عبدالله ناصری: مجلس دهم مجلسی بین مجلس پنجم و ششم
«تصمیم معنادار مردم تهران در این انتخابات در رای به لیست کامل اصلاح‌طلبان وثیقه و ضمانت مادام‌العمر نیست.» این جمله توصیه‌ای است که عبدالله ناصری، عضو بنیاد باران و فعال سیاسی اصلاح‌طلب به همفکران خود دارد.
اعتماد نوشت:
ناصری با بیان این مساله اظهار می‌کند باید اصلاح‌طلبان به این نکته توجه کنند که از نظر اجتماعی، سیاسی و بین‌المللی وظیفه بسیار سنگینی برای اداره و مدیریت کشور پیدا کرده‌اند و اگر نتوانند در راستای مطالبات و خواسته‌های مردم حرکت کنند دوباره ممکن است در ادوار بعدی انتخابات ورق برگردد. او همچنین رای مردم در این انتخابات را به همان میزان که سلبی می‌داند ایجابی نیز توصیف می‌کند و معتقد است که آنچه باعث پیروزی شد این بود که مردم باور کردند ترجیح منافع ملی بر جناحی توسط اصلاح‌طلبان حقیقت دارد و یک بازی تبلیغاتی نیست.
رای مردم تهران ویژگی خاصی داشت و آن هم اینکه تمامی کاندیداهای لیست اصلاح‌طلب رای آوردند. تحلیل شما از رای لیستی مردم تهران چیست و چه پیامی را می‌خواست منتقل کند؟
همیشه تهران و شهرهای بزرگ از قاعده لیست واحد تبعیت می‌کردند. وقتی مردم تصمیم می‌گیرند دست به انتخابی معنادار بزنند که این بار نیز انتخاب مردم از همین جنس بود به این معناست که در قبال انتخاب‌شان می‌خواستند پیامی را هم به جریانات سیاسی و هم به دیگران منتقل کنند. طبیعی است که باید رویکرد لیستی داشته باشند. ما همیشه این را در تهران به عنوان پایتخت که پیشانی انتخابات بوده تجربه کرده‌ایم. این اتفاق یک پدیده جدید نیست. نکته مهمی که به آن اشاره کردید پیام این انتخاب بود. به نظر من باید به این نکته توجه کرد. جریان اصلاحات بعد از انتخابات دوره هفتم مجلس یا به عبارتی بعد از حوادث ٨٨ از بازیگری سیاسی محروم شده بود. این جریان با وجود محدودیت‌های رسانه‌ای، مالی و سیاسی و با وجود ردصلاحیت‌های گسترده‌ای که از چهره‌های شاخص و نامدارش کردند توانست با یک برنامه حساب شده با چهره‌های کمتر شناخته شده و گمنام تمام نامزدهای مورد نظر خود را وارد مجلس کنند. این اتفاق ضمن اینکه یک پیروزی بزرگ برای اصلاح‌طلبان است باید نکته‌ای را در نظر گیرد. این جریان باید فراتر از پیروزی بزرگی که به دست آورده به پیام این انتخاب مردم توجه کند. باید توجه شود که رای مردم یک وثیقه و ضمانت مادام‌العمر نیست. یعنی باید اصلاح‌طلبان به این نکته توجه کنند که از نظر اجتماعی، سیاسی، ملی و بین‌المللی وظیفه بسیار سنگینی برای اداره و مدیریت کشور پیدا کرده‌اند و اگر نتوانند در راستای مطالبات و خواسته‌های مردم حرکت کنند دوباره ممکن است در ادوار بعدی انتخابات ورق برگردد. در یک کلام اگر بخواهیم بگوییم اصلاح‌طلبان بیش از اینکه غره این پیروزی شوند باید به فکر باشند؛ در هوای این پیام باشند و این پیام را سرلوحه کارشان قرار دهند. پیام مردم این بود که ما خواهان تغییر و تعقل هستیم و زندگی آرام و رونق یافته چه در عرصه ملی و چه در عرصه بین‌المللی را می‌طلبیم. این ویژگی را اصلاح‌طلبان دارا بودند. البته جریان رقیب هم اشتباهات استراتژیکی انجام داد و به پیروزی اصلاحات کمک کرد. بالاخره اصلاح‌طلبان توانستند در قالب یک انسجام ملی عمل کنند. نکته بسیار مهم