ابهام در واکنش روسیه به ترکیه

« ابهام در واکنش روسیه به ترکیه » عنوان یادداشت روز روزنامه آرمان به قلم داوود هرمیداس باوند است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

هفته گذشته یک فروند جنگنده سوخو.۲۴ روسیه توسط جنگنده‌های اف.۱۶ ترکیه سرنگون شد. مقامات ترکیه معتقدند این جنگنده حریم هوایی‌شان را نقض کرده بود و پس از ۱۰بار هشدار در طول پنج دقیقه، براساس قوانین بین‌المللی آن را سرنگون کردند. از سوی دیگر مقامات روسی معتقدند که این جنگنده در حال انجام عملیات علیه تروریست‌ها در منطقه‌ای نزدیک به مرز سوریه و ترکیه و در منطقه لاذقیه سوریه مورد اصابت موشکی قرار گرفته است. بنابراین واکنش‌ها در ترکیه به مجازات‌های سیاسی محدود است و شاید به سطح اقتصادی نیز برسد. مواضع کشورهای غربی اما نشان می‌دهد که آنان به دنبال آرام کردن اوضاع هستند و از دو طرف می‌خواهند محتاط باشند تا این حادثه به یک درگیری نظامی تبدیل نشود و شکی در این نیست آغاز این درگیری‌ها تهدیدی برای امنیت بین‌الملل خواهد بود اما همچنان ابهاماتی پس از این مساله به وجود آمده است مبنی بر اینکه روسیه این اقدام ترکیه را بدون پاسخ نخواهد گذاشت و برخی نیز معتقدند حتی این احتمال وجود دارد که سقوط جنگنده روسی توسط آنکارا به واکنش نظامی از سوی مسکو منجر شود.

در حالی که واکنش نظامی نیز می‌تواند تهدیدی برای جامعه ملل باشد زیرا تبعات آن تنها به منطقه منتهی نخواهد شد بلکه به کشورهای اروپایی نیز کشیده می‌شود و از سویی همه دستاوردهای روسیه را در سوریه از بین خواهد برد. بنابراین در این مورد باید گفت امکان واکنش نظامی بسیار بعید است. به هر روی نمی‌توان درباره واکنش نظامی روسیه با اطمینان سخن گفت ولی در عین حال قطعا اقدام ترکیه بدون پاسخ نخواهد ماند. پاسخ روسیه ممکن است واکنش‌های سیاسی و تنبیه اقتصادی باشد زیرا قراردادهای مختلفی روسیه و ترکیه قبلا با یکدیگر منعقد کرده‌اند. این قراردادها از جمله قراردادهای ترانزیتی، انتقال گاز از مسکو به منطقه بالکان و برخی کشورهای اروپایی است. احتمالا روسیه در مقابل نسبت به برخی از این قراردادها در جریا ن تکمیل عقب‌نشینی خواهد کرد تا تنش میان روسیه و ترکیه گسترش پیدا نکند. سازمان ملل و همین‌طور دبیرکل ناتو نیز این نکته را متذکر شده و درخواست کرده‌اند که اختلافات توسعه نیابد.

اردوغان هم در مقابل اعلام کرد که سرنگونی هواپیما بدین علت بوده که هواپیمای روسیه حریم هوایی ترکیه را نقض کرده است اما این مساله نباید منجر به افزایش تنش میان دو کشور شود. بدون شک روابط دوکشور تا مدتی سرد خواهد شد و همچنین تصور نمی‌رود در این شرایط میانجیگری ایران بتواند جو حاکم میان ترکیه و روسیه را تعدیل ببخشد. مگر آنکه گذشت زمان تا حدودی بتواند وضعیت موجود میان دو کشور را تغییر دهد. در صورتی که تنشی میان دو کشور به وجود آید، ایران نباید کنار هیچ یک از دو کشور روسیه و ترکیه بایستد؛ زیرا در این صورت تنها وضعیت بدتر خواهد شد. ایران می‌تواند از طرفین بخواهد که مساله به وجود آمده را جدی نگیرند و همچنان طرفین را به خویشتنداری دعوت کند؛ چراکه دخالت در این مساله به هیچ روی به نفع ایران نخواهد بود.

در پی این اقدام ترک‌ها قطعا روسیه مرزهای ترکیه و سوریه را محدود خواهد کرد اما تنش و اختلافات میان دو کشور فراتر از لغو برخی از قراردادهای اقتصادی، تنبیه سیاسی و امنیتی نخواهد رفت و روس‌ها دست به اقدام نظامی علیه ترک‌ها نخواهند زد. در عین حال همگان خواستارند اختلافات میان دو کشور گسترش پیدا نکند و تنش‌ها نیز هر چه زودتر متوقف شود.