جنجالی‌ترین تفحص‌های مجلس فعلی!
ثبت ۱۸۲ درخواست تحقیق و تفحص در عمر چهارساله مجلس نهم و به سرانجام رسیدن تنها ۶ پرونده حکایت از دست باز نمایندگان برای بهره گرفتن از این ابزار نظارتی دارد.
به گزارش خبرانلاین تحقیق و تفحص یکی از ابزارهای نظارتی مجلس است که به نمایندگان یا حتی نماینده‌ای این اختیار را می‌دهد تا در صورت بروز هر عامل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و ...مسیر تحقیق و تفحص را پیش بگیرد و حتی در صورت نهایی شدن بررسی‌هایش، گزارش خود را برای پیگیری قانونی به قوه قضائیه بفرستد.
این تحقیق از سازمان‌ها، نهادها و وزارتخانه‌ها گرچه راهیست تا نمایندگان با تکیه بر بازوی نظارتی مجلس به بخشی از وظایف خود عمل کنند اما ثبت درخواست‌های اهم و غیراهم تحقیق و تفحص از سوی نمایندگان گاها این ذهنیت را ایجاد می‌کند که شاید بخشی از این پیگیری‌ها تابع درگیر شدن نظرات شخصی و حتی اتفاقات حوزه انتخابیه نمایندگان با موضوع و سازمان مورد نظر برای تحقیق و تفحص باشد، چه آنکه هستند تفحص‌هایی همچون تحقیق از سازمان محیط زیست، بانک‌ها، شهرداری و ... که با وجود آنکه ریشه در مجلس هشتم دارند، با پایان مجلس نهم هنوز یا در صف انتظار میان پرونده‌های نیمه کاره مجلس نهم ایستاده‌اند یا اینکه هر کدام به دلایل مختلفی با برچسب «مختومه شد» سرنوشت روشنی پیدا نکرده‌اند. پرونده‌هایی که گاها بعد از صرف هزینه و زمان بدون آنکه به نتیجه ای برسند، بایگانی شده اند.
زنگ آغازتحقیق و تفحص؛ از درخواست نمایندگان مجلس تا تأیید هیات رئیسه
آیین نامه داخلی مجلس در مورد تحقیق و تفحص با ذکر این جمله که «هر گاه نماینده‌ای تحقیق و تفحص در هر یک از امور کشور را لازم بداند»، بر این نکته تأکید دارد که درخواست شروع تحقیق و تفحص می‌تواند بنابر نظر یک نماینده یا با تفاهم چند نماینده در رابطه با موضوعی آغاز شود.
پس از آنکه درخواست کتبی متقاضی یا متقاضیان به هیات رئیسه تقدیم شد، این هیات رئیسه است که تنها پس از گذشت ۴۸ ساعت موظف است درخواست را با توجه به ماهیت آن به کمیسیون تخصصی بفرستد و کمیسیون نیز بعد از ۲ هفته باید اطلاعات مورد نیاز را به متقاضی یا متقاضیان بدهد.
اگر فرد تقاضا کننده یا متقاضیان اطلاعات کمیسیون را برای درخواستشان در حد کفایت تشخیص دادند، موضوع در همین نقطه خاتمه میابد اما اگر اطلاعات در حد نیاز نبود، نوبت کمیسیون است که وارد عمل شود و پس از شنیدن دلایل نمایندگان و مقام اجرایی دستگاه مربوط، در بازه زمانی ۱۰ روز گزارش خود را راهی هیئت رئیسه مجلس کند.
وقتی که گزارش به هیات رئیسه می‌رسد، این امکان برای درخواست کنندگان فراهم است تا به بیان دلایل درخواست خود در جلسه علنی مجلس بپردازند و در مقابل نیز نمایندگان مجلس با رأی خود مشخص می‌کنند که ادامه مسیر ممکن است یا خیر.
اگر نمایندگان رأی به تحقیق و تفحص بدهند، حال نوبت کمیسیون تخصصی است که دست به کار شود و حداقل یازده نفر و حداکثر پانزده نفر را به عنوان اعضای هیات تحقیق و تفحص انتخاب کند. البته در متن آیین نامه مجلس تأکید شده است که حداقل پنج نفر از اعضای هیات باید از میان متقاضیان تحقیق و تفحص انتخاب شوند.
این هیات تنها یکماه فرصت دارد که گزارش خود را به کمیسیون ارائه کند و کمیسیون نیز در ادامه روند، یکماه زمان لازم دارد تا گزارش نهایی را برای قرائت در صحن علنی مجلس به هیات رئیسه بفرستد.
