خانه اصولگرایان روی آب شناور است
روزنامه اعتماد نوشت؛
آنها یک نقطه اشتراک دارند؛ تمایل به ریاست علی لاریجانی. اصولگرایان مجلس دهم می‌خواهند بر پایه همین یک ستون ساختمان فراکسیون خود را بنا کنند. مسیر پر فراز و نشیب ١٢ سال گذشته، اردوگاه اصولگرایی را به مرزهایی فراتر از انشقاق و شکاف رساند و حالا به یک همگرایی نزدیک می‌کند؛ همگرایی‌ای که شاید فقط در یک قاب تصویر یادگاری از روزهای ابتدایی مجلس آینده محدود شود. آنها به جز اجماع بر سر ریاست علی لاریجانی در بهارستان چه نقطه مشترک دیگری دارند که در ادامه کار همراهی یکدیگر را حس کنند؟
گزینه تعدیل شده برای دو جریان
علی لاریجانی قبل از برگزاری انتخابات مجلس دهم گزینه تعدیل شده اصلاح‌طلبان و هواداران دولت بود که می‌پنداشتند دست بالا گرفتن و رسیدن به نفرات مورد نیاز برای آنها شاید غیرممکن باشد. آنچه رخ داد اما آنها را به سمت گزینه‌ای دیگر برد که نزدیکی‌های بیشتری با سیاست‌های‌شان دارد. در جریان اصولگرای منتقد دولت اما قضیه کاملا عکس این بود. جریانی که می‌پنداشت به‌طور قطع هم دست بالای مجلس بعدی را به تنهایی دارد و هم چهره‌ای که بتواند برای ریاست آن را علم کند. وقتی این اتفاق در عمل رخ نداد، علی لاریجانی تبدیل به گزینه تعدیل یافته آنها برای ریاست شد؛ گزینه‌ای که اگر چه کاملا مطلوب نیست اما ریاستش امکان‌پذیر است. این دیدگاه در نظرات اعضای جبهه پایداری که به سرسختی در مواضع سیاسی خویش هم شهره هستند، روشن شده است. امیرحسین قاضی‌زاده که روزگاری ردای سخنگویی جبهه پایداری را هم بر دوش داشت درباره اینکه چه شد آنها پشت سر علی لاریجانی آمده‌اند به «اعتماد» گفته است: «تصمیم‌های سیاسی برای ما یک قانون غیرقابل تغییر نیستند و ما باید در شرایط مختلف بر اساس مقتضیات زمان و امکان تحقق بیشترین حجم از نظرات‌مان عمل کنیم». به این ترتیب
اصولگرایان منتقد دولت که تا همین سه ماه پیش حتی «اصولگرایی» علی لاریجانی را انکار می‌کردند و سال‌ها او را با عنوان «ساکت فتنه» خطاب کرده بودند، کوششی را آغاز می‌کنند تا او را بر شانه‌های خویش به کرسی ریاست مجلس دهم برسانند؛ کوششی که اصولگرایان معتدل هم به شکل طبیعی به همراهی با آن برخاسته‌اند تا تلاش‌ها برای ریاست علی لاریجانی با فرآیند تولد «فراکسیون فراگیر اصولگرایان» در مجلس دهم همسو شود. آخرین بار هشت سال پیش در جریان انتخابات مجلس هشتم بود که جریان اصولگرا توانست زیر یک سقف واحد اعلام حضور کند. وحدت بر سر آن اعلام حضور خیلی زود به شکاف انجامید. آیا تشکل فراگیر پارلمانی اصولگرایان در مجلس دهم می‌تواند سرنوشتی دیگر را تجربه کند؟
اختلافات فراگیر، فراکسیون فراگیر
پاسخ به این سوال یادآوری خاطره فراکسیون رهروان در مجلس نهم را ضروری می‌کند؛ فراکسیونی که همچون امروز بر پایه اجماع برای ریاست علی لاریجانی در تقابل با حدادعادل بنا شد و قرار بود مرز بین طیف‌های تندروی اصولگرا با جریان سنتی و معتدل این جناح را مشخص کند. سرانجام کار اما در میانه راه مجلس نهم خود این فراکسیون بر سر موضوعاتی اساسی و مهم دچار شکاف شد تا در موضوعاتی مانند استیضاح وزیر علوم دولت یازدهم یا مساله برجام نیمی از این تشکیلات پارلمانی به آغوش طرف دیگر بغلتد. عملا آنچه اتفاق افتاد این بود که فراکسیون رهروان تنها بر سر همان موضوع ریاست مجلس توانست برنده معادلات بهارستان باشد. در مقابل طیف نزدیک به حدادعادل، رقیب علی لاریجانی در این مجلس با بهره بردن از توان همان کسانی که در انتخابات داخلی به او رای داده بودند، یا برنده برخی بازی‌های مهم بود یا در مواردی دیگر توانست زحمات فراوانی را برای نزدیکان علی لاریجانی ایجاد کند. مساله در مجلس دهم این است که به جز رقابت ریاست اصل تمام آن موضوعات به قوت خود باقی مانده‌اند؛ موضوع برجام تازه در ابتدای راه اجراست و گزارش‌های وزارت خارجه به مجلس محل خوبی برای ادامه دعوا
هستند. سیاست داخلی و مسائل اجتماعی و فرهنگی یک چالش جدی میان طیف‌های سیاسی است و به اینها باید انتخابات سال آینده ریاست‌جمهوری را هم اضافه کرد. فراکسیون اصولگرایان مجلس دهم همه این مسائل را به عنوان یک چالش برای موجودیت سیاسی خویش پیش رو دارد. آنجا مجمعی خواهد بود از تندترین منتقدان و مخالفان برجام نظیر کریمی قدوسی، نقوی حسینی، مجتبی ذوالنور و... در همنشینی با برخی از سرسخت‌ترین مدافعان برجام که راس آنها خود علی لاریجانی است. دعوای برجام تازه در فاز اجرایی خود آغاز شده است. همین دو روز پیش ١٠٣ نماینده مجلس نهم از رییس‌جمهوری خواستند تا اجرای آن را متوقف کند. هر چند عده زیادی از آنها به دوره بعدی راه نیافته‌اند اما آیا همفکران‌شان در بهارستان دهم به بهای همنشینی با علی لاریجانی از این موضع دست برخواهند داشت؟ بعید است که پاسخ این سوال مثبت باشد. همین حالا و در کوران ائتلاف دوباره اصولگرایان در پارلمان همچنان طیف‌های مخالف برجام که به دوره دهم راه یافته‌اند با همان جنس از ادبیات و موضع‌گیری‌های قبلی از لزوم توقف توافق هسته‌ای و زیانبار بودن آن برای کشور می‌گویند. در مقابل آیا علی لاریجانی و یارانش حاضرند برای
حفظ این اتحاد پشت برجام را خالی کنند؟ آنها چه خوب و چه بد توسط طیف‌های مخالف برجام به عنوان یکی از کارگزاران اصلی پیشبرد این توافق معرفی شده‌اند و البته خود نیز این لقب را با افتخار پذیرفته‌اند. تازه برجام تنها یکی از مسائل پارلمان بعدی است. اوضاع در حوزه مسائل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی هم به همین شکل است. کسی از یاد نبرده که بر سر استیضاح رضا فرجی‌دانا مرز اختلاف نظر لاریجانی با اصولگرایان و حتی محمدرضا باهنر که به تندی اعضای جبهه پایداری هم نیست، تا چه اندازه بود. یا موضوع تنش بر سر معرفی عضو ناظر مجلس برای هیات نظارت بر مطبوعات که در جریان آن منتقدان اصولگرا، علی لاریجانی را در صحن مجلس «دیکتاتور» خطاب کردند. الزاما کارکرد رجوع به این تاریخ‌ها و نمونه‌های دیگر آن زنده کردن اختلافات اصولگرایان نیست، بلکه طرح این پرسش است که زمینه کدام‌یک از این اختلافات در میان طیف‌های اصولگرا از بین رفته تا امکان «فراگیر» ماندن فراکسیون آنها مهیا باشد؟
دردسرهای گزینه ممکن
مهر علی لاریجانی بعد از سال‌ها دوباره یک شبه به دل اصولگرایان افتاده است و بعید نیست که یک شبه هم از دل آنها بیرون بیاید. علی لاریجانی در مقام منتخب اصولگرایان برای ریاست مجلس دهم بعید است که چهره‌ای نظیر همان رییس مجلس نهم را از خود نشان دهد. الزام حفظ این رای برای ریاست شاید او را اصولگراتر از مجلس قبل کند اما نه آنقدرها که از گزینه «ممکن» اصولگرایان به گزینه «مطلوب» آنها تبدیل شود. به عبارتی رقابت شکل گرفته بر سر ریاست مجلس شاید هیچگاه اجازه ندهد او به نسبت قبلی خود با منتخبین لیست امید برگردد اما در ادامه راه بی‌احتیاج به همراهی این جریان نخواهد بود. همراهی‌ای که در انتخابات ریاست‌جمهوری به اوج خود خواهد رسید. آنجا حتی اگر خود لاریجانی هم برخلاف انتخابات ٩٢ مجبور به سکوت در قبال نامزدها شود، اطرافیانش احتمالا امکان دیگری جز حمایت از حسن روحانی را نخواهند داشت، چرا که از هم‌اکنون بوی یک انتخابات دوقطبی در سال ٩٦ به مشام می‌رسد که قطب مقابل حسن روحانی، موتلفین امروز لاریجانی با چهره‌هایی از جنس همان حدادعادل و سعید جلیلی ایستاده‌اند. در این بین هم فعلا به‌نظر نمی‌رسد از معتدلین اصولگرا نظیر قالیباف،
ظرفیت خاصی برای نامزدی وجود داشته باشد. بدین‌ترتیب همان‌طور که اختلاف بر سر موضع دولت‌ها در این یک دهه گذشته اتحاد اصولگرایان را بر هم زده است، بعید به نظر نمی‌رسد اتحاد فراکسیون آنها در مجلس دهم هم رسما از انتخابات ٩٦ برای تعیین تکلیف دولت دوازدهم به‌هم بخورد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
