روایتی از روابط صمیمانه علی لاریجانی با سردار سلیمانی و سیدحسن نصرالله

او مشاور فردی شد که خود به عنوان «رئیس دیپلمات مجلس» در فضای سیاسی و رسانه‌ای کشور شناخته می‌شد. چرا که علی لاریجانی پیش از آنکه رئیس خانه ملت شود، سال‌ها دبیر شورای عالی امنیت بوده و سکان مذاکرات هسته‌ای را بر عهده داشت. شیخ الاسلامی اگرچه مشاور لاریجانی است اما در مواردی همچون مذاکرات هسته‌ای و فرجام آن که به «برجام» معروف شد، با او اختلاف نظر جدی دارد. کما اینکه با حضورش در کافه خبر اعلام کرد که علی رغم نظر اولیه لاریجانی که برجام نیازی به تصویب در مجلس ندارد، او اصرار داشته که این توافق باید به تصویب مجلس برسد ولی بنا بر گفت و گویی که با رئیس مجلس داشته، در این باره سکوت کرده است. (اینجا)

با او که باوجود حضور در فهرست انتخاباتی صدای ملت نتوانست از مردم تهران برای ورود به مجلس دهم، رای بگیرد؛ درباره مشاوره‎هایش به رئیس مجلس در روزهای پایانی سال ۹۴ گفت و گو کردیم. او هم از روابط صمیمانه لاریجانی با چهره هایی چون سردار قاسم سلیمانی و سیدحسن نصرالله سخن گفت که در ادامه مشروحش را می‌خوانید:

به عنوان مشاور امور بین الملل رئیس مجلس، چه مشورت‌هایی به آقای لاریجانی می‌دهید؟

خوشبختانه ایشان خیلی به امور سیاست خارجی مسلط هستند و این کار مرا راحت می‌کند. آقای لاریجانی با استعداد و دقیق است و در یک تصویر کلی می تواند مسائل را خوب ببیند و تحلیل کند. در نطق‌هایی که در عرصه سیاست خارجی می‌نویسد، من هیچ نقشی ندارم و کاملا نوشته خودش است. گاهی ممکن است موضوعاتی را به ایشان بگویم اما متن و پردازش آن در نطق ها و سخنرانی‌ها از خود ایشان است.

به نظر من نوع نگرشی که او به مسائل دیپلماتیک دارد، بر جایگاه مجلس در روابط خارجی ایران اثر گذاشته است. همه قدرت مجلس ایران و نقش تعیین کننده آن در دیپلماسی را می‌دانند. نقشی که در دوره ریاست آقای لاریجانی به مراتب پررنگتر از گذشته شده است. او در سیاست خارجی پرکار است و در دوره او روابط پارلمانی ایران با دیگر کشورها گسترش خوبی داشته است. روسای خیلی از کشورها و هیات‌های پارلمانی‌شان در دو دوره ریاست وی بر مجلس به ایران امدند. دیپلماسی پارلمانی ما در سالهای گذشته خیلی به بهبود دیپلماسی کلان ما کمک کرده است. آقای لاریجانی به نسبت دیپلمات‌های وزارت خارجه صراحت بیشتری دارد و مواضع را صریح‌تر می‌گوید. به نظرم او دقیقتر روی راهبردهای سیاست خارجی تاکید می‌کند و چون از موضع رئیس مجلس با پشتوانه آرای مردمی سخن می‌گوید، کمک خوبی به دیپلماسی کشور می‌کند. بویژه آنکه او به عنوان رئیس پارلمان از پشتوانه و تایید نمایندگان هم برخوردار است و همه نمایندگان وقتی با تکبیرشان سخنان او را تایید می کنند، معرف اقتدای ملی به او است که جایگاه خاصی در کشور دارد. پشتیبانی نمایندگان از رئیس مجلس اکوی قویتری در جهان دارد. مجلس خطوط قرمز را می تواند تعیین کند و در قضیه برجام هم کمک خوبی به دولت کرد.

یکی از ویژگی‌های مهم آقای لاریجانی این است که در عین دیپلمات بودن مواضع مردمی دارد. گاهی هم ابتکارات جالبی به نظرش می‎رسد و بسیار سریع الانتقال است.

مثلا در چه موردی؟

در کنفرانس چهارم فلسطین در تهران، روسای بسیاری از مجالس و رهبران فلسطینی در ایران بودند. آن زمان سودان تحت فشار آمریکایی‌ها بود. این موضوع برای ما مهم بود چون ما از آنجا به غزه سلاح می‌فرستادیم. این تحت فشار بودن، روحیه سودان و رئیس جمهور آن کشور را تحت تاثیر قرار داده بود. او به دلیل اتهام نسل کشی تحت فشار و در معرض ارجاع به دادگاه لاهه بود. در حالی که اساسا او به دلیل حمایت از ایران برای همکاری با فلسطین و کمک به غزه، تحت فشار بود.