در آخرین مرحله است که وظیفه نظارت نمایندگان با قرائت گزارش به نقطه پایان می‌رسد و این اختیار به قوه قضائیه داده می‌شود تا خارج از نوبت به گزارش مجلس در رابطه با تخلف یا تخلف‌هایی رسیدگی کند.
گلاویز شدن مجلس نهم با حجم زیاد درخواست‌های تفحصی
پرونده‌هایی همچون سازمان تأمین اجتماعی، دانشگاه آزاد، خودروسازان، سازمان حج، عملکرد فدراسیون فوتبال و... از جمله تحقیق و تفحص هایی هستند که جایگاه مهم ترین و جنجالی ترین تفحص‌های مجلس فعلی از دستگاه‌ها را از آن خود کرده‌اند.
۱۸۲ درخواست تحقیق و تفحص، یادگاری است که از نمایندگان مردم در مجلس نهم تا آبان سال ۹۴ به جای مانده است. یادگاری‌هایی که تنها ۵۱ مورد از آنها به سرانجامی رسیده و مختومه شده‌اند و ۱۳۱ مورد آن در پارلمان باقیمانده اند و هنوز مشخص نیست در مجلس دهم به چه سرانجامی خواهند رسید.
پرونده‌های مختومه تحقیق و تفحص مجلس نهم
مجلس نهم در پرونده های مختومه تحقیق و تفحص آمار ۵۱ پرونده تحقیق و تفحص را از خود به جای گذاشته است. بهارستان نشینان ۳۰ پرونده را با انصراف متقاضیان، ۶ پرونده را به دلیل رد تقاضای بررسی در صحن علنی مجلس و ۹ پرونده را نیز با مهر رد هیئت رئیسه مختومه دانستند. در این میان تنها ۶ پرونده تحقیق و تفحص با عناوین بررسی عملکرد صنعت فولاد کشور، سازمان چای کشور، دانشگاه آزاد اسلامی، عملکرد صنایع خودروسازی، سازمان تأمین اجتماعی و وزارت صنعت در مورد واردات کالاهای استراتژیک، پرونده‌هایی بودند که از میان رفت و برگشت‌های کمیسیون و اعضای تحقیق و تفحص توانستند برای قرائت راهی صحن علنی مجلس شده و با سرنوشتی معلوم در میان پرونده‌های مختومه تحقیق و تفحص مجلس نهم جای بگیرند.
|
وضعیت پرونده‌های مختومه |
عناوین |
|
مختومه به دستور هیئت رئیسه |
۱-عملکرد وزارت کشور در خصوص نحوه هزینه کرد اعتبارات موضوع تبصره ۱۳ قانون بودجه سال ۱۳۸۵ |
|
۲- عملکرد صندوق بازنشستگی کشوری |
|
|
۳-عملکرد دانشگاه پیام نور از سال ۸۸ تا کنون |
|
|
۴- شهرداری تهران در خصوص درآمدها و هزینه ها از سال ۸۸ تا کنون |
|
|
۵-عملکرد بانک مسکن |
|
|
مختومه با انصراف متقاضیان |
۱-عملکرد معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهوری |
|
۲- عملکرد بانک‌های تجارت، دی، کشاورزی، ملت، پاسارگاد، توسعه تعاون |
|
|
۳- عملکرد سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری |
|
|
۴- شرکتهای زیرمجموعه شهرداری تهران از جمله شرکت راه آهن شهری تهران و حومه |
|
|
۵- عملکرد آموزش و پرورش |
|
|
۶- عملکرد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح |
|
|
۷- عملکرد گمرک |
|
|
۸- عملکرد سازمان بهزیستی |
|
|
مختومه به دلیل رد تقاضا در صحن |
۱-عملکرد وزارت آموزش و پرورش در خصوص نحوه گزینش و اعزام معلمان به خارج از کشور |
|
۲-عملکرد سازمان بورس و اوراق بهادار از سال ۱۳۸۴ تا کنون |
|
|
۳- عملکرد دانشگاه پیام نور |
|
|
۴- عملکرد جمعیت هلال احمر |
|
|
۵- عملکرد معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهوری |
در این میان هستند برخی از موضوعاتی که با وجود درخواست چندین بار برای بررسی، هر مرتبه با موانعی به نام رد موضوع «به دستور هیئت رئیسه»،«رد تقاضا در صحن» و حتی«انصراف متقاضی یا متقاضیان» مواجهه شدند و در همان مرحله ابتدایی، پایان یافتند.
