عنصر شخصیت در پارلمان

عبدالرحمن ولایتی در خبرآنلاین نوشت: با در نظر گرفتن این فرض بر مبنای نظریه رئالیسم انتقادی(critical realism) می‌توان به سوال مطروحه پاسخ گفت که بطور حتم پارلمان دارای شخصیتی مستقل و متشکل از واحدهای جزئی تشکیل دهنده آن است، یعنی در واقع هر یک از نمایندگان واحدهای شهری و محلی می باشد که به جهت برخورداری از ماهیت انسانی بالطبع داری هویت مستقل و الزاما باید دارای شخصیت باشند و اجتماع نمایندگان در محل فیزیکی پارلمان در قالب واحد کیفی یگانه الزاما برای اینکه از اعتبار و شأن لازم در جهت تاثیر گذاری بر مدیریت حاکمیت کلان جامعه برخوردار باشد بایستی از عنصر شخصیت بهره مند گردد و با قبول مفروض شخصیت در پارلمان، گام بعدی که بسی از مفروض ابتدایی سخت تر هم می باشد راهکار لازم برای نیل به یک پارلمان شخصیت محور می باشد که در بستر جوامع توسعه نیافته و یا حتی در حال توسعه غیر صنعتی که بستر مورد بررسی مقال حاضر نیز می باشد با دشواریهای زیادی همراه است.

با نگاهی به تجربیات دوره های گذشته، آنچنان به سرانجام آرمانی توصیفی دست نیافته است و با این شرایط در پستوی خود عوارض گسترده ای نیز بجا گذشته است و این عوارض از اینجا ناشی می شود که پارلمان در واقع عصاره و معدل نخبگی و بالاتر از آن نماد فرهیختگی یک جامعه به شمار می رود. به جهت اینکه در همان محل پارلمان هست که مباحث عالی و کلان مملکتی به شور گذاشته شده و قوانین و قواعد لازم برای مدیریت کشور مورد مصوب قرار گرفته و تدوین می گردد و چنانچه این عصاره جامعه از معدل فرهیختگی و نخبگی لازم برخوردار نباشد علاوه بر تبعات تخصصی مدیریتی که بر ساختار کشور بجا خواهد گذاشت مهمتر از آن ضربه مهلگی بر حیثیت فرهنگی و اخلاقی جامعه وارد خواهد ساخت و مسبب بی اعتمادی جامعه به واحد پارلمان در جایگاه مغز متفکر جامعه را فراهم خواهد ساخت.

در ادامه این روند یاس انگیز به جهت بی اعتمادی پیکره جامعه به پارلمان، نخبگان اصالتمند جامعه از اراده و انگیزه لازم برای حضور در پارلمان برخوردار نخواهند بود و البته از فرآیند بسیار دشوار و آلوده رقابت انتخاباتی صرفنظر می نماییم که بطور مسلم از عدم وجود شرایط مناسب برای حضور نخبگان اصیل جامعه و در مقابل حضور کثیر افراد اپورتونیست ناشی می شود که با کنار هم نهادن فاکتورهای معادله به سادگی مساله برای همگان روشن می شود یعنی زمانی که با شرایط تبیینی فوق فضا برای حضور افراد اپورتونیست و یا در بهترین حالت نخبگان لایه میانی جامعه فراهم شود روش و محتوای پارلمان هر دو از مسیر راستین خود دور خواهند گشت.

در مقوله روش به جهت عدم نهادینگی روش فراگیر رقابت انتخاباتی که از فرم ارتدوکس برخوردار بوده باشد فضای رقابت شاهد یک روش دیویژیون و یا پیچیده خواهد بود که از هیج ابزار لمپنیسم نیز دریغ نخواهد کرد که بطور مصداقی حضور کاندایداهای انتخاباتی در مجالس ترحیم یکی از ابزارهای فوق لمپنیسم در حوزه های شهرستانی می باشد که بطور فراگیر و تثبیت شده هم اکنون در مناطق شهرستانی از طرف بیشتر کاندیداها رایج است و در صورت تحقق این اوصاف و شکل گیری یک پارلمان مبتنی بر روش دیویژیون که متکی به ابزار محلی و بومی و عاری از ابزار سیستماتیک و تعریف شده باشد مسلما محتوای پارلمان مورد انتظار متشکل از نخبگان میانی جامعه خواهد بود که همراه خود عده کثیری از افراد اپوزتونیست را نیز با خود همراه خواهد ساخت و با شکل گیری شرایط فوق پارلمان در قواره یک واحد مستقل از وجود عنصر هویت بخش خواهد لنگید و به همان میزان هم از تاثیر بخشی آن در مدیریت مسائل کلان جامعه کاسته خواهد شد و زمانیکه یک پارلمان از عنصر هویت بخش شخصیت تهی بوده باشد از رسالت راستین خود دور گشته و بجای اینکه در راس امور سیاستگذاری کشوری بوده باشد به ذیل امور تنزل خواهد نمود و در صورت بروز و وقوع چنین شرایطی به لحاظ شکلی پارلمان ساختار خود را حفظ خواهد نمود ولی به لحاظ ماهیت از توانمندی لازم برخوردار نخواهد بود و این عدم توانمندی در ماهیت پارلمان را روز به روز از رسالت راستین خود دور ساخته و در نهایت به وال استریت بدل خواهد نمود که برای هر یک از واحدهای متشکله آن هدفی جز بنگاه اقتصادی شخصی چیزی بدنبال نخواهد داشت.

پس با تبیین مفروض مقال و الزامی بودن عنصر شخصیت برای پارلمان چنانچه جامعه ای دغدغه توسعه و پیشرفت را در سر داشته باشد بایستی در ابتدا بسترهای لازم برای اشتیاق حضور نخبگان ممتاز خود را مهیا نموده و همچنین آحاد عمومی جامعه را در راستای انتخاب بهینه با نهادینه سازی فرهنگ انتخاب عقلانی تقویت نماید تا در نهایت شاهد یک پارلمان شخصیت مند در نهاد سیاستگذاری کشور بوده باشیم که با ایفای نقش راستین خود بتواند در جایگاه مغز متفکر جامعه ظاهر شود واین میسر نمی شود مگر با عزم اراده عمومی.

دکتری روابط بین الملل*