آقای لاریجانی به فکرش رسید که در روز آخر کنفرانس فلسطین، هر کدام از مهمانان که آمادگی دارند را با هواپیمایی به سودان ببریم و با او دیدار کنیم. این خیلی تاثیر خوبی بر رئیس جمهور سودان داشت.

این موضوع که ما از طریق سودان، به غزه سلاح می‌فرستادیم، تا حالا جایی عنوان شده بود؟

این موضوع لو رفت. چون اسرائیل سعی کرد آن مسیر را ببندند. آن‌ها آن مسیر و کاروان هایی که اسلحه را منتقل می کردند را زدند. روابط ما آن زمان با سودان مناسب و استراتژیک بود.

راستی چطور به این سرعت برای چنین سفری هواپیما جور کردید؟

آقای لاریجانی عصر تصمیم گرفت و شب همه به سودان رفتیم. توقف چند ساعته در سودان داشتیم و پس از دیدار با رئیس جمهور سودان برگشتیم. حدود ۳۰ نفر از مهمان ها با ما آمدند. دستورهایی همچون تامین هواپیما برای رئیس مجلس کاری ندارد. نکته مهم این سفر در آن بود که برخی رهبران فلسطینی که مطرود از سوی اسرئیل بودند با وجود خطرات تروریستی احتمالی صهیونیست‌ها علیه آنان، با ما به این سفر آمدند که ریسک بالایی داشت. اما آقای لاریجانی این کار را کرد وبعد خبرش را پخش کرد و به رئیس جمهور سودان هم روحیه خوبی داد.

خاطره دیگری که از ابتکار ایشان دارم به کنفرانس تروئیکای ایران و اندونزی و سوریه که در دمشق برگزار کردیم برمی‎گردد. می خواستیم بعد از نشست این تروئیکا با نظر ایشان به غزه برویم اما حکومت نانجیب مصر همکاری نکرد. ایشان هم پیشنهاد دادند تا سفری به لبنان و همه کشورهای خط مقدم جبهه مقاومت داشته باشیم. از این رو به لبنان و اردن رفتیم که استقبال خوبی هم از ما شد. رئیس مجلس اندونزی که یکی از اعضای تروئیکا بود در ملاقات با سیدحسن نصرالله حاضر شد. این ملاقات به تقویت مقاومت دربرابر صهیونیست ها کمک کرد.

معمولا در بزنگاه‌های مختلف در بین المجالس اسلامی و آسیایی و ...آقای لاریجانی خیلی با کفایت وارد عمل می ‌شوند. یکی از دغدغه‌های جدی او، حمایت از جنبش مقاومت در سوریه است. او برای مقابله با توطئه‌هایی که علیه حمایت ایران از سوریه طراحی می‌شد، تلاش زیادی کرد و همواره بر این باور است که ایران باید به پایداری سوریه کمک کند و ملت و حکومت سوریه را تقویت کرده و مانع از گسترش تروریست در این کشور شود.

در دوره‌ای که شما سفیر ایران در سوریه بودید، چه اقداماتی را از جانب ایشان دیدید؟

وقتی من سفیر سوریه بودم، آقای لاریجانی رئیس صداوسیما بود و سفری هم به سوریه برای همکاری مشترک رسانه‌ههای دو کشور داشت. آنجا متوجه تسلط خوب او به امور دیپلماتیک در دیدارش با رئیس جمهور سوریه شدم. از زوایای خوبی مسائل دیپلماتیک را مطرح می کرد. بعدها هم در شورای امنیت تجربه خوبی از نظر حقوقی و دیپلماتک کسب کرد. مذاکرات هسته‌ای را هم در آنجا خوب مدیریت کرده و چهره اهل مذاکره‎ای از ایران به غرب به ویژه به سوالانا نشان داد. او با شخصیت‌های عربی و اروپایی ارتباط شخصی خوبی داشت.

مثلا با چه کسانی؟

از سولانا گرفته تا بشار اسد، داوود اوغلو و اردوغان. هرچند عدم پایندی ترکیه به تعهداتش با ما، سبب شد تا به طور مطلوبی این روابط با ترک‎ها پیش نرود.

البته در پایان سال ۹۴ آنها بار دیگر کوشیدند تا نظر ایران را در حل مسائل منطقه، جلب کنند.

