تلاش نافرجام عربستان برای برهم زدن منطقه
باز هم تنش در روابط میان ایران و عربستان و باز هم اعمال محدودیت‌های جدید.
روزنامه فرهیختگان نوشت؛
آن‌طور که به نظر می‌رسد اختلاف میان تهران و ریاض برخلاف آنچه مقامات هر دوکشور عنوان می‌کنند نه‌تنها قرار نیست به این زودی حل شود، بلکه هر روز شکل پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. چنین شرایطی از یک سو همکاری‌های میان دو کشور را به چالش می‌کشد و از دیگر سو حل بحران‌های منطقه‌ای را نیز تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. داوود هرمیداس باوند، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل خاورمیانه در گفت‌وگو با «فرهیختگان» به تاثیر تنش‌های تازه بر حل بحران‌های منطقه‌ای می‌پردازد.
ایران و عربستان وارد فاز تازه‌ای از اختلافات شده‌اند، این اختلافات چه محدودیت‌هایی را به بار خواهد آورد؟
مسائل منطقه‌ای مانند بحران یمن که عربستان آن را حیاط خلوت خود می‌داند یا بحران لبنان، روابطی میان ایران و عربستان را تیره و تار کرده بود، اما مشکلاتی از قبیل فاجعه منا یا حمله به سفارت ریاض در تهران، این اختلافات را تا قطع روابط دیپلماتیک دو کشور پیش برد و عربستان در این زمان از هیچ اقدامی برای محکوم کردن ایران فروگذار نکرد؛ از محکوم کردن ایران در شورای همکاری خلیج فارس گرفته تا اظهار قدرت در کنفرانس اسلامی. به تازگی هم اقدامات دیگری را راه‌اندازی کرده است، مانند ممانعت از فرود هواپیما‌های ماهان به فرودگاه‌های این کشور یا تبانی با کویت بر سر جلوگیری از ورود کالاهای ایرانی به این کشورها که دردسر و محدودیت‌هایی را به وجود آورده است؛ به‌خصوص محدودیت در سفر به مکه.
با توجه به نزدیکی انتخابات سوریه تاثیر این اختلافات بر حل بحران سوریه چیست؟
حل بحران سوریه قبل از هرچیز منوط به توافق آمریکا و روسیه است و در فرآیند اجرایی شدن تصمیم‌ها نیز اولویت با این کشورهاست. اگرچه کشورهایی مانند ایران یا عربستان ذی‌نفع یا ذی‌مدخل هستند، فکر نمی‌کنم که موضع‌گیری‌های عربستان در قبال ایران تاثیری بر روند حل بحران سوریه داشته باشد؛ چراکه مشکل سوریه همچون مبارزه با تروریسم جهانی، به معضلی بین‌المللی تبدیل شده است. مبارزه جدی و سیستماتیک با داعش و متوقف کردن تروریسم ضرورتی بین‌المللی است؛ چیزی فراتر از اینکه عربستان بتواند در آن مشکل‌آفرینی کند. در نتیجه این کشور نمی‌تواند مانع از تحقق با پیشبرد این مساله شود. در شرایطی که گروه‌های افراطی از سلاح‌های مدرن و شیمیایی استفاده می‌کنند، دغدغه فعلی جهان مبارزه با این گروهک‌هاست و مصالح جهانی مطرح است.
جان کری بار دیگر در سخنان خود خطاب به ایران و روسیه عنوان کرده است که برکناری بشار اسد تنها راه برای حل بحران سوریه است. تحلیل شما چیست؟
کسانی که زمانی به برکناری بشار اسد تاکید می‌کردند امروز به این نتیجه رسیده‌اند که مساله فراتر از اسد است و امنیت جهانی مطرح است. باید مذاکره‌ای سازنده میان دولت فعلی سوریه و گروه‌های میانه‌رو و اعتدالگرا برگزار و در راستای آن ائتلافی تشکیل شود؛ حکومتی ائتلافی در چارچوب وضع موجود و انتخاباتی زیر نظر سازمان ملل متحد، به این ترتیب است که می‌توان راهی برای حل بحران پیدا کرد. پس از آن نیز تغییراتی در قانون اساسی سوریه می‌تواند راهگشا باشد.
به این ترتیب شما برکناری اسد را راه‌حل بحران نمی‌دانید؟
بعد از چنین انتخاباتی، بشار اسد به آرامی کنار خواهد رفت و این اجتناب‌ناپذیر است. مخالفان اسد هم بارها اعلام کرده‌اند که تا حدود یک سال دیگر بشار اسد باید برای طی شدن مذاکرات حضور داشته باشد و آنها هم تغییر رویه داده‌اند و دیگر خواهان برکناری سریع اسد نیستند. برکناری اسد فرآیند مذاکرات و توافق‌ها خواهد بود که به مجموع روند حوادث تا آن زمان برمی‌گردد، اگر ائتلاف صورت بپذیرد و انتخاباتی هم تشکیل شود.
درباره رابطه میان ایران و عربستان؛ شما نقش میانجی‌ها را چطور ارزیابی می‌کنید؟
همواره در روابط دیپلماتیک میان کشورها، میانجی‌گری و حتی در اوج بحران جنگ همیشه مذاکراتی وجود داشته است. یا به‌طور مثال در دوران بحران موشکی کوبا ضمن اینکه آمریکا برای کوبا اعلام قرنطینه کرده بود و کشتی‌های نظامی را بازرسی می‌کردند باز هم به موازات آن موضوع به شورای امنیت برده شد یا مذاکرات سری وجود داشت و همیشه وجود دارد حتی اگر به ظاهر روابط ناخوش وخصمانه باشد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