براساس آمار منتشر شده عملکرد وزارت آموزش و پرورش موضوعی بوده است که ۲ بار به دلیل انصراف متقاضیان امکان پیگیری پیدا نکرد، عملکرد معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهوری نیز یکبار با انصراف متقاضیان همراه شد و بار دیگر نیز نمایندگان مجلس در صحن علنی مجلس دست رد به سینه متقاضیان این تحقیق و تفحص زدند تا این موضوع هم با مهر«مختومه شد» بایگانی شود.
اما در کنار این دو پرونده، بررسی عملکرد دانشگاه پیام نور نیز موضوعی بود که ۳ بار مختومه شد، هر سه بار موانع سه گانه‌ای به نام انصراف متقاضیان، «مخالفت» نمایندگان در صحن علنی و دستور هیات رئیسه موجب مختومه شدن این درخواست شدند.
خوش اقبالی ۶ پرونده تحقیق و تفحص
پرونده تحقیق و تفحص از دانشگاه آزاد اسلامی، صنایع خودروسازی کشور و شرکتهای خودروساز، سازمان تأمین اجتماعی، صنعت فولاد کشور، سازمان چای کشور و همچنین وزارت صنعت در خصوص واردات کالاهای استراتژیک و تنظیم بازار این کالا ۶ پرونده‌ای بودند که در مجلس نهم از پیچ و خم کمیسیون، هیات رئیسه و نمایندگان مجلس عبور کردند و به افتخار حضور در مرحله تهیه گزارش و قرائت آن در صحن علنی مجلس دست یافتند و در پایان داستان، پرونده‌های آنان برای پیگیری قضایی به قوه قضائیه ارسال شدند.
|
مختومه شده به دلیل قرائت گزارش در صحن علنی |
عناوین |
چکیده |
|
۱-صنعت فولاد کشور |
|
|
|
۲-عملکرد وزارت صنعت در خصوص واردات کالاهای استراتژیک و تنظیم بازار این کالا |
|
|
|
۳-عملکرد سازمان چای |
|
|
|
۴-دانشگاه آزاد اسلامی |
|
|
|
۵- عملکرد صنایع خودروسازی کشور و شرکتهای خودروساز |
بی نتیجه ماندن پروژه "ساخت ۳ نمونه خودرو هیبریدی" شرکت ایران خودرو با وجود گذشت ۲ سال و همچنین هزینه کرد حدود ۴۴ میلیارد ریال (و تعهد پرداخت ۴۶ میلیارد ریال) سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران
|
|
|
۶- عملکرد سازمان تأمین اجتماعی |
|
حاشیه‌سازی مرتضوی برای سازمان تأمین اجتماعی
سعید مرتضوی، تنها یکی از نامهای پرحاشیه دولت احمدی‌نژاد نبود اما بدون شک یکی از جنجالی ترین‌ها بود. او پس از انتصابش به سمت مدیریت سازمان تأمین اجتماعی، این سازمان را هم با خود در در دومینوی حاشیه‌سازی هایش همراه کرد.
عدم صلاحیت مرتضوی برای تصدی مدیرعاملی سازمان تأمین اجتماعی و همچنین تصدیق این موضوع از سوی دیوان عدالت اداری نکته‌ای بود که تمام راه‌ها را به سمت تحقیق و تفحص از این سازمان سوق داد و آذرماه سال ۹۱ بود که بررسی تخلف‌های این سازمان به خصوص تحقیق در مورد اقدامات شخص مرتضوی در سازمان تأمین اجتماعی کلید خورد و گزارش آن نیز یک سال بعد یعنی در آذر سال ۹۲ نهایی و در مجلس قرائت شد.
این گزارش پس از نهایی شدن برای رسیدگی به قوه قضائیه ارسال شد و هر چند براساس قانون ۳ ماه پس از ارسال پرونده از سوی مجلس به قوه قضائیه، باید جهت صدور حکم اقدامی انجام می‌گرفت اما این روال به دست فراموشی سپرده شد تا جایی که ۲ سال بعد یعنی در آذر سال ۹۴ - مصادف با ایام اربعین- مرتضوی برای شرکت در پیاده روی اربعین ایران را ترک کرد، اتفاقی که واکنش‌های مختلفی در پی داشت و سبب شد تا ۵ نماینده مجلس نهم در نامهای به رییس قوه قضاییه نسبت به تأخیر در رسیدگی به پرونده تحقیق و تفحص از پرونده تامین اجتماعی اعتراض خود را اعلام کنند.
