انتقاد معاون سازمان محیط زیست به مصوبه برنامه ششم

مهناز مظاهری در مورد مجوز تولید انبوه محصولات دستکاری‌ شده ژنتیکی در برنامه ششم توسعه، با اشاره به اینکه هر محصولی که قرار است در محیط زیست رهاسازی شود، طبق قانون باید گزارش ارزیابی محیط زیستی داشته باشد، گفت: در حال حاضر تولید انبوه محصولات ژنتیکی در برنامه ششم توسعه بدون واژه ارزیابی زیست محیطی مطرح شده است.

به گزارش ایسنا, وی با بیان اینکه در بحث محصولات دستکاری شده ژنتیکی باید برابری بنیادین، مقایسه با نوع بومی محصول و اخذ مجوز از وزرات بهداشت نیز انجام شود، اظهار کرد: برابری بنیادین به این معناست که برای مثال اگر برنج طارم دستکاری ژنتیکی شده، باید با طارم بومی ایران از نظر ژن اصلی، میزان نشاسته، ویتامین‌های موجود و... مقایسه شود و نیز ارزیابی‌های محیط زیستی از جمله بررسی فاصله تولید طارم دستکاری شده با مزارع برنج انجام شود تا برنج از بومی‌گرایی در نیاید.

معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر اینکه برنج ایرانی محصولی است که عطر و طعم آن در دنیا معروف است، افزود: نباید بومی‌گرایی محصولات را از بین ببریم بلکه باید با ارائه گزارش ارزیابی زیست‌محیطی، از به مخاطره افتادن بومی گرایی و تنوع زیستی جلوگیری کنیم.

مظاهری با اشاره به اینکه در ارزیابی‌های زیست محیطی دو گروه سازواره‌ها یا ارگانیسم‌های هدف و غیرهدف مورد بررسی قرار می‌گیرند، گفت: ازجمله سازوار‌ه‌های هدف در ارزیابی برنج دستکاری‌شده، مزارع برنج مشابه و از جمله سازواره‌های غیرهدف حشره خاص روی برنج است که باید کنترل شوند. هر محصولی تنها چند ارگانیسم غیرهدف دارد.

محصولات دستکاری شده ژنتیکی نمی تواند به راحتی به تولید انبوه برسد

وی با بیان اینکه یک محصول دستکاری شده ژنتیکی نمی‌تواند به راحتی به تولید انبوه برسد، گفت: ایرادی که به سازمان حفاظت محیط زیست گرفته می‌شود این است که چطور سازمان درخواست ارزیابی خطرات احتمالی محیط زیست می‌کند، اما به بحث واردات ورود پیدا نمی‌کند، در حالی که سازمان، قانون را در اقدامات خود لحاظ می‌کند.

دستور معاون رییس جمهور به افزودن قید ارزیابی زیست محیطی به مصوبه تولید انبوه محصولات دستکاری‌ شده ژنتیکی

معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه این سازمان، رایزنی‌های بسیاری با بخش‌های مختلف در زمینه تولید انبوه محصولات دستکاری‌ شده ژنتیکی در برنامه ششم توسعه داشته است، گفت: در مورد ضرورت قید شدن ارزیابی‌های زیست‌محیطی در کناراین مصوبه با سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور صحبت‌ها و رایزنی‌هایی صورت گرفت و ایشان دستور داد که این موضوع فورا بررسی و قید "ارزیابی‌های زیست محیطی" یا "طبق قوانین ایمنی زیستی" به این مصوبه اضافه شود.

تراریخته غلط است

مظاهری با اشاره به اینکه گزارش‌های منفی و مثبت در مورد دستکاری ژنتیکی بسیاراست که منفی و مثبت بودن آن برای کسب مجوز تولید انبوه باید ثابت شود، تاکید کرد: واژه "ترا ریخته" به عنوان معادل Genetically modified organism واژه غلطی است و هیچ معنایی ندارد. بنابراین باید به جای آن از کلمه "دستکاری شده ژنتیکی" استفاده شود.

