فرصـتهای استـراتژیک در یک اجلاس گازی

« فرصـت‌های استـراتژیک در یک اجلاس گازی » عنوان یادداشت روز روزنامه آفرینش به قلم دکتر حسین امیدوار است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

امروز تهران میزبان هشت رییس جمهور درقالب اجلاس گازی کشورهای صادرکننده گاز(GECF) است وجدای جذابیت و تمرکز ویژه‌ای که برخی رسانه‌ها بر تعطیلی مدارس و محدودیت‌های ترافیکی داشتند، باید به اهمیت این اجلاس درابعاد سیاسی و اقتصادی توجه منطقی داشت. ابتدا باید به این موضوع اشاره کنیم که طرح تاسیس اوپک گازی در ۱۰ بهمن سال ۱۳۸۵ از سوی رهبرمعظم انقلاب در دیدار با ایگور ایوانف دبیر شورای امنیت وقت روسیه مطرح شد. آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به وجود نزدیک به نیمی از ذخایر گاز جهان در روسیه و ایران پیشنهاد کرد: "این دو کشور با کمک یکدیگر می‌توانند بنای یک سازمان مربوط به همکاری‌های گازی را همچون اوپک پایه‌گذاری کنند که بعدها در سفر مقام‌های روسی به قطر، یکی دیگر از کشورهای دارنده ذخایر عظیم گازی، این پیشنهاد به آن کشور نیز ارائه و مورد موافقت مقامهای دوحه قرار گرفت.

تشبیه این مجمع به سازمان اوپک از این جهت است که کشورهای صادرکننده گاز درآن بیش از، ۴۲ درصد از تولید گاز جهان، ۷۰ درصد از ذخایر گازی جهان، ۳۸ درصد از انتقال گاز با خط لوله و ۸۵ درصد از تجارت گاز طبیعی مایع شده(ال‌ان‌جی) را در اختیار دارند. ضمن این که ایران به عنوان بزرگترین کشور دارای ذخایر گازی، روسیه به عنوان بزرگترین صادرکننده گاز و قطر بزرگترین تولیدکننده گازطبیعی مایع در آن حضور دارند.

اما اهمیت این اجلاس در مقطع فعلی برای کشورمان بسیار با اهمیت است و باید آن را به عنوان یک فرصت مناسب در جهت تسریع اهداف سیاسی و اقتصادی مغتنم شمرد. دیپلماسی انرژی حلقه وصل سیاست و اقتصاد در حوزه روابط بین الملل می باشد و از این حیث باید این اجلاس را پس از مذاکرات هسته‌ای و توافق ژنو نقطه عطف رایزنی‌های دیپلماتیک دانست.

اگرچه اهداف اصلی این اجلاس برپایه هماهنگی میان اعضا درجهت همسو سازی سیاست‌های انرژی و بهبود وضعیت امنیت انرژی و تغییرات اقلیمی عنوان شده است، اما مهمترین مزیت آن برای ما آشنایی و ارزیابی سرمایه‌گذاران بین‌المللی با فرصت‌هاو پتانسیل‌های سرمایه‌گذاری در بخش‌های گاز و انرژی ایران به عنوان بزرگ‌ترین کشور دارنده ذخایر گازی جهان می‌باشد.

اگرچه ایران بنا به دلایل مدیریتی در داخل و فشارتحریم‌های خارجی در طی سال‌های گذشته نتوانسته از این عنوان پرطمطراق استفاده بهینه نماید و بازی انرژی را به کشوری همچون قطر واگذار کرده است، اما باید از این فرصت‌های به وجود آمده نهایت استفاده را برای پیشبرد سیاست‌های انرژی نمود. مجمع کشورهای صادر‌کننده گاز می‌تواند بستر و پایه بسیار مناسبی برای توسعه صنعت گاز ایران در سطح منطقه و حتی جهان باشد.

به نمایش گذاشتن بستر‌های سرمایه گذاری انرژی برای بخش خصوصی و شرکت‌های خارجی در یک اجلاس بین‌المللی فرصت مناسبی است تا ضمن جذب سرمایه‌های مولد در مقطع فعلی، با توسعه این مجمع در بلندمدت نیز به استراتژی نفت و گاز خود نیم نگاهی داشته و به عنوان بزرگترین دارنده ذخایر انرژی جهان از طریق تاثیرگذاری بر سیاست‌های انرژی و گاز اعضای GECF بر بازارهای انرژی نفوذ و نقش داشته باشیم. این نقش اگرچه در حال حاضر بالقوه است اما الزمات داخلی و بین المللی به طور خودبه خود آن را بالفعل خواهد کرد. مساله مهم این است که حضور و نقش آفرینی ایران در معادلات آینده گازی جهان، فعال، هدفمند و مدیریت شده باشد و تجربه نفت تکرار نشود. در حال حاضر، ایران در بازار جهانی نفت با وجود گذشت بیش از یک قرن از عمر صنعت نفت کشور، جایگاهی فعال، تاثیرگذار و هدفمند ندارد. وابستگی های متعدد در مقوله نفت ایران از اقتصادی و مالی گرفته تا جنبه های فنی و مدریتی آن، ایران را به شدت آسیب پذیرساخته است. آثار گستره این آسیب پذیری، در مقوله تحریم های اخیر به خوبی نمایان گردید.

این انتظار می‌رود تا مسئولان و برنامه ریزان حوزه انرژی در کشور ضمن فراهم و هموار سازی زمینه ورود بخش خصوصی داخلی و خارجی در صنعت نفت و گاز، از فرصت‌های این چنینی در جهت پیشبرد چشم اندازهای بلند مدت انرژی، به ویژه درحوزه گاز و میادین مشترک نهایت بهره را برده و صرفاً به گردهم آوردن روسای جمهور و مقامات بلندپایه انرژی دنیا دلشاد نباشند. پشتوانه این زحمات در حوزه انرژی، حمایت و پیگیری دیپلماسی انرژی از سوی وزارت خارجه می باشد. همانطور که گفته شد مولفه انرژی به عنوان حلقه وصل سیاست و اقتصاد درجهان امروز شناخته می‌شود، لذا باید از این ابزار و پتانسیل‌های قوی آن برای بهبود و تسری روابط منطقه‌ای و بین المللی نهایت استفاده را برد.