خواسته‌ای که هنوز با حکم قطعی همراه نشده است تا جایی که مجتبی نظری وکیل مدافع سازمان تامین اجتماعی در ۳۰ دی ماه ۹۴ در گفت‌وگو با یکی از خبرگزاری‌ها خبر از بازگشت پرونده مرتضوی به دادسرا برای رفع نواقص خبر داد و تا کنون اطلاعی از نتیجه نهایی رسیدگی اعلام نشده است.
دانشگاه آزاد اسلامی زیر ذره بین مجلس
تحقیق و تفحص از دانشگاه آزاد اسلامی در تاریخ ۱۸/۵/۱۳۹۱ از سوی چند تن از نمایندگان مجلس مطرح شد و سرانجام گزارش آن در ۲۶ آبان ۹۳ در صحن علنی مجلس قرائت شد تا این پرونده همانطور که قبل از قرائت و به دلیل تأخیر حضورش در صحن علنی مجلس با اما و اگرهای سیاسی همراه بود، پس از علنی شدن نیز برخی از نگاه سیاسی حاکم بر این پرونده گله کردند.
این پرونده نیز پس قرائت در مجلس از جانب اهالی بهارستان به سمت قوه قضائیه رهسپار شد تا قوه قضائیه با نگاهی ویژه و خارج از نوبت به تخلف‌های صورت گرفته رسیدگی کند اما گویا «فراموش شدن»، سرنوشت محتوم اکثر پرونده‌های تحقیق و تفحصی است که با امید رسیدگی راهی قوه قضائیه می‌شوند.
رونمایی از تخلف‌های خودروسازان در مجلس
۵۴۰ صفحه، عددی است که نتیجه تحقیق و تفحص از خودروسازان را به خود اختصاص داد. صفحاتی که از سال ۹۱ با استارت خوردن تفحص، تخلفات خودروسازان را ثبت کردند و سرانجام در چهارمین ماه سال ۹۳ در برابر نمایندگان مجلس نهم خوانده و رسانه‌ای شدند.
این پرونده هم با توجه به محدوده نظارتی مجلس پس از قرائت برای رسیدگی به قوه قضائیه ارسال شد و تا براساس تشخیص این قوه و با توجه به اولویت‌هایش به آن رسیدگی شود.
وزارت صنعت، سازمان چای و صنعت فولاد کشور در پیچ و تاب تفحص
عملکرد سازمان چای، صنعت فولاد و همچنین وزارت صنعت در مورد واردات کالاهای استراتژیک و نحوه توزیع نیز از جمله پرونده‌های تحقیق و تفحصی بودند که فرصت بررسی، قرائت گزارش و ارسال به قوه قضائیه را برای نمایندگان مجلس نهم فراهم کردند.
تمام این شش پرونده خوش اقبال که توانسته‌اند مرحله آخر رسیدگی را تجربه کنند، همچنان در صف انتظار بررسی قوه قضائیه ایستاده‌اند.
یادگاری‌های ادامه‌دار تحقیق و تفحصی مجلس نهم
۹ پرونده نزد هیات تحقیق و تفحص، ۴۵ پرونده نزد کمیسیون، ۷۷ پرونده نیز در دست هیئت رئیسه است و به عبارتی مجلس نهم ۱۳۱ پرونده تحقیق و تفحص در حال بررسی دارد. پرونده‌هایی که با گذشت عمر مجلس نهم، هنوز به خط پایان نزدیک نشده‌اند.