رشد تولید رقابتی مبتنی بر دانش بدون ارزیابی ممکن نیست

وی با اشاره به اینکه در ضمن برنامه ششم توسعه، رشد تولید رقابتی مبتنی بر دانش، ‌بهره وری و تعامل سازنده با جهان در چارچوب اقتصادی و فرهنگ اسلامی ایرانی آمده است، گفت: وقتی می‌گویند مبتنی بر دانش، آیا از تولید انبوه محصولات دستکاری شده ژنتیکی دانشی در بحث ارزیابی محیط زیستی خارج شده است؟، بنابراین به لحاظ منطقی ممکن نیست که در برنامه ششم توسعه، رشد تولید رقابتی مبتنی بر دانش داشته باشیم، ولی ارزیابی انجام ندهیم.

معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه در اجلاس زمین در سال ۱۹۹۲ و در کنوانسیون تنوع زیستی ضرورت بررسی خطرات احتمالی محصولات دستکاری شده ژنتیکی به منظور جلوگیری از تکرار صرف هزینه برای آفت‌کش‌ها و حشره‌کش‌های شیمیایی تصویب شد، افزود: در سال٢٠٠٠ میلادی، پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا به عنوان زیرمجموعه کنوانسیون تنوع زیستی از سوی سازمان ملل تصویب شد و ایران هم به آن پیوست، که لازم الاجرا است.

اتاق بازرگانی یا گمرک باید در مورد واردات محصولات دستکاری شده ژنتیکی استعلام کنند

وی با اشاره به اینکه این پروتکل به منظور رعایت مجموعه قوانینی در انتقال فرامرزی محصولات دستکاری شده ژنتیکی توسط کشورها است، اظهار کرد: اتاق بازرگانی یا گمرک در مورد واردات محصولات دستکاری شده ژنتیکی باید استعلام کنند و اطلاعات لازمه را از وارد کننده به دست آورند و وزارت جهاد کشاورزی نیز نقش مهمی در این مورد باید ایفا کند و اگر این بخش‌ها نتوانسته‌اند آگاهی کافی در این مورد به دست آورند، این دیگر به سازمان محیط زیست ربطی پیدا نمی‌کند و در صورت اعلام این دستگا‌ه‌ها در مورد ورود این نوع محصولات به کشور، سازمان محیط زیست وظیفه دارد ارزیابی و برخورد قانونی طبق آیین نامه‌ و دستورالعمل‌ انجام دهد.

به گفته مظاهری، در شرایطی که گمرک و اتاق بازرگانی و وزارت جهاد کشاورزی که خود جزو مراجع صلاحیت دار ملی در بحث ایمنی زیستی محسوب می‌شوند، چیزی را به سازمان محیط زیست اعلام نکرده‌اند، سازمان نمی‌تواند دنبال آن برود و در کار یک دستگاه دیگر دخالت کند. بنابراین افرادی که اطلاع دارند و اعلام می‌کنند که چنین محصولی در حد چند هزار تن ذرت دستکاری شده ژنتیکی وارد کشور می‌شود، اگر واقعا دلشان برای مردم بی گناه می‌سوزد باید به سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت بهداشت و وزارت جهاد کشاورزی اطلاع دهند.

دولت‌های خاتمی و احمدی‌نژاد خواستار گزارش ارزیابی زیست محیطی شدند

معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر اینکه در صورت ارزیابی شدن و سالم بودن محصولات دستکاری شده، سازمان محیط زیست هیچ مشکلی با تولید و ورود این محصولات ندارد و از حمایت آن نیز خوشحال می‌شود، گفت: دولت‌های خاتمی و احمدی‌نژاد پای این مسئله ایستادند و خواستار ارائه گزارش ارزیابی زیست محیطی شدند، اما این گزارش‌ها تهیه نشد، بنابراین دولت‌ها نیز مجوز تولید انبوه محصولات دستکاری شده ژنتیکی را ندادند.

به گفته مظاهری تاکنون گزارش هیچ محصول دستکاری شده ژنتیکی به سازمان حفاظت محیط زیست تحویل داده نشده و این حق مردم نیست که محصول بدون ارزیابی به تولید انبوه برسد.

دولت نباید خود را در مقابل آیندگان زیر سوال ببرد

معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست در پایان با اشاره به اینکه دولت آقای روحانی دولت تدبیر و امید و ایثار است، چون همه مسئولان در این دولت با دست خالی کار می‌کنند، گفت: بعد از کسب موفقیت‌های عظیمی چون برجام و محیط زیستی بودن دولت، نباید بخاطر چنین محصولاتی، دولت خود را در مقابل آیندگان زیر سوال ببرد.