این بود که برای اولین بار اصلاح‌طلبان بیرون از تهران به شخصیت‌های اصلاح‌طلب بومی و محلی در حوزه‌های انتخابیه و مراکز استان‌ها واگذار کردند. آنها قیمومیت را از سر استان‌ها برداشتند و قدرت و اختیار عمل را به مردم استان‌ها در حوزه‌های انتخابیه واگذار کردند. این حرکت بسیار زیبا و دلپسندی بود که توانست نقش و تاثیر خود را در پیروزی اصلاح‌طلبان بگذارد. بنابراین از این پس اصلاح‌طلبان مسوولیت سنگینی را به عهده خواهند داشت. جریان رقیب که به دنبال حاکمیت یکدست بود، دید که حاکمیت یکدست نمی‌تواند برای ملت ارمغانی داشته باشد. همچنان که هشت سال دولت آقای احمدی‌نژاد و مجالس هفتم به بعد این را اثبات کرد، باید عبرت گیرند و همسو با خواست و مطالبات مردم در فضای ملی و بین‌المللی حرکت کنند.
اشاره کردید که جریان رقیب اشتباهات استراتژیکی را انجام داد. این اشتباهات از نظر شما چه بود؟ در لیست بندی و رفتارهایی که در دو سال گذشته انجام دادند چه اشتباهاتی وجود داشت؟
تنوع و تکثری که جریان راست در این انتخابات از خود نشان داد نمود دیگری در گذشته داشت. در سال ٩٢ نطفه تفرق در جریان راست بسته شد. از سال ٩٢ به بعد و خصوصا در مهم‌ترین ماموریت دولت که پرونده هسته‌ای و برجام بود، بخش قابل‌توجهی از جریان اصولگرا که بخش عاقل و خردگرا و منفعت سنج ملی بود خرج خود را از این جریان جدا کرد. اگر بخواهیم سرلیست و نمادی برای این جریان پیدا کنیم آقای لاریجانی یا آقای مطهری است. جریان تندروی اصولگرا با وجود خواسته ملت و فضای حاکم در عرصه خارجی دوباره کوس مخالفت با دولت و مصالح و منافع را زد و در جایی مثل تهران که پیشانی انتخابات بود لیستی را شکل داد که تا حدود زیادی دهن کجی و پشت کردن به آرمان‌های ملی و مطالبات حقیقی مردم بود. من تردیدی ندارم که انسجام اصلاح‌طلبان و همراهی دولت با اصلاح‌طلبان و خصوصا پیام فراخوان رییس دولت اصلاحات تاثیر مهمی داشت اما فراتر از این‌ها اراده‌ای بود که ملت جزم کردند و وارد میدان شدند. اشتباه اصولگرایان این بود که دوباره مثل سال ٩٢ در یک آرامش ذهنی مطلق بدون تحلیلی از واقعیت‌های شکل گرفته اجتماعی و تغییراتی که در لایه‌های مختلف اجتماعی رخ داد و بدون برداشتی درست وارد صحنه رقابت شدند. در گام اول رد صلاحیت گسترده اصلاح‌طلبان اتفاق افتاد. منطق سیاسی هم عدم حضور اصلاح‌طلبان را اقتضا می‌کرد اما به هر صورت اصلاح‌طلبان بر اساس یک تصمیم جمعی و خرد جمعی تصمیم گرفتند و با وجود اینکه چهره‌های شاخص و رای‌آور در سراسر کشور از مبارزه انتخاباتی محروم شدند چهره‌های گمنام و کمتر آشنا را سازماندهی کردند. البته در برخی حوزه‌های انتخابیه نیز به صورت غیررسمی از اصولگرایان معتدل حمایت کردند. علت آن هم این بود که اصلاح‌طلبان همیشه یک شعار دارند که منافع ملی را بر منافع حزبی و جناحی خود تحت هر شرایطی ترجیح می‌دهند. آنچه باعث پیروزی شد این بود که مردم باور کردند که ترجیح منافع ملی بر جناحی توسط اصلاح‌طلبان حقیقت دارد و یک بازی تبلیغاتی نیست. لذا تمام مردم همراه یکدیگر آمدند و در این انتخابات حضور معناداری پیدا کردند. این افتخاری بود که بیش از اینکه نصیب اصلاح‌طلبان شود نصیب ملت و نظام شد و ما مشارکتی گسترده در تنگنای اقتصادی و رونق اقتصادی کشور داشتیم.