سه یا چهار سال پیش اردوغان و اوغلو روز شش فروردین به ایران آمدند. ایام عید بود و رهبری مشهد بودند. اردوغان آنجا به دیدار ایشان رفتند. به یاد دارم که مذاکرات سخت و تندی با ترک‌ها داشتیم در آن روزها. او نهایتا پذیرفت که در سوریه مردم تعیین کننده باشند و هرچه مردم در صندوق‎های رای ریختند همان باشد. آقای لاریجانی بعد از ساعت‌ها مذاکره از من خواستند که به سردار سلیمانی بگویم که با اوغلو توافق کردیم و او خودش جزئیات ادامه کار را با اوغلو هماهنگ کند. اما سردار بعد از مذاکراتش با اوغلو گفت که ترک‌ها این حرف‎ها را می‌زنند اما در عمل اجرا نمی‌کنند. بعدها هم دیدیم که آنها دوستان پول عربستان و آمریکا شدند و به تعهداتشان با ما پایبند نبودند.

اگر آنها به تعهدشان با ایران وفادار مانده و حق مردم سوریه در تعیین سرنوشتشان را می‌پذیرفتند، همان سه سال پیش مردم سوریه به چیزی که با مقاومتشان به آن رسیدند؛ به کرسی می نشست. ما می‌گفتیم که خود مردم سوریه باید سرنوشتشان را انتخاب کنند نه آمریکا و عربستان و... البته نهایتا ترکیه در مذاکرات وین و ژنو و قطعنامه ۲۲۵۴ این را پذیرفتند که مردم سوریه خودشان سرنوشتشان را انتخاب کنند. اما این را سالها قبل می توانستند اجرایی کنند. حالا باز هم آنها به ایران آمدند و امیدواریم من بعد پایبندی بیشتری از آنها و عدم دخالتشان در سوریه ببنیم.

ارتباط آقایان لاریجانی و سلیمانی فقط در امور سوریه و جنبش مقاومت است؟

این دو نفر خیلی با هم هماهنگ هستند. سردار سلیمانی در سوریه کاری را انجام می دهد که نیاز به پشتیبانی همه جانبه دارد. او شخصیت فراجناحی دارد و توانسته این را تفهیم کند که همه با او همراه باشند. او با رئیس مجلس هم روابط سازنده‌ای دارد. آقای لاریجانی مدتی در سپاه بوده و روحیات او را خوب می‌شناسد و همه جا از او حمایت می‌کند. در چارچوب وظایف مجلس و حتی بیش از آن در قالب روابطش با دیگر چهره‌های موثر نظام، از او حمایت می کند چون به راهبردی بودن کار سردار سلیمانی اعتقاد جدی دارد.

ببینید در قانون اساسی ما «پشتیبانی از مستضعفین در مقابل مستکبرین» یک اصل است. ما بر اساس قانون اساسی تعهد برادرانه برای حمایت از مسلمانان جهان و جلوگیری از نفوذ اجانب و قدرت‌های سلطه‌گر و حمایت از مبارزات حق‌طلبانه مستضعفان در مقابل مستکبران داریم. مامور اجرای این حمایت نیز «سپاه قدس» است. مجلس و رئیس آن سوگند خورده‌اند که بر اساس قانون اساسی از مبارزات حق طلبانه مسلمانان حمایت کنند.

یکی از محاسن آقای لاریجانی این است که منطق و فلسفه را خوب خوانده و این خیلی در ارائه منطقی مباحث برای اقناع طرف مقابل، به او کمک می‌کند.

از دیدارهای آقایان لاریجانی و سلیمانی خاطره‌ای دارید؟

موضوع بیشتر دیدارهای این آقایان در مورد سوریه و فلسطین است. آنها روابط دوستانه و برادرانه دارند. معمولا سردار سلیمانی قبل از سفرهای منطقه‌ای آقای لاریجانی، مطالبی را به ایشان منتقل می کند. آقای لاریجانی هم معمولا در جریان کارهای سردار سلیمانی هستند. کلیه اقدامات ایشان مورد تایید رهبری است.

به دغدغه‌های آقای لاریجانی درباره جنبش مقاومت اشاره کردید. از روابط ایشان با سیدحسن نصرالله خاطره‌ای دارید؟

ملاقات تروئیکای ایران و سوریه و اندونزی با سیدحسن خیلی خوب بود. او رابطه صمیمانه ای با آقای لاریجانی دارد چون که رئیس مجلس جایگاه مقاومت را خوب می داند و او را نوک پیکان گسترش انقلاب اسلامی و ستون پایداری در مقابل اجانب می بیند. همانطور که گفتم بر اساس قانون اساسی، جلوگیری از سلطه اجانب و استکبار جهانی وظیفه ما است و آقای لاریجانی در همین راستا با همه رهبران مقاومت بویژه سیدحسن نصرالله رابطه برادرانه و صمیمانه‌ای دارد. او همچنین رابطه دوستانه‌ای با رمضان عبدالله و دیگر رهبران فلسطینی دارد و آنها احساس دلگرمی و هم افزایی در دیدار با لاریجانی دارند و از سخن گفتن با او انرژی می گیرند.