چرا مادرخرج ایران جیبش خالی است؟

این در حالی است که متداول ترین نوع تامین منابع مالی بنگاه ها و تولیدکنندگان تسهیلات بانکی، صندوق توسعه ملی، منابع مالی خارجی و ابزارهای مالی در بازار سرمایه محسوب می شود.

به گزارش صدای اقتصاد،برخی از تحلیلگران بر این باورند که با وجود اینکه مهمترین روش کوتاه مدت برای تامین مالی، بازار سرمایه و پول است، اما روش ها و ابزارهای مالی در ایران و در مقایسه با کشورهای توسعه یافته از تنوع کمتری برخوردار است و عمده تمرکز در تسهیلات دهی، بر دوش شبکه بانکی کشور است.

آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد که بانک ها بیش از ۹۰ درصد تامین مالی اقتصاد کشور را به عهده دارند که در این بین، سهم بازار سرمایه کمتر از ۱۰ و یا ۵ درصد است. این در حالی است که رییس کل بانک مرکزی دیورز در جلسه «هم اندیشی مدیران بانک ها و بانک مرکزی» اعلام کرد که منابع نظام بانکی باید در تامین مالی کوتاه مدت و بنگاه های کوچک متمرکز شود و تامین مالی بلند مدت برعهده بازار سرمایه است. آمارهای سال ۱۳۹۰ نشان می دهد سهم نظام بانکی در نظام تامین مالی بالغ بر ۹۵ درصد و سهم بازار سرمایه حدود ۵ درصد بوده است.

این در حالی است که سازمان مدیریت و برنامه ریزی در گزارشی اعلام کرده که عواملی همچون نرخ‌های تامین مالی ترجیحی در شبکه بانکی، مالکیت نسبی دولت بر بخش بانکی در سال های اخیر و فشارهای ناشی از آن بر مدیران در مجموع دسترسی آسان‌تر به منابع شبکه بانکی برای تامین مالی در مقایسه با بازار سرمایه را فراهم آورده و شرکت ها بخشی از ناکارایی خود را از طریق منابع بانکی پوشش می دهند. در عین حال که اتکای بیش از اندازه به منابع بانکی به بسط پایه پولی، افزایش نقدینگی و در نهایت افزایش تورم و حتی افزایش مطالبات غیرجاری بانک ها هم انجامیده است.

با این حال سنگینی هزینه‌های بخش‌های مختلف اقتصادی موجب شده که حتی با وجود پرداخت بیش از ۳۵۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات در سال باز هم شبکه بانکی نتواند از پس حجم بالای تقاضا برای تسهیلات و هزینه های اقتصاد برآید ناتوانی که البته باید بخشی از آن را در نبود نقدینگی کافی در بانک ها به دلیل قفل شدن منابع جستجو کرد.

آنطور که رییس کل بانک مرکزی اعلام کرده است در حال حاضر حدود ۴۵ درصد منابع بانکها مسدود شده و قابلیت تسهیلات دهی خود را از دست داده است. اظهارات "ولی الله سیف" در حالی مطرح می شود که از این ۴۵ درصد بخشی به بدهی دولت به شبکه بانکی، مطالبات معوق بانکها، سپرده قانونی در بانک مرکزی و یا منابع خرج شده در بنگاهداری بانکی ها اختصاص دارد. در ادامه این گزارش به مهمترین آمارهای که از سوی رییس کل بانک مرکزی منتشر شده در قالب یک جدول را می خوانید.