انسجام اصلاح‌طلبان با وجود ردصلاحیت‌های گسترده‌ای که صورت گرفت و استراتژی‌ای که اصلاح‌طلبان به کارگرفتند در این پیروزی چه تاثیری داشت؟ رای مردم تهران را سلبی می‌دانید یا ایجابی؟
من خیلی تمایزی بین دو وجه سلبی و ایجابی قایل نمی‌شوم و این دو را از هم تفکیک نمی‌کنم. برای اینکه مردم این کشور جمعیت گسترده و قریب به هشتاد میلیونی یا جامعه رای پنجاه میلیونی اگر چه حدود شصت درصد در انتخابات شرکت کردند می‌خواستند ضمن حفظ آرامش و امیدواری به آینده پیشرفت کشور رونق اقتصادی را شاهد باشند. مردم می‌خواستند کمتر دغدغه‌های ناکارآمدی جمهوری اسلامی را از ذهن خود عبور دهند. به همان میزان که رای سلبی بود، به همان میزان هم ایجابی بود. لذا نمی‌خواهم تمایزی بین وجه سلبی و ایجابی قایل شوم. چون مردم کشور می‌خواهند در یک فضای امید بخش و آرام و فضایی رونق یافته زندگی کنند و تعامل خود را در عرصه بین‌المللی حفظ کنند و دوباره شان بین‌المللی و شان تاریخی ایران را در صحنه بین‌الملل به اثبات برسانند.
پیش از اینکه انتخابات برگزار شود چهره‌هایی از هر دو جناح کشور بودند که تاکید می‌کردند باید در این انتخابات رقابت بر سر برنامه‌ها باشد و مردم به جای چهره‌ها به برنامه‌ها رای دهند. این وعده‌ای بود که از آن صحبت می‌شد. چنین اتفاقی در این انتخابات رخ داد یا کشور ما هنوز از این مساله خیلی فاصله دارد؟
مردم در عرصه انتخابات مخصوصا در شهرهای بزرگ اصولا دو یا سه روز آخر تصمیم گیر می‌شوند. این دو یا سه روز فرصتی نیست که بخواهند به طور جدی در برنامه‌ها مطالعه کنند. ضمن اینکه بخش بسیار محدودی از این شصت درصد طیف نخبه یا گروه‌های مرجع هستند که می‌توانند با ادبیات برنامه نویسی نامزدها یا جناح‌ها ارتباط برقرار کنند. اگر کسی جامعه ایران را به خوبی بشناسد می‌داند که بخش قابل‌توجهی از جامعه ایران بیشتر به حافظه تاریخی خود مراجعه می‌کنند. به هر حال بعد از قریب به چهار دهه از عمر جمهوری اسلامی دوره‌ها را چه در حوزه قانونگذاری و چه در حوزه اجرایی مقایسه می‌کنند. امروز دولتی با گفتمان اصلاح‌طلبی روی کار آمده است که می‌تواند تداوم‌بخش همان دولت اصلاحاتی باشد که واقعا در عرصه اجرایی و قوه مقننه نقطه عطفی بوده است. علت این بوده که رسانه‌های اثرگذار و در راس آنها رسانه ملی خود را در وضعیت اپوزیسیون اصلاحات قرار داده و نمی‌خواسته دستاوردهای بزرگ دولت اصلاحات را چه در عرصه ملی و چه در عرصه بین‌المللی بیان کند. دولت جدید با گفتمان