سه محور نیازمند توجه دولت در دوران پسا تحریم

این مهم را از آن جهت نوشتیم که در دوران هخامنشیان ایران مقتدرترین امپراطوری جهان بوده است و به سختی می توان در طول تاریخ مکتوب بشر حکومتی را در دورانی از تاریخ جهان یافت که همانند ایران زمان داریوش یا خشایارشاه و... وسعت سرزمین، میزان ثروت، توان و قدرت نظامی و محبوبیت را با هم داشته و اگر بخواهیم مختصر و مفید بنویسیم ایران زمان داریوش یا خشایارشاه حکومت هایی است بی مانند در کل تاریخ بشر. البته در مقاطع دیگر تاریخ در زمان اشکانیان، ساسانیان، افشاریان و صفوی نیز کشورمان دارای توان و قدرت قابل ملاحظه ای در سطح جهان بوده است اما قرار است اکنون مقطعی از تاریخ ایران اسلامی آغاز شود که در مقام قیاس قدرت کشورمان بیش از زمان های ذکر شده بشود و این مهم شدنی است.

به نوشته روزنامه تماشا شیراز, بگذریم اکنون برجام وارد مرحله اجرا شد و در حال حاضر دولت سه مشکل عمده دارد که باید بر روی این سه موضوع متمرکز شود و در خصوص هر یک پیش بینی های لازم را انجام دهد و در مسیر کنترل آنها گام بردارد تا کشورمان در این بازه تاریخی کمترین مشکلات را تجربه کند و این موارد نتواند بر سرعت رشد کشور که ان شاء الله از حالت استاندارد بالاتر است، تأثیر منفی بگذارد.

این سه محوری که دولت با آنها مواجه است شامل:

الف- بالا رفتن سطح انتظارات افکار عمومی و مدیریت نمودن آن.

ب- کار شکنی های مخالفان برجام در داخل و خارج از کشور و مدیریت نمودن این موارد و بالاخره،

ج- مواجهه با چالش کمبود اعتبارات ناشی از کاهش قیمت نفت ومدیریت قیمت یا هزینه ها یا افزایش درآمد از مسیرهای دیگر می باشد.

به طبع دولت باید بر روی این سه محور تمرکز جدی داشته باشد و برای هر کدام چندین تیم تحقیقاتی، برنامه ریزی و اجرا کننده برنامه ها را در نظر بگیرد.

الف-بالا رفتن سطح انتظارات افکار عمومی و مدیریت نمودن آن

متأسفانه بدلیل تحریم هایی که پس از چندین قطعنامه صادره گریبان کشورمان را گرفت و یک سری مشکلات اقتصادی ناشی از تحریم ها و بی تدبیری دولت قبل و در ادامه اهمیت موضوع مذاکرات هسته ای برای رسانه ها و پوشش بسیار وسیع آن، ناخواسته بخش قابل توجهی از جامعه احساس کرد با تصویب برجام ، انقلاب اقتصادی رخ می دهد و مثلاً دلار می شود ۱۵هزار ریال یا طلا گرمی ۴۰۰یا ۵۰۰هزار ریال خواهد شد و ارزانی و رونق اقتصادی ایجاد می گردد.البته بعد از تصویب، موضوع زمان اجرا مطرح شد و حالا زمانی است که دولت با انتظارات اقتصادی مردم مواجه می شود و در این زمان مردم می گویند این هم اجرای برجام و حالا باید ارزانی و رونق اقتصادی ایجاد گردد!!

اما بخوبی می دانیم که این انتظار مردم است و نه واقعیت و حالا دولت باید با این چالش روبرو شود و به نحو مطلوب آن را مرتفع نماید. بنظر می رسد در این مسیر دولت باید ابتدا روی پول های آزاد شده حساب ویژه باز کند و سعی نماید با استفاده مطلوب از پول های آزاد شده ابتدا رکود را از بازار دور سازد حال اگر تزریق این نقدینگی منجر به تورم هم بشود، چاره ای نیست چون به اعتقاد بیشتر کارشناس های اقتصادی کشورمان ضربات وارد شده از رکود بیش از اثرات منفی تورم اقتصاد را آسیب پذیر می کند و معیشت جمع بیشتری در کشور را دچار مشکل می نماید!!

