پوتین و اردوغان به فکر پرستیژ و غرور خود؟
بحران ایجاد شده بین مسکو و آنکارا نه زبان منافع اقتصادی مشترک را می‌فهمد و نه زبان عقل و منطق را، آن چه به مصاف یکدیگر رفته‌اند، آبرو و پرستیژ رؤسای دو کشور است.
بحران ایجاد شده بین ترکیه و روسیه، ابعاد مختلفی به خود گرفته است که بنا به نظر عبدالباری عطوان، بیش از هرچیزی جنگ اراده‌ها و تلاش برای حفظ پرستیژ دو رئیس‌جمهور است.
به گزارش فارس و به نوشته «عبدالباری عطوان» نویسنده مطرح دنیای عرب در پایگاه تحلیلی رأی الیوم، «ولادیمیر پوتین» درخواست دیدار از سوی اردوغان و بحث در مورد بحرانی که در پی انهدام جنگنده روس ایجاد شده را نپذیرفته است. اردوغان رسما از پوتین خواسته است تا برای کاهش بحران ایجاد شده به گفت و گو بنشینند اما پوتین کماکان پاسخی به این درخواست نداده و خواستار عذرخواهی ترکیه شده است اما در مقابل نیز اردوغان هرگونه عذرخواهی را رد کرده و گفته است که این ترکیه است که حریم هوایی‌اش نقض شده و باید از آنکارا عذرخواهی شود.
عبدالباری عطوان ادامه می‌دهد: ما در برابر یک اختلاف شدید بین دو رئیس‌جمهور قرار گرفته‌ایم، دو فردی که در موارد مختلفی به یکدیگر شبیه هستند، از لحاظ نوع تفکر و غرور فردی و لج‌بازی و همچنین محبوبیت بالایی که در کشورشان دارند.
بنا به نوشته عطوان، پوتین سعی دارد تا امپراتوری تزار روسیه را احیا کند و اردوغان نیز در فکر برپایی دوباره امپراتوری عثمانی است. هر دو به قدرت چنگ زده‌اند هرچند از طریق صندوق‌های رأی این مسأله صورت گرفته است. هر دو نیز از رسانه‌های مخالف بیزار هستند.
اما هر دو رئیس‌جمهور نیز به رغم تشابهات و منافع تجاری گسترده بین دو کشور نمی‌توانند همدیگر را تحمل کنند. یک سال و نیم پیش، پوتین، اردوغان را شخصی قوی توصیف کرد که در مقابل غرب ایستاده است. دو ماه پیش نیز دو کشور حجم مبادلات تجاری بین خود را به ۳۰ میلیارد دلار افزایش دادند و پیش‌بینی کردند که تا سال ۲۰۲۰ به ۱۰۰ میلیارد دلار برسد. همچنین قرار شد تا لوله گاز روسیه از طریق ترکیه به اروپا کشیده شود اما اکنون پوتین اعلام می‌کند که ترکیه از پشت به روسیه خنجر زده است و اینکه ترکیه نفت داعش را می‌فروشد و از این گروه حمایت مالی و نظامی می‌کند.
در سایه چنین تشنج و اختلافی بین دو کشور، به نظر می‌رسد که هیچ یک از دو کشور کوتاه نخواهد آمد و هر کدام به فکر غرور و آبروی خود هستند و یا باید یک کشور ثالثی واسطه شود که در این شرایط واسطه‌ای وجود ندارد.
این نویسنده مشهور عربی به نکته دیگری اشاره می‌کند و می‌نویسد: اکثریت مردم روسیه، از پوتین حمایت می‌کنند، اما در ترکیه نشانه‌هایی از اختلاف بین ارتش و رئیس‌جمهور دیده می‌شود و این اختلاف خود را در روزنامه‌های ترکیه نشان داده است. یک مقام عالی رتبه ارتش ترکیه به این سخن اردوغان که گفته بود: «اگر می‌دانستیم که جنگنده برای روسیه است؛ طور دیگری اقدام می‌کردیم». اعتراض کرده و گفته است که نیروی هوایی ترکیه هویت تمامی جنگنده‌های منطقه را می‌داند و از رهبران سیاسی را خواسته است تا سکوت پیشه کنند.
اختلافات بین ارتش و رئیس‌جمهور، شاید دلیل اصرار اردوغان برای دیدار با پوتین باشد چرا که وی به خوبی از سابقه ارتش در کودتا علیه ۴ دولت دموکراتیک در گذشته آگاه است.
از سوی دیگر ترکیه، حمایتی از جانب ناتو برای مقابله با روسیه احساس نمی‌کند و این قضیه بسیار آنکارا را آزار می‌دهد. «داود اوغلو» روز گذشته (دوشنبه) برای شرکت در نشست تغییرات آب و هوایی به پاریس رفت اما هیچ نشانه‌ای از حمایت ناتو از ترکیه را دریافت نکرد.
شاید گفته‌های «آلکسیس سیپراس» در مورد اینکه ترکیه در سال جاری فقط ۱۶۰۰ بار حریم هوایی یونان را نقض کرده علت بی توجهی به اعتراضات ترکیه به روسیه جهت نقض حریم هوایی اش باشد.
***
عبدالباری عطوان در بخش پایانی می‌نویسد: حتی هم پیمانان عرب ترکیه همانند عربستان و قطر نیز موضع قوی در حمایت از آنکارا اتخاذ نکردند. با توجه به اینکه در بیانیه شورای وزیران عربستان (دوشنبه) از تمامی مسائل منطقه ای صحبت شد اما هیچ اشاره‌ای به بحران بین روسیه و ترکیه نشد.
ما در برابر جنگ اراده‌ها و درگیری شخصیت‌ها قرار گرفته‌ایم که هم اکنون مقدم بر منافع تجاری و زبان منطق و عقل شده است.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
