روزنامه ایران: برخی در راهروهای صداوسیما در انتظار تندباد و گردابی علیه برجام‌اند
چه بسا کسانی در راهروهای سازمان هنوز در هوای آن هستند که طوفانی بیاید یا تندبادی بوزد یا گردابی راه بیفتد تا برجام را یکجا از اصل و اسب بیندازد.
«برجام» و جادوی میز مونتاژ » عنوان یادداشت روز روزنامه ایران به قلم امیر یوسفی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
رسانه اول ایران در تن دادن به نصیحت مشفقان آنقدر دست دست کرد تا آخرالامر کار بالا گرفت. حالا بعد از بزرگان سیاست و فرهنگ، پیشوایان حوزه و روحانیت هم به صف منتقدان رفتار سیما می‌پیوندند. زبان‌های زیادی در سرزنش سیره غیر‌سازنده و چه بسا جانبدارانه سیما چرخید، اما وقتی آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی مُهر «خروج از خط اعتدال» را پای کارنامه هسته‌ای سیما حک کرد، دل‌ها قرص شد که حلقه‌های زنجیره شکایت از رفتار شبهه‌ناک رسانه ملی، جنس جناح و جبهه و جریان نمی شناسد و روشن تر از آن است که با عصای سیاست بازی بتوان انکارش کرد. صدا و سیما در مقام یک نهاد حاکمیتی، زبان نظام است و طبعاً هر سیاست و تصمیمی که در سطوح عالی و ارشد نظام اتخاذ شود قهراً باید در دستور کار خلاقانه آن قرار گیرد. اکنون باید پرسید که «زبان نظام» چقدر در نقل داستان پرماجرای برجام، دچار لکنت یا صراحت بوده است؟
اول ـ سیما اگر عارض شود و ادعا کند که سه هزار و چند صد دقیقه به دولت آنتن داده تا از توفیقات برجام حرف بزنند، شاید سخنی بی‌وجه و بی‌راه نگفته است، اما باید از مدیران رسانه اول کشور پرسید که آیا توانسته‌اند برجام را - که اصلی‌ترین پرونده نظام است - به مهم‌ترین مسأله مردم تبدیل کنند یا نه. فراموش نباید کرد که نظرسنجی‌های مکرر و متوالی، رضایت اکثریت مطلق مردم و شهروندان را از دستاوردهای برجام نشان می‌دهند. سؤال این است که در برنامه‌سازی‌های رسانه ملی این رضایت همگانی چگونه نمایش داده می‌شود و آیا اصلاً داده می‌شود؟ بیایید شبیه‌سازی کنیم. وقتی تقویم سیاسی کشور به فصل انتخابات می‌رسد و «نظام» بشارت بهار تحزب و نشاط صندوق رأی را به گوش جامعه سیاسی می‌خواند لاجرم «زبان نظام» هم انتخابات را به مسأله اول کشور بدل می‌کند. اکنون که «نظام» - و نه انحصاراً دولت اعتدال - برجام را در صدر تصمیمات سرنوشت‌ساز خود نشانده است آیا «زبان نظام» هم بر همان قیاس توفیق یافته تا فضای عمومی کشور را به گونه‌ای آذین و آرایش کند که مردم متقاعد شوند که دولت یازدهم، جدی‌ترین پروژه نظام را پیش می‌برد؟ پاسخ این سؤال را صاحبنظران عرصه رسانه دادند، آنجا که به مغالطه آمار استناد کردند و بر حسب آن توضیح دادند که اتکا به دقایق برنامه‌های هسته‌ای جای تفاخر ندارد، چرا که آنچه از تلویزیون انتظار می رود «برنامه‌سازی مؤثر» است به نحوی که مخاطب را متقاعد کند.
دوم ـ مدیران ارشد رسانه دیداری و شنیداری کشور مدعی هستند که در ماجرای برجام رویکردی متوازن و دوجانبه پیش گرفته‌اند تا موافق و مخالف به یکسان و به آزادی ابراز نظر کنند. در مشت این مدیران باز هم غیر از آمار چیزی نیست: «سه هزار و فلان دقیقه وقت به موافقان و دو هزار و فلان دقیقه به مخالفان...». سیما از «مغالطه آمار» خلاصی ندارد. که موافقان و مخالفان برجام دو اردوی برابر یا نسبتاً برابر یا حتی مسامحتاً برابر هم نیستند. بحث، بحث اکثریت مطلق و اقلیت ناچیز است. قبول که اقلیت، حقوقی دارد و الزام دموکراسی، حرمت نهادن به حق مخالف است اما سهم‌بندی فعلیت یافته سیما در توازن مکانیکی میان موافق و مخالف، هیچ تناسبی با واقعیت ندارد. وانگهی به گواهی بزرگان، گردش کار سیما در این عرصه نیز بر مدار «گزینش و جانبداری» بوده است. یکی دو عضو از اعضای کمیسیون برجام مجلس و یکی دو عضو از اعضای شورای نظارت بر صدا و سیما بر این رویکرد گزینشی مهر تأیید نهاده‌اند.
سوم ـ سیما ساده‌ترین راه را در همراهی با برجام برگزید: یک صندلی در استودیو تعبیه کرد، میکروفونی روی یقه یک مدیر کار گذاشت و یک مجری هم مقابلش نشاند. این کم‌اثرترین قالب در میان قالب‌های حرفه‌ای برنامه‌سازی در یک رسانه تصویری است. همراهی آنجا معنا پیدا می‌کند که رسانه، برنامه‌سازان خلاق خود را ردیف کند و یراق و زین مرکب‌شان را آماده سازد و برگ مأموریتی به جیب‌شان بگذارد تا شکیل‌ترین مستندها و مجموعه‌ها را بسازند. ذائقه مخاطب را گفتار و خطابه شکل نمی دهد؛ آنچه در قعر وجدان مخاطب رسوخ می‌کند گنجاندن «پیام» در غشایی از هنر است و مدیران رسانه دیداری کشور اگر مدعی‌اند، کنداکتور برنامه‌سازی خلاقانه خود را برای برجام علنی و آفتابی کنند! برنامه‌ای هم اگر ساخته شده و به آنتن رسیده است، آنقدر با نامهربانی عجین بوده که جز در ۲۰:۳۰ قابل پخش نبوده است! جادوی میز مونتاژ طی چند ماه اخیر بارها و بارها به تن برجام و کارگزارانش خورده است.
باری، آنچه رسانه از برجام عرضه می‌کند، مع‌الاسف آمیخته به آفاتی همچون دوگانه‌سازی، حاشیه‌آفرینی، قطبی‌سازی و یکجانبه‌گرایی است. هنوز سیما از «برجام» به «پس از برجام» کوچ نکرده است. چه بسا کسانی در راهروهای سازمان هنوز در هوای آن هستند که طوفانی بیاید یا تندبادی بوزد یا گردابی راه بیفتد تا برجام را یکجا از اصل و اسب بیندازد. غافل از آنکه نظام، تکلیف برجام را با همت و هدایت دولت اعتدال تعیین کرده است و امروز دیگر سخن از حسن و قبح برجام گفتن، حکم حرف بی‌اثر را دارد. سیما راهی ندارد جز آنکه به برجام لبخند بزند و در فضای پسابرجام تنفس کند.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
