نماینده شدن سخت تر از نماینده بودن؟

این روزها بیش از هر چیز دیگری صحبت از انتخابات و آماده شدن کاندیدا ها برای ورود به مجلس است، مردم نیز در حال ارزیابی کاندیدا ها برای رای دادن به افراد مورد نظر خود هستند، کاندیدا ها نیز عموما در این برهه زمانی تمام تلاش خود را می کنند تا با آشنا کردن مردم به مشکلات موجود در جامعه راهی برای نفوذ در بین دلهای مردم پیدا کنند و نظر آنها را برای اخذ رای جلب کنند.

به گزارش «تابناک»، در نگاه اول نمایندگی و نماینده بودن در مجلس شورای اسلامی شاید به نظر کار بسیار سختی باشد، اما وقتی به رفتار نمایندگان در مجلس نگاه ویژه ای داشته باشیم در خواهیم یافت که کار سخت نمایندگی شاید همین دوران انتخاب شدن برای ورود به مجلس باشد.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی مطابق قانون اساسی دو وظیفه اصلی را بر عهده دارند وظیفه اول قانون گذاری است و وظیفه دیگر نمایندگان نظارت بر حسن اجرای قوانین توسط دولت می باشد. نگاه به جداول آماری در شش ماه گذشته نشان می دهد در کمیسیون های مختلف مجلس به طور متوسط کمتر از ۵ لایحه و کمتر از ۴ طرح مطرح شده است که هیچ کدام به نتیجه نهایی نرسیده اند و یا منتظر اعلام نظر مرکز پژهشهای مجلس بوده اند و یا در مرحله اعلام وصول قرار دارند.

اما وظیفه دوم نمایندگان که خود وکلای ملت گویا علاقه بیشتری نیز نسبت به آن دارند وظیفه نظارتی مجلس است، در طول ۴ سال گذشته مجلس شورای اسلامی از این بعد اقدامات زیادی از جمله سوال از وزرا، استیضاح و تحقیق و تفحص از سازمانها و وزارت خانه های زیادی را در دستور کار خود قرار داده است.

تنها در سال اول مجلس نهم ۵۵ مورد تحقیق و تفحص مورد بررسی نمایندگان در صحن قرار گرفت، در سال دوم، حدود ۴۲ و در سال سوم نیز حدد ۶۶ مورد تقاضای تحقیق و تفحص در سوی نمایندگان در مجلس شورای اسلامی مطرح شده است، هنوز آمار تحقیق و تفحص هایی که در سال چهارم در مجلس مطرح شده است در دسترس نیست.

جدول طرح ها و لوایح در دست بررسی در کمیسیون های مختلف مجلس

شاید بتوان گفت که بیش از ۱۵۰ مورد تحقیق و تفحص تنها در این دوره از مجلس شورای اسلامی مطرح شده است که می توان به برخی از پر صدا ترین ها از جمله تحقیق و تفحث از عملکرد سازمان جنگل‌ها و مراتع و آبخیزداری کشور ، تحقیق و تفحص از عملکرد سازمان حج و زیارت در خصوص شرکت مرکزی دفاتر خدمات زیارتی سراسری ایران (شمسا) ، نحوه انتصابات در ادارات آموزش و پرورش، عملکرد بانک ملت ، عملکرد سازمان امور مالیاتی کشور،سازمان تامین اجتماعی عمکرد ستاد سوخت، و حملو نقل کشو، تحقیق و تفحص از خودرو سازی، تحقیق و تفحص از معادن و نحوه واگذاری آنها و تحقیق و تفحص از بنیاد شهید و امور ایثارگران اشاره کرد.

نکته جالب در این است که از بین تحقیق و تفحص های انجام شده در مجلس، تعداد تفحص هایی که به نتیجه رسیده است، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد، از جمله آنها می توان به تحقیق و تفحص از سازمان تامین اجتماعی، خودرو سازی و معادن اشاره کرد.

جدول برخی از تحقیق و تفحص های بی نتیجه در مجلس

برخی از تحقیق و تفحص های جنجالی در مجلس از قبیل تحقیق و تفحص از بنیاد شهید و امور ایثارگران و تحقیق و تفحص از سازمان حمل نقل و ستاد سوخت کشور با وجود ادعای مسئولان کمیته تفحص بر اتمام کار هنوز سرنوشت مبهمی دارند.

دلیل این نوع رفتار نمایندگان در مجلس شورای اسلامی چه چیزی می تواند باشد؟ برخی ها دلایل سیاسی و گروکشی های مجلسیان از دولتمردان را عامل این تاخیر ها عنوان می کنند اما شاید بتوان دلیل این کم کاری ها را در جاهای دیگر نیز جست و جو کرد.

یکی از ایراداتی که همواره بر مجلس شورای اسلامی وارد است، عدم حضور نمایندگان در مجلس و حضور حداکثری آنها در محل هایی غیر مجلس است، تکثر تعداد تعطیلی ها در مجلس در روهای اخیر تبدیل به یکی از نقاط ضعف دوره نمایندگی هر نماینده شده است.

نمایندگان مجلس که در روزهای گذشته با وجود آنکه به تازگی از تعطیلات بازگشته بودند بار دیگر، و بعد از برگزاری تنها ۱۱ جلسه علنی، روز گذشته به تعطیلات زمستانی رفتند، بنابراین درب مجلس، تا ۲۰ دی ماه بسته خواهد ماند. به عبارت دیگر نمایندگان ۱۳ روز در تعطیلات به سر خواهند برد.

بررسی ورورد و خروج نمایندگان در طول ۶ ماه گذشته نشان می دهد که نمایندگان در طول این ایام تنها ۴۳ روز در مجلس حاضر بوده اند و بقیه ایام در حوزه های انتخابیه یا در جاهای دیگری غیر از خانه ملت، حضور داشتند. به عبارت دیگر نمایندگان مجلس شورای اسلامی از ۱۸۰ روز تنها ۴۳ روز آن را در مجلس بودنده اند.

با احتساب این موارد شاید این نتیجه گیری که نمایندگان به دلیل کم بودن زمان حضور در مجلس فرصت بررسی و نظارت بر تحقیق و تفحص ها و همچنین رسیدگی به طرح ها و لایح را که گاه ممکن است با سرنوشت هزاران نفر از مردمان کشور گره خورده باشد را ندارند، درست باشد.

به نظر می رسد که برای جلوگیری از این کار باید اقدام عاجلی صورت گیرد، هرچند که به دلیل نزدیکی به زمان انتخابات و ایام تبلیغات انتخاباتی بعید است در روزهای اخیر شاهد اتفاقات جدیدی در این حوزه باشیم.