این روزها، بحث ورود گندم از مناطق ممنوعه گندم از کشورهای ممنوعه به دلیل شیوع بیماری سیاهک گندم شایعه شده است. سوال اینجاست که در صورت وارد شدن این گندم آلوده به ایران چه خطراتی تولید و مصرف گندم را تهدید می‌کند.

به گزارش اقتصاد نیوز، ماجرا از آنجا آغاز شد که محمدعلی باغستانی میبدی، رییس سازمان حفظ نباتات، با انتقاد نسبت به وارد شدن گندم‌ از کشورهای ممنوعه گندم به ایران، گفته بود که هیچ مجوزی برای واردات گندم از کشورهای ممنوعه و مشکوک به بیماری «سیاهک ناقص گندم»، صادر نشده است و گمرک باید در زمینه‌ واردات گندم از کشورهایی مانند هند، چین و ترکیه که در فهرست ممنوعیت واردات این محصول بودند، پاسخگو باشد.

به گفته این فعال حوزه کشاورزی، هر محصول کشاورزی که قرار است به کشور وارد شود باید ابتدا شرایط قرنطینه‌ای و بهداشتی ورود‌ش را از سازمان حفظ نباتات دریافت کند و پس از آن گواهی بهداشتی محموله مورد نظر وارداتی را برای سازمان مطابق با شرایط اعلام شده به این سازمان تحویل دهد اما برای واردات گندم از کشورهایی ممنوعه مشکوک به بیماری «سیاهک ناقص گندم»، یا «کارنال‌ بانت»، هیچ شرایط بهداشتی و قرنطینه‌ای اعلام نشده که مجوزی برای آن صادر شود.

همچنین در این زمینه عباس کشاورز، معاون وزیر جهاد کشاورزی، درباره سخنان رییس سازمان حفظ نباتات به ایسنا، گفت: گندم‌های هندی به دلیل مشکوک بودن به بیماری، مجوز واردات از سوی این وزارتخانه را نداشتند اما واردات آن از سوی یک شرکت هندی و از طریق قزاقستان انجام شده است که در این باره اعتراض شدید خودمان را به گمرک اعلام کردیم.

اما عسگری، معاون امور فنی و امور گمرکی گمرک ایران در پاسخ به اعتراض وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر واردات ‌گندم از کشورهای غربی با اشاره به مجوز‌های سازمان قرنطینه نباتی به عنوان زیرمجموعه وزارت جهاد برای واردات محموله‌های گندم وارد شده گفته بود: هیچ یک از محموله‌های گندم بدون اخذ مجوز از سازمان‌های مربوطه که یکی از آنها قرنطینه نباتی است ترخیص نشده است.

او تاکید کرد: اسناد واردات گندم و مجوزهایی که از سوی قرنطینه نباتی برای هر کدام از محموله‌ها صادر شده در اسناد ما وجود دارد و اگر آنها ادعا می‌کنند که گندم بدون مجوز آمده باید مدارک خود را ارائه دهند.

پس از مطرح شدن این سخنان، اکبر آهنگران، مدیرکل دفتر قرنطینه سازمان حفظ نباتات؛ هم به این موضوعات واکنش نشان داد و گفت: پس از پیگیری‌های صورت گرفته درباره واردات گندم از کشورهایی به نام هند، چین و ترکیه که به دلیل بیماری «سیاهک ناقص»، ممنوع‌الورود شده‌اند و انجام مذاکرات متعدد با ماموران قرنطینه گیاهی و مسئولان گمرک، به این نتیجه رسیدیم که هیچ محموله گندمی از کشورهای ممنوعه که مشکوک به بیماری «سیاهک ناقص گندم»، هستند، به کشور وارد نشده است.

وی افزود: گمرک به دلیل تفاوت وظایفش در ثبت واردات و صادرات انواع محصولات به کشور، نام طرف تجاری را در سایت خود منتشر می‌کند و هیچ یک از محموله‌های گندم که به نام‌ کشورهایی مانند هند، چین و ترکیه وارد شده، در این کشورها تولید نشده است.

این بحث ها در حالی این روزها در بین فعالان حوزه کشاورزی بالا گرفته است که این سوال پیش می‌آید که سیاهک گندم چطور می‌تواند به گیاه گندم آسیب وارد کند و آیا اینکه آیا بخش‌هایی از این بیماری در گند‌مزارهای ایران وجود دارد یا خیر؟

در این راستا، مجتبی شادلو، هیئت مدیره اتحادیه باغداران، در گفت‌وگو با اقتصادنیوز، اظهار کرد: سیاهک یک قارچ است که در مزرعه نفوذ کرده و با توجه به اینکه گندم معمولا در پائیز به عمل می‌آید می‌تواند در شرایطی که در هوا رطوبت وجود دارد، به خوبی پرورش یافته و به سرعت رشد کرده و در مواردی باعث انهدام گیاه شود.

وی ادامه داد: تاثیر سیاهک ناقص گندم بر گیاه این است که باعث کاهش کیفیت و کاهش میزان تولید محصول شده و در سطح وسیع به تولیدات گندم در هر کشوری آسیب وارد کند. در صورتی که این بیماری به گیاه نفوذ کند مبارزه با آن کار بسیار سختی است چون نیاز به سمپاشی چندباره دراد و از سوی دیگر، قیمت این نوع سم که برای مبارزه با سیاهک ناقص گندم به کار می‌رود، نیز بسیار بالاست.

شادلو گفت: در صورت مشاهده این نوع بیماری باید منطقه قرنطینه شود، سمپاشی شود و البته در مواردی تا رفع این بیماری کشت مجدد در منطقه آسیب دیده انجام نشود.

او درباره تاثیر این بیماری بر انسان هم گفت: این بیماری بر انسان تاثیری ندارد و فقط به شدت تولید را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بنابراین اگر این گندم‌هایی که بحث وارد شدنشان از مناطق ممنوعه سیاهک گندم به ایران مطرح می‌شود، واقعا به سیاهک آلوده شده باشند، در صورتیکه فقط برای مصارف انسانی وارد شده باشند، خطری مردم را تهدید نمی‌کند ولی اگر برای انتخاب بذر و کشت انتخاب شوند، قطعا صدمات جبران ناپذیری خواهند، زد بنابراین باید به شدت جلوی استفاده از این بذر برای کشت گرفته شود.

او ادامه داد: در این مدت موضوعی مبنی بر اینکه سیاهک وارد گندمزارهای ما شده باشد، مطرح نشده است. اگر چنین باشد باید سریعا در راستای جلوگیری از شیوع آن اقدام کرد و با همه قوا برای مقابله آن مبارزه کرد. در سال‌های گذشته بسیاری از مزارع ما از بیماری‌های سفیدک، اتشک و... اسیب دیدند که در مواردی باعث ریشه‌کن شدن، درختان شده‌اند. بنابراین برای اینکه مزارع ما از این بیماری نیز آسیب نبینند، باید از همین اکنون اقدامات لازم صورت گیرد.

بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.