تاثیر رکود بازار سهام بر جیب دولت

لایحه بودجه سال 94 پس از کش‌و‌قوس‌های فراوان در حالی بسته شد که در حدود 86 هزار ملیارد تومان درآمد مالیاتی در آن پیش‌بینی شده است. تاکید بر درآمد‌های مالیاتی به علت نزول قیمت جهانی نفت صورت گرفته تا دولت را از تنگنا محدودیت‌های درآمد‌های نفتی خارج گرداند. وزیر اقتصاد نیز در غالب صحبت‌های خود تاکید بر این نکته داشته اشت که درآمد‌های دولتی تنها باید از منابع مالیاتی تامین گردد.

به گزارش اقتصاد نیوز، بنابر جدول فوق، درآمد‌های مالیاتی دولت در سال گذشته کاهش چشمگیری داشته است. کاهش سودآوری و روند نزولی بازار سرمایه نیز این نکته را تایید می‌کند. بورس تهران به ترتیب رشد منفی ۳۳ و ۲۱ درصدی را در سال‌های ۹۱ و ۹۳ و رشد جالب توجه ۱۲۷ درصدی را در سال ۹۲ تجربه کرده است. نکنه جالب توجه افزایش در حدود ۹ درصدی سهم بازار سرمایه از کل مالیات در سال ۹۲ با وجود افزایش ۱۲۷ درصدی شاخص است که بیانگر رشد بدون منطق و وضعیت نا‌متقارن شرکت‌ها با شاخص است.




رقم‌های مالیات دریافتی از شرکت‌های موجود در بازار سرمایه توسط دولت در سال ۹۳ برابر با ۵۷۰۰ میلیارد تومان بوده است. در حالی‌که در سال ۹۳ مالیات بر درآمد‌های شرکت‌های فعال در بازار سرمایه افزایش ۱۱ درصدی داشته است، دیگر شرکت‌های بخش خصوص افزایش در حدود ۴۷ درصدی را تجربه کرده‌اند.




شرکت‌های بازارسرمایه در مجموع سه سال در حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان مالیات به دولت پرداخت کرده‌اند که رقم قابل توجهی است. براین اساس، مانده ذخیر مالیات و بدهی‌های مالیاتی شرکت‌ها در سال ۹۲ افزایش داشته اشت، این افزایش ناشی از بحران سال ۹۱ و افزایش بدهی شرکت‌ها به بخش‌های مختلف است. با وجود رونق نسبی شرکت‌ها در سال ۹۲ و به خصوص صنایع پیشرو اقتصاد کشور، شاهد افزایش ۲۵۰۰ ملیارد تومانی در ذخیره بدهی شرکت‌ها و رقم بدهی بدهی ۸۵۰۰ ملیارد تومانی بوده‌ایم. این اقدام ناشی از تسویه شرکت‌ها با دیگر طلب‌کاران خود در سال ۹۲ بوده است. با این حال در سال ۹۳ در حدود ۲۱۰۰ ملیارد تومان از این بدهی پرداخت شده است.



همانگونه که در جدول بالا نیز گفته شد، در سال ۹۲ درآمد‌های مالیاتی افزایش یافته است. در بالا دلیل هیجانی بودن بازار به عنوان علت عدم تناسب افزایش ۱۲۷ درصدی شاخص و افزایش سهم ۹ درصدی شرکت‌های سهامی در سبد مالیاتی عنوان شد. با این حال در نمودار زیر نیز افزایش ۴۵ درصدی مالیات بر درآمد شرکت‌ها در سال ۹۲ مشاهده می‌شود. دلایل دیگری جز هیجانی بودن بازار و فاصله شرکت‌ها با وضع مطلوب بازار سرمایه در سال ۹۲ می‌توان یافت. افزایش جذب نقدیندگی و بالارفتن آمار معاملات باعث افزایش سهام شناور شرکت‌ها شده و همین امر دلیل بر عدم توازن این افزایش با نرخ کلی مالیات بوده است.

نکته دیگر قابل توجه کاهش در حدود ۱۲ درصدی مالیات بر درآمد سال ۹۳ نسبت به سال ۹۱ است. این در حالی است که سال ۹۳ بورس تهران کاهش ۲۱ درصدی داشته است و تا به اینجای کار نیز در سال ۹۴ شاهد هیچ افزایش در شاخص نبوده‌ایم و شاخص برابر با ابتدا سال است. با وجود عدم رشد مثبت و منفی شاخص تا به این جای کار، اغلب صنایع پیشرو کشور از جمله فلزات اساسی و خودرو در بحران رکود بی سابقه‌ای هستند.




همانگونه که در بالا نیز به آن اشاره شد، در حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان در سه سال گذشته با سازمان امور مالیاتی پرداخت شده است. در بر خلاف جدول بالا که در سال ۹۳ شاهد کاهش مالیات بر درآمد بوده‌ایم، در سه سال گذشته مالیات پرداختی شرکت‌ها شیب سعودی منظم داشته است. تاکید بر روی درآمد‌های مالیاتی و تسهیلات وزارت اقتصاد جهت خوداظهاری و معافیت‌ها باعث این افزایش بوده است. گفتنی است، اطلاعات مربوطه از گزارش شرکت پردازش اطلاعات مالی نوآوران امین درخصوص سهم مالیات پرداختی شرکت‌های بورسی استخراج شده است.