راهکار دوم دولت در مقابله با این چالش و منطقی کردن انتظارات افکار عمومی، بهره صحیح، پیوسته و همه جانبه از ظرفیت رسانه ها است و در این مسیر سخت از رسانه ها یاری بخواهد.

ب-کارشکنی های مخالفان برجام و مدیریت کردن بخش قابل توجهی از این کارشکنی ها!

در این مسیر دولت تجربیات خوبی دارد چون در دو سال گذشته شاهد انواع کارشکنی های داخلی و خارجی بوده است که البته کنترل و مهار داخلی ها زیاد سخت نیست، اما نوع خارجی اش دارای قدرت به مراتب بیشتر و تنوع بسیار گسترده است! ساده ترین

مثال در این خصوص حرکت مذبوحانه و کودکانه عربستان سعودی در چند روز اخیر است که پس از تلاش های گسترده دو سال اخیر و وارد کردن میلیون ها دلار خسارت به اقتصاد کشورش با افزایش تولید و کاهش قیمت نفت به موفقیت منجر نشد، سعی کرد با قطع رابطه با ایران و همراه کردن چند کشور فقیر افریقایی با خودش حداقل زمان اجرای برجام را عقب اندازد که در این مرحله نیز شکست نصیبش خواهد شد!

در هر حال عربستان تنها کشوری نیست که دوست داشت برجام به نتیجه مطلوب نرسد و در کنار آنها اسراییل، ترکیه، امارات متحده عربی و قطر نیز خواهان شکست مذاکرات و باقی ماندن تحریم ها بودند. ضمن این که حزب مخالف دولت آمریکا یعنی حزب جمهوریخواه وحتی برخی از دموکرات ها که لابی صهیونیسم ها از آنها حمایت می کنند نیز تلاش داشتند تا «برجام» به تصویب نرسد گروهی نیز در داخل کشور به دلایل مختلف از امضاء «برجام» و حالا اجرای آن خرسند نیستند.

طبیعی است از اسراییل و عربستان تا قطر، ترکیه، امارات و سناتورهای جمهوری خواه و برخی افراد در داخل کشور از این به بعد تمرکز خود را روی صحیح اجرا نشدن مفاد «برجام» یا دچار مشکل کردن آن می کنند. حرکت کودکانه عربستان، قانون محدودیت سفر به ایران که با فشار سناتورهای جمهوریخواه آمریکا مصوب شد تنها نمونه هایی از این دسته تلاش ها می باشد که بدون تردید در آینده نیز تداوم خواهد داشت و این جا است که مشخص می شود پس از پایان یافتن مأموریت سخت امضاء و به مرحله اجرا رسیدن «برجام» مأموریت دیگر اجرای صحیح آن وجلوگیری از سنگ اندازی بدخواهان به تیم جواد ظریف آغاز می شود و تا دو سال آینده که اجرای «برجام» کاملاً عادی دنبال شود، بایستی مراقب بود تا دشمنی ها و مشکلات احتمالی که از سوی موارد نامبرده ممکن است طراحی شود، بر روی اجرای عادی «برجام» اثر منفی نگذارد. در این راه نیز اقداماتی بایستی صورت بگیرد که از نگارش آن معذوریم اما به همین اندازه بسنده می کنیم که بایستی تدبیری به خرج دهیم که «حیله و مکر آنها نصیب خودشان شود!!»