اصلاح‌طلبی در سال ٩٢ با همین سیاست خردورزانه و عقل‌گرایانه پیروز شد. مردم هم به این جمع‌بندی رسیده بودند که بزرگ‌ترین مانعی که امروز برای توسعه کشور بر سر راه است، قضیه تحریم‌ها و پرونده هسته‌ای است که باید زودتر آن را ببندند. لذا برجام که دستاورد دولت اصلاح‌طلب بود اتفاق بسیار مهمی بود که مردم با رای خودشان در انتخابات مجلس و خصوصا در شهرهای بزرگ و تهران توانستند سپاس خود را از کسانی که برجام را به کرسی نشاندند و تفکری که طرفدار به نتیجه رسیدن برجام بود اعلام کنند.
مردم تهران با قاطعیت به اصلاح‌طلبان رای دادند. از نظر شما به عنوان یک اصلاح‌طلب اولویت‌های مجلس دهم چیست؟
امروز بحث ما این نیست که چه مسوولیت‌های اداری متوجه چه کسی در پارلمان شود و این موضوع در موعد مشخص خودش باید بحث شود. نه وقت چنین مسائلی است و نه اصلاح‌طلبان در شان خود می‌دانند که وارد این مباحث شوند. اصلاحات ضمن اینکه گفتمان تاریخی خود و جایگاه سیاسی، اجتماعی، فرهنگی خود را حفظ خواهد کرد همان شعار سه ضلعی امید، آرامش و رونق اقتصادی را باید سرلوحه کار خود قرار دهد و با کمک دولت بخشی از شعارهایی که رییس‌جمهور در انتخابات سال ٩٢ فرصتی برای عملی کردن پیدا نکرده است بتوانند ادامه دهند و خواسته‌ها و مطالبات معطل مانده مردم را که در شعار رییس‌جمهور در سال ٩٢ متجلی شده تحقق بخشند. اصلاح‌طلبان نیز با همان شعارها که روی دیگر سکه مطالبات و تمایلات دولت هستند اهداف خود را پیش خواهند برد. ضمن اینکه کاملا جنبه نظارتی و مراقبتی خود را و وضعیت قانونی خود را که در قانون اساسی گنجانده شده حفظ خواهند کرد.
مجلس دهم به کدامیک از مجالس پیشین شبیه‌تر خواهد بود؟
مجلس دهم را از این وجه که چهره‌های جدید و جوان و تعداد قابل‌توجهی زن وارد مجلس شد، مجلسی متمایز می‌بینم. البته واقعیت این است که از نظر عقل گرایی و دغدغه‌های منافع ملی مجلس دهم را با دو مجلس پنجم و ششم مقایسه می‌کنم. دو مجلس پنجم و ششم تاحدودی مجالسی با کارنامه‌های موفق در عرصه قانونگذاری بودند. مجلس دهم را از این جنبه می‌توان با این دو مجلس مقایسه کرد. مثلا مجلس دهم را می‌توانیم چیزی بین دو مجلس پنجم و ششم قلمداد کنیم. در حوزه قانونگذاری و در تاریخ پارلمانی کشور مجلس ششم را یک نقطه عطف می‌دانم و فکر می‌کنم تکرار شدن آن فعلا دور از واقعیت‌های این کشور است. اما مجلس دهم تا حدود زیادی بین مجلس پنجم و ششم می‌تواند قرار گیرد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
