌ محبی‌نیا/166 علیرضا زاکانی‌/155 حسین‌ سبحانی‌نیا/150 سیداحمد موسوی‌/143 الیاس‌ نادران‌/125 (رفعت بیات- امیدوار رضایی‌میرقائد-علی‌ احمدی‌- احمد مرادی‌-سیدمصطفی‌ سیدهاشمی‌-رضا طلایی‌نیک‌- محمدحسین‌ نژادفلاح‌- پیمان‌ فروزش‌- رجب‌ رحمنی‌ و جعفر آیین‌پرست‌ هم نامزد بودند)
مجلس هشتم	علی لاریجانی(232 رای موافق و 1 رای ممتنع)	محمدحسن ابوترابی فرد/223 محمدرضا باهنر/167	محمد آشوری/203 احمد ناطق نوری/194 احمد مهدوی‌ابهری/167	حسن غفوری‌فرد/206 حمیدرضاحاجی بابایی/179 سیدمحمدرضا میرتاج‌الدینی/174 جهانبخش محبی‌نیا/165 محمدحسین نژادفلاح/150
مجلس نهم	علی لاریجانی/ ۱۷۳ غلامعلی حدادعادل/100	محمدرضا باهنر/۱۷۷ محمد حسن ابوترابی‌فرد/۱۶۷ غلامرضا مصباحی‌مقدم/106 احمد سالک/83	عبدالرضا مصری/۱۶۴ سیدشریف حسینی/۱۵۰ محمد آشوری/۱۳۲ بیژن نوباوه وطن/109 مهرداد بذرپاش/ 77 محمد صالح جوکار/70	حسین سبحانی‌نیا ۱۴۷/ علیرضا منادی/ ۱۴۷ شاهین محمدصادقی/ ۱۴۴ محمدحسین فرهنگی/ ۱۳۵ جواد جهانگیرزاده /۱۲۷ محمد دهقان/ ۱۲۳ (رمضان شجاعی کیاسری، حسن کامران، سید مرتضی حسینی، محمد دهقان، شاهین محمدصادقی، زرقام صادقی، سید ناصر موسوی لارگانی، مهدی کوچک‌زاده- احمد کاتب،امیرحسین قاضی‌زاده- علیرضا سلیمی)

توضیحات جدول:

نامزدهای پیروز در هر یک از کرسی‌های هیات رئیسه، با خط کشی از رقبایشان، متمایز شده‌اند.

در مجلس ششم، اگرچه ابتدا محمدرضا خاتمی و بهزاد نبوی هم نامزد نایب رئیسی بودند اما قبل از آغاز رای گیری انصراف دادند. اما هر دو آنها در انتخابات هیات رئیسه دائم برای نایب رئیسی نامزد شده و از نمایندگان رای گرفتند.