صد البته که با درایت محمدجواد ظریف و تیمش این مهم شدنی است و در مسیر کارشکنی های داخلی نیز باید این مهم را بنویسیم که نظام مقدس جمهوری اسلامی بعنوان تنها نظام حکومتی جهان که در مسیر شیعه علوی حرکت می کند یکسری تعهدات را قبول کرده است و تا زمانی که طرف مقابل به تعهداتش پایبند می باشد ما نیز که خود را پایبند به اخلاق و اصول می دانیم باید نسبت به تعهدات داده شده از سوی نمایندگانمان در مذاکرات پایبند باشیم.

ج-مشکلات اقتصادی و کمبود اعتبارات ناشی از کاهش بی سابقه قیمت نفت

موضوع مهم و قابل توجه دیگر که بایستی دولت نسبت به آن حساسیت ویژه به خرج دهد مقوله اقتصاد کشور و رکود حاکم بر بازار است.صدالبته موضوع تحریم مقوله کوچکی نبود و اقتصاد ایران را تحت تأثیر قرار داد و مورد بعدی کاهش باور نکردنی قیمت نفت بود که حاصل خیانت سران آل سعود به ملت خودشان و سایر کشور های همسایه بوده است!! قیمت نفت از بشکه بالای صد دلار به زیر پنجاه دلار رسید و حالا هم دور و بر بشکه سی دلار می چرخد! به هر حال بخش عمده اعتبارات کشورمان از فروش نفت تأمین می شود و هنگامی که قیمت نفت نصف و کمتر از آن شود طبیعی است بخش مهمی از درآمد کشور کاهش یافته و آن هم در شرایط تحریم که کاهش فروش و مشکلات انتقال پول را داشتیم. بنابر این، نگارنده معتقد است مشکلات اقتصاد کشور موضوعی نبود که دولت تدبیر و امید می توانست به راحتی آن را حل کند و اکنون تحریم ها برداشته شده است و بخشی از مشکل برداشته شده است.

اما هنوز مشکل قیمت نفت حل نشده است و این موضوع در جمع مشکلات پیش روی دولت قرار دارد و دو راه حل برای رفع این موضوع پیش روی دولت است. راه حل اول شکست نقشه عربستان با کمک دولت روسیه و برخی از کشورهای عضو اوپک که نوکر عربستان نیستند تا با کاهش تولید شاید و آن هم شاید نفت به حدود پنجاه دلار برسد!!!

اما راه حل صحیح تر و بهتر رهایی از اقتصاد متکی به نفت است و فرار از خام فروشی نفت و پناه به فروش فرآورده های پتروشیمی است. همچنین فروش محصولات پتروشیمی یک تیر و چند نشان زدن است چون هم اشتغال را بیشتر می کنیم و هم این که نفت را پس از فرآوری با چند برابر قیمت می فروشیم و می توانیم کاهش قیمت نفت را اینگونه جبران کنیم. در کنار آن بایستی مقوله فروش گاز را جدی تر دنبال کنیم چون چاه های نفت تا چند سال دیگر ته می کشد و تنها سوخت فسیلی مناسب گاز است.

در کنار این موارد راه اندازی سیستم صحیح مالیات گیری است که سال های سال به دست فراموشی سپرده شده بود بعد از مشکلات مالی اخیر به چشم آمد و همه اهالی اقتصاد متوجه شدند که درآمد واقعی هر دولتی باید از ایجاد ساختار صحیح مالیات گیری تأمین شود و نه فروش مواد خام مختلف در کشور!!

امیدواریم دولت بتواند در این سه محور نیز به خوبی عمل کند تا دوران پساتحریم، دوران شکوفایی مضاعف ایران اسلامی شود و از این به بعد بازه زمانی آغاز شود که برگ زرینی در تاریخ ایران اسلامی شود و بتوانیم در مدت زمانی بین چهار تا شش سال با تفاوت فاحش نسبت به تمام کشورهای منطقه رشد کنیم و ایرانی در خور نام ایران بسازیم.