سفری که باعث احیای اقتصاد ایران می‌شود

سفر رئیس جمهور حسن روحانی به ایتالیا و فرانسه، اولین سفر یک رئیس جمهور ایران به اروپا در ۱۷ سال گذشته بوده است. این سفر چهار روزه برای اواسط ماه نوامبر برنامه ریزی شده بود، اما به خاطر حملات تروریستی پاریس به تعویق افتاد. به خاطر زمان بندی این سفر که ۱۰ روز پس از اجرای برجام صورت گرفت، هیأت ایرانی دیدارهای متعددی با تجار در رم و پاریس داشت.

به گزارش دیپلماسی ایرانی و به نقل از میدا ایست آی, قبل از اعمال تحریم های یکجانبه علیه تهران در سال ۲۰۱۰، کشورهای اروپایی بزرگترین شرکای تجاری ایران بودند. ماشین آلات، تجهیزات حمل و نقل، کالاهای صنعتی و شیمیایی اروپایی، یک سوم واردات ایران را تشکیل می دادند. علاوه بر این تا سال ۲۰۱۲، یعنی زمانی که تحریم های نفتی اعمال شد، اتحادیه اروپا روزانه ۶۰۰ هزار بشکه نفت از ایران می خرید که این میزان ۹۰ درصد واردات اتحادیه اروپا از ایران را تشکیل می داد.

ایتالیا یکی از سه واردکننده اصلی نفت خام ایران بود (دو کشور دیگر اسپانیا و یونان بودند) که ۱۰ درصد نیازش به نفت خام را از ایران وارد می کرد. صنایع ایتالیایی از قبیل، دانیلی، آنسالدو، فیات و انی، غول انرژی، حتی در سال اول تحریم ها در ایران حضور داشتند، اما بعداً تصمیم گرفتند از این کشور خارج شوند.

از سوی دیگر فرانسه، صنعت اتومبیل سازی ایران را در انحصار خود داشت و شرکت هایی همچون رنو و پژو حضور قوی در این کشور داشتند، اما به خاطر تحریم ها و خروجشان از ایران، این شرکت ها ۱۰ درصد از تولید خارجی شان را از دست دادند.

بنابراین حضور هیأت تجاری ۱۲۰ نفری ایران و تعامل مجدد با تجار اروپایی اتفاقی نیست. هم ایتالیا و هم فرانسه با دقت تحولات مربوط به پرونده هسته ای را رصد می کردند و هر زمان که سیگنالی مثبت دیده می شد که تحریم ها لغو خواهد شد، هیأت های اقتصادی بزرگی به تهران می فرستادند تا شرایط را برای فرصت های تجاری در آینده بررسی کنند. فرانسه حتی در ژانویه ۲۰۱۴، یعنی درست پس از امضای توافق موقت هسته ای، هیأت تجاری ۱۱۶ نفره ای از شرکت های بزرگ فرانسوی را به ایران فرستاد. اقدامی که موجب اعتراض دولت ایالات متحده در آن مقطع شد.

ایالات متحده در سال ۲۰۱۰ با اعمال تحریم های هسته ای موجب شد تا کشورهای اروپایی مجبور به ترک بازار ایران شوند. هم اکنون با اجرای کامل برجام و لغو تحریم های هسته ای اتحادیه اروپا و ایالات متحده، ایران برای اولین بار در ۶ سال اخیر می تواند به طور جدی با ایتالیا و فرانسه وارد تجارت شود.

روحانی در حالی که در ایتالیا با مقامات دولتی دیدار کرد، برای هیأت تجاری بزرگی هم سخنرانی کرد و در این نشست اعلام کرد که ایران آماده استقبال از سرمایه گذاری و تکنولوژی است. هنگام اقامت وی در رم، ایران قراردادهایی به ارزش ۱۸.۴ میلیارد دلار با شرکت های ایتالیایی امضا کرد. این قراردادها شامل قرارداد ۴ میلیارد دلاری با شرکت خدمات نفتی سایپم و ۶ میلیارد دلاری با شرکت فولاد دانیلی می شود.

اتفاق مشابهی هم در هنگام اقامت روحانی در پاریس افتاد. مدت کوتاهی پس از ورود روحانی به پاریس، وی به همراه تعدادی از وزرای کابینه اش در نشست سندیکای کارفرمایان فرانسه شرکت کرد. در این نشست بیژن زنگنه، وزیر نفت هم که اخیراً گفته بود توتال علاقمند است تا ۱۵۰ هزار تا ۲۰۰ هزار بشکه نفت در روز از ایران بخرد، حضور داشت.

شرکت پژو هم طرح مشترکی با شرکت ایران خودرو به ارزش ۶۰۰ میلیون دلار برای تولید سالانه ۲۰۰ هزار دستگاه اتومبیل امضا کرد. شرکت پژو با این قرارداد اولین شرکت غربی است که بعد از لغو تحریم ها قراردادی لازم الاجرا با ایرانی ها امضا می کند.

دو طرف همچنین درباره قرارداد خرید ۱۱۴ فروند هواپیمای ایرباس هم مذاکره کردند، این ۱۱۴ فروند قسمت کوچکی از ناوگان مورد نیاز ایران برای نوسازی ناوگان هوایی اش در طول چند سال آینده را تشکیل می دهد. روحانی در پاسخ به فشارهای ایالات متحده به تلاش های فرانسه برای برقراری مجدد روابط تجاری با ایران گفته بود: «فرانسه برای تجارت با ایران نیاز به کسب اجازه از هیچ کشور دیگری ندارد و از کسی دستور نمی گیرد و این برای ما بسیار مهم است.»