|
وضعیت پرونده |
عنوان |
تاریخ وصول درخواست |
|
اهم مواردی که در هیئت رئیسه ماندگار شدند |
عملکرد نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران |
۲۸/۸/۹۱ |
|
عملکرد شرکت ملی نفت ایران |
۱۷/۱۱/۹۱ |
|
|
عملکرد سازمان حج و زیارت در خصوص شرکت مرکزی دفاتر خدمات زیارتی سراسری ایران |
۱/۲/۹۲ ۷/۸/۹۳ |
|
|
عملکرد سازمان امور مالیاتی کشور |
۱۷/۲/۹۲ |
|
|
عملکرد شرکت ملی صنایع پتروشیمی |
۲۳/۴/۹۲ ۲۸/۷/۹۲ ۸/۹/۹۳ |
|
|
عملکرد پالایشگاه‌های کشور |
۸/۸/۹۲ |
|
|
بنیاد مستضعفان |
۵/۹/۹۲ |
|
|
عملکرد صندوق بازنشستگی |
۲۰/۹/۹۲ |
|
|
امور مربوط به مناطق آزاد کشور |
۹/۱۰/۹۲ |
|
|
عملکرد سازمان صدا و سیما |
۶/۱۲/۹۲ |
|
|
عملکرد شهرداری تهران |
۷/۱۲/۹۲ ۳۱/۴/۹۳ |
|
|
۲۱/۱۲/۹۲ ۲/۲/۹۳ ۱۰/۹/۹۳ |
|
|
سهام عدالت |
۱۷/۲/۹۳ |
|
|
طرح توسعه مجلس شورای اسلامی |
۳۰/۲/۹۳ |
|
|
عملکرد نهاد ریاست جمهوری |
۲۷/۳/۹۳ |
|
|
عملکرد شستا |
۱۸/۴/۹۳ |
|
|
عملکرد سازمان اوقاف و امور خیریه |
۷/۸/۹۳ |
|
|
عملکرد شرکت مخابرات |
۶/۸/۹۳ |
|
|
عملکرد وزارت کشور در خصوص سازمان شهرداری ها و دهیاری‌ها |
۲۹/۵/۹۳ |
|
|
عملکرد سازمان محیط زیست |
۳۰/۶/۹۳ ۱۹/۸/۹۳ ۴/۱۲/۹۳ |
|
|
عملکرد سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور |
۲۹/۷/۹۳ |
|
|
عملکرد وزارت علوم در مورد نحوه اعطای بورس تحصیلی و جذب هیئت علمی از سال ۸۶ |
۱۰/۹/۹۳ |
|
|
عملکرد سازمان میراث فرهنگی |
۱۷/۱۰/۹۳ |
|
|
عملکرد نیروی انتظامی |
۲۱/۱۰/۹۳ |
|
|
عملکرد نیروگاه اتمی بوشهر |
۴/۱۲/۹۳ |
|
|
بررسی وضعیت افراد دو تابعیتی و دارای گرین کارت در حوزه مسئولان و مدیران ارشد و شناسایی خلاء‌های قانونی این موضوع |
۱۰/۱۲/۹۳ |
|
|
عملکرد بانک مرکزی |
۱۶/۷/۹۱ |
|
|
اهم مواردی که در کمیسیون مانده‌اند |
عملکرد بنیاد شهید و امور ایثارگران |
۹/۱۲/۹۱ |
|
۱۲/۶/۹۲ ۱۶/۹/۹۲ ۳/۴/۹۳ ۱/۷/۹۳ ۱۵/۷/۹۳ ۲۸/۱۱/۹۳ |
|
|
عملکرد وزارت نفت در خصوص بنزین وارداتی یورو ۴ |
۲۹/۷/۹۳ |
|
|
عملکرد سازمان میراث فرهنگی |
۳۰/۷/۹۳ |
|
|
عملکرد معاونت آب و آبفای وزارت نیرو |
۱۳/۱۱/۹۳ |
|
|
عملکرد فدراسیون فوتبال |
۲۰/۸/۹۲ ۲/۲/۹۲ |
|
|
عملکرد صنعت دخانیات کشور |
--- |
|
|
عملکرد وزارت ارتباطات |
۱۸/۱۱/۹۳ |
|
|
عملکرد سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای |
۲۸/۱۱/۹۳ |
|
|
عملکرد وزارت آموزش و پرورش از سال ۸۴ تا ۹۲ |
۴/۱۲/۹۳ |
|
|
عملکرد ستاد مدیریت حمل ونقل و سوخت کشور از سال اول اجرای برنامه چهارم توسعه تا مردادماه سال ۹۱ |
۱۵/۵/۹۱ |
|
|
عملکرد استانداری ها، فرمانداری ها، شهرداریها و سازمان همیاری شهرداریها از سال ۱۳۸۷ تاکنون |
۲۴/۸/۹۱ |
|
|
اهم مواردی که در هیئت تحقیق و تفحص مانده‌اند |
عملکرد شرکت ملی صنایع مس ایران |
۳۰/۱۱/۹۱ ۲۲/۱۲/۹۱ |
|
صنعت بیمه کشور |
۲۳/۱۲/۹۱ |
|
|
عملکرد وزارت امور اقتصاد و دارایی(سهام عدالت) |
۲۳/۴/۹۲ |
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
