دیپلماسی شعر ظریف رودروی منتقدانش
وزیر امورخارجه ایران که این روزها حضورش در فضای مجازی کاهش پیدا کرده است، با روش تازه‌ای در بیان اشعار شاعران کهن کشورمان به انتقادها پاسخ می‌دهد.
محمدجواد ظریف که از 24 مرداد سال 1392 به‌عنوان وزیر امورخارجه دولت حسن روحانی منصوب شد احتمالا پس از ابراهیم یزدی یکی از پرحاشیه ترین های وزارت امور خارجه بوده است.
به گزارش آنا ظریف که بیش از دو سال مشغول مذاکرات فشرده هسته ای بود،توانسته است، علاوه بر جمع کثیر طرفداران، توجه مخالفان زیادی را نیز به‌سوی خود جلب کند. مخالفان که در طول بیش از دو سال گذشته به «دلواپسان» مشهور شده‌اند، از دکمه‌سردست‌های وزیر امور خارجه تا پیاده‌روی با همتای آمریکایی و لبخند زدن‌های مشهور آقای وزیر در مقابل دوربین و ... را به بحث های دنباله داری در اعتراض به ظریف تبدیل کرده اند.
اما وزیر امور خارجه که تقریباً در همه حوزه‌ها تاکنون دیپلماسی ویژه خود را به کار گرفته است، در بسیاری از مواقع در پاسخ به این حاشیه‌ها نیز از دیپلماسی خاص استفاده کرده است.
ظریف که اولین وزیر امور خارجه‌ای بود که از ابتدای حضور سیاست گزارش دهی و ارتباط مستقیم با مردم از طریق فضای مجازی و صفحه فیس بوک را داشت (که البته در پی حاشیه‌ها پس از حدود یک سال گزارش دهی‌های او در فیس‌بوک متوقف شد) در بسیاری از مواقع در پاسخ به بسیاری از جریانات سیاسی روز و مخالفت ها به انتشار عکس و شعری در صفحه فیس‌بوک خودبسنده کرده است.
در حقیقت به نظر می‌رسد وزیر امور خارجه علاوه بر دیپلماسی شهرت یافته «لبخند» اش، دیپلماسی «شعر» را نیز همراه خود کرده است. شعرهایی که ظریف به‌عنوان عکس صفحه فیس‌بوک خود منتشر می‌کند؛ عموماً تک‌بیتی هایی است که به‌وضوح در هر مقطعی پاسخی کامل به جریانات داشته است.
اولین شعری که ظریف در روزهای پس از دریافت رأی اعتماد از مجلس شورای اسلامی بر روی پس‌زمینه کوه‌های دماوند در صفحه خود منتشر کرد؛ شعر « چشم‌ها را باید شست/ جور دیگر باید دید» از «سهراب سپهری» بود . شعری که در آن روزها تنها پیامش می‌توانست تغییر نگاه به دنیا باشد که وزیر امور خارجه در سخنرانی‌ها و مطالب خود برای آن تلاش می‌کرد. او که قصد داشت مذاکرات هسته‌ای و گفتگو با کشورهای غربی را آغاز کند، تلاش می‌کرد این نگاه را در جامعه ایران و جهان ایجاد کند که با دیپلماسی گفتگو می‌توان به نتایج مطلوب‌تری دست‌یافت.
ظریف پس از سفر به امریکا و اولین نشستی که پای میز مذاکره با کشورهای ۱+۵ داشت، پس زمینه فیس‌بوک خود را با این شعر مزین کرد: « وفا کنیم و ملامت‌کشیم و خوش باشیم/ که در طریقت ما کافری است رنجیدن» . گفتگوی تلفنی روسای جمهور ایران و آمریکا و دیدار چنددقیقه‌ای ظریف و کری در آن روزها موضوع اصلی مخالفان بود.
