مهرماه چقدر از جیب پدرها را خالی میکند؟
متوسط هزینه کتانی و کولهپشتی دانشآموزان ۲۰۰ هزار تومان میشود.
دخترک، دست مادرش را میکشد و با آن یکی دستش به فروشگاه پرزرق و برق لوازمالتحریر اشاره میکند. لوازم التحریری که تنوع رنگهایش نهتنها نظر کودکان، که حتی نگاه بزرگسالان را هم به سمت خودش جلب میکند. تعداد مشتریها زیاد است و سه فروشنده مغازه نمیتوانند به راحتی پاسخگوی همه باشند.
به گزارش صدای اقتصاد صاحب فروشگاه، پسری جوان است و درباره میانگین قیمت لوازمالتحریر دبستانیها به «صدا» میگوید:« نمیتوانم مقداری دقیق به شما بگویم. رده قیمتها متفاوت است. مثلا ما دفتر ۵۰ برگ هایمان را از هزار تومان میفروشیم تا چهار هزار تومان و یا قیمت کولهپشتیها از ۴۷ هزارتومان است تا ۲۰۰ هزار تومان.
بستگی به پدر و مادرها دارد که حاضرند چقدر برای این لوازم پول بپردازند.» البته این تفاوت قیمت، فقط مختص نوشت افزارها نیست. فروشندهی یکی از فروشگاههای کفشهای کتانی و اسپرت میگوید:« ارزانترین کفشی که در مغازه دارم، ۱۲۰ هزار تومان است و گرانترین آن ۳۰۰ هزار تومان. اما وضع بازار خیلی بد است. مردم ترجیح میدهند کفش های ارزان و نامرغوب بخرند تا کفشهای گران ولی با کیفیت.» آن سوی خیابان، مغازهدار جوان از فروش محصولات خود راضی است و دلیلش را اینگونه بیان میکند:« قیمتهای ما خیلی ارزانتر از جاهای دیگر است.
مشتریها قیمتهای سرسامآور نمیخواهند. بلکه کیفیت متوسط با قیمت معقول را بیشتر میپسندند.» حالا که فصل بازگشایی مدارس دارد از راه میرسد، پدر و مادرها سرشان به خریدن ملزومات مدرسه گرم شده است. معمولاً خانوادهها خریدهای مدارس را از اواخر مردادماه شروع میکنند و بازار فروش این لوازم نیز اواسط مهرماه رونق دارد.
براساس دادههای آماری بانک مرکزی در سال ۱۳۹۳،متوسط هزینهی ناخالص تحصیل در یک خانوادهی شهری ۶۱۷ هزار تومان است. این مبلغ شامل هزینهی پوشاک و کفش و همچنین هزینهای که تحت عنوان امور فرهنگی آورده شده است، نمیشود. این در حالی است که طبق آنچه ادارهی کل آموزش و پرورش تهران اعلام کرده است، فقط حداقل شهریهی مدارس ابتدایی غیردولتی که کمترین مبلغ شهریه در مدارس غیردولتی اعلام شده است، یک میلیون و ۷۲۹ هزار تومان است. براساس گفتههای مرضیه گرد، رئیس سازمان مدارس غیردولتی، در سال۹۴، حداقل افزایش شهریهی مدارس غیردولتی ۵/۲ % و حداکثر آن ۲۲/۱۷ % بوده است.
براساس قانون، دریافت هرگونه وجه اجباری از دانشآموزان در مدارس دولتی ممنوع است. اما برخی از مدارس دولتی در هنگام ثبت نام و یا در طول سال تحصیلی، با عناوین مختلفی چون هدیه یا کمک به مدرسه، از دانشآموزان و والدینشان وجه نقد دریافت میکنند.
دختر۱۷ سالهای که حالا سال آخر تحصیلات متوسطه را میگذراند، میگوید: «دوران ابتدایی را در مدرسهی دولتی گذراندم. هر ماه از ما بابت کمک به مدرسه پول میگرفتند.آن زمان میدانستم که اخذ وجه از طرف مدرسه ممنوع است. اما جرات گفتنش را به ناظم و مدیر مدرسه نداشتم. چون میدانستم با واکنش خوبی روبهرو نمیشوم.» او با توضیح اینکه مقاطع راهنمایی و دبیرستان در مدرسهی شاهد درس خوانده است، به «صدا» میگوید در آن مدارس هم کارنامه را در گرو شهریه میگذاشتند و در صورتی به دانشآموزان کارنامههایشان را میدادند، که شهریه را حتماً پرداخت کرده باشند.
مدارس دولتی برای هزینههای جاری مدرسه از سرانهای که آموزشوپرورش برای هر دانشآموز در اختیار آنها قرار میدهد، استفاده میکنند. در بودجهی ۹۴، برای هر دانشآموز در مقطع ابتدایی یک میلیون و ۴۰۰ هزارتومان، در مقطع راهنمایی، دو میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و در مقطع دبیرستان، ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است. با وجود چنین مبلغی، هنوز برخی از مدارس دولتی از اولیای دانشآموزان، پول دریافت میکنند. اما به دلیل غیرقانونی بودن این کار، آمار دقیقی از وجوه دریافتی مدارس دولتی در دست نیست.
۲۱ میلیون تومان کسری بودجه خانوار کارگری
اواخر سال گذشته، شورای عالی کار، حداقل دستمزد کارگران و تمامی افراد مشمول قانون کار را ۷۱۲ هزار تومان اعلام کرد وحق هر یک فرزند در قانون کار، ۷۱ هزار تومان است. بر این اساس مجموع دریافتی ماهانهی افراد متاهل با یک فرزند، ۹۶۴ هزار تومان میشود. این در حالی است که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط کل هزینهی ناخالص یک خانوار شهری، حدود ۳۲ میلیون تومان در سال است. با این حال، مجموع وجوه دریافتی سالانهی خانوادهی یک کارگر متاهل با یک فرزند، ۱۱ میلیون و پانصد هزار تومان میشود. به بیان ساده، در یک سال، یک کارگر متاهل با یک فرزند، حدود ۲۱ میلیون تومان کمبود بودجه پیدا میکند که تقریبا با دوسال حقوق دریافتی یک کارگر ساده برابر است.
شورای عالی کار، برای کارگران با دو فرزند، تنها ۱