البته ظریف در اولین حضور در سازمان ملل اقدام جالب دیگری هم با انتشار عکس فرش الیاف طلای ایرانی در سالن سازمان ملل و مصاحبه با صداوسیما در مقابل این فرش انجام داد. او ضمن انتشار جداگانه عکس فرش و شعر سعدی در صفحه خود نوشت:« دوشنبه ۸ مهر ۹۲- در کنار فرش مزین به شعر بنی‌آدم در سالن مذاکرات ملل متحد. شعر جاودانه سعدی در وسط فرش با الیاف طلا نقش بسته است. این فرش را استاد صیرفیان در دوران سفارت بنده و در اواخر ریاست جمهوری جناب آقای خاتمی به سازمان ملل متحد هدیه دادند. افتخار می‌کنم که از این طریق آنچه سال‌ها در کتاب‌ها خوانده بودیم و هیچ جای سازمان ملل متحد اثری از آن ندیده بودیم را بالاخره به ملل متحد آوردیم.»
ماجرای کمردرد وزیر امور خارجه پس از تیتر روزنامه کیهان درباره دیدار وزیر امور خارجه باجان کری در نیویورک نیز البته علاوه بر توضیحاتی که همان شب وزیر در صفحه خود به همراهانش داد، بابیتی بر روی عکس کوه‌های دماوند به‌رسم شعرهای دیگر همراه بود: « بر تیر جورتان زتحمل سپر کنیم/ تا سختی کمان شما نیز بگذرد»
« آب کم جو تشنگی آور به دست/ تا بجوشد آب از بالا و پست»، « خویش را صافی کن از اوصاف خود/ تا ببینی ذات پاک صاف خود» بیت‌هایی که در ایام ادامه کمردردهای ظریف منتشر شد. وزیر امور خارجه که در مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ در ژنو با استفاده از ویلچر در نشست خبری مشترک با کاترین اشتون، مسئول وقت سیاست خارجی اتحادیه اروپا حاضرشده بود، این بار با هجمه‌های جدیدی مواجه شد که حضور وزیر بر روی ویلچر در جایگاه بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران تأثیرگذار خواهد بود!
وزیر امور خارجه البته در ایام دیگر هم بیت‌هایی از اشعار مولانا، سعدی و دیگر شاعران ایرانی را در صفحه خود منتشر کرده است که شاید نگاهی دقیق‌تر به همین شعرهای مناسبتی نیز نشان دهد که آقای وزیر در انتخاب اشعار سیاست‌های روز را هوشمندانه در نظر گرفته است.
به‌طور مثال « به کوی یار می‌آید نسیم باد نوروزی/ از این باد ار مدد خواهی ، چراغ دل برافروزی» یا « دور از تو اندیشه بدان/ پاینده‌مانی و جاودان» ازجمله بیت‌هایی هستند که ظریف در ایام نوروز انتخاب کرده است.
ظریف که تقریباً در سال ۱۳۹۴ فیس‌بوک نویسی را پس از حاشیه‌های بسیار ترک کرده بود، دیگر تنها در ایام خاصی با همین ابیات به صفحه خود حال و هوای جدیدی می‌دهد.
او در مردادماه بر روی عکسی که گفته است همسرش در جریان بازگشت از مشهد و در پایان مذاکرات هسته‌ای گرفته، نوشته است: «گر هزاران دام باشد در قدم / چون تو با مایی نباشد هیچ قدم» بیتی که شاید در طول دو سال گذشته یکی از همراهان اصلی دیپلماسی شعر ظریف بوده و بارها آن را تکرار کرده است.
ظریف اما روز گذشته نیز پس از چندین ماه بار دیگر به سراغ صفحه فیس‌بوک رفت. این بار هجمه‌های یک مصاحبه تلویزیونی او را دست‌به‌قلم کرد. مصاحبه با برنامه ۹۰ عادل فردوسی پور که قرار بود در شب یلدا پخش شود و صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران مانع پخش آن شد، بار دیگر تبدیل یکی از پرحاشیه ترین خبرهای این روزها شد.
درحالی‌که سخنگوی وزارت امور خارجه دیروز تأکید کرد که درخواست مصاحبه از طرف صداوسیما بوده است و باید پاسخگو باشد، صداوسیما نیز اطلاعیه‌ای صادر و اعلام کرد که درخواست مصاحبه‌ای از سوی این ارگان ارسال نشده و مجری برنامه شخصاً اقدام کرده است.
به‌هرحال این حواشی بار دیگر سکوت وزیر امور خارجه در فضای مجازی را شکست و او این بار عکس جدیدی را در صفحه فیس‌بوک خود مزین به این بیت کرد: « تو با خدای خود کارودل خوش دار/ که رحم اگر نکند مدعی، خدا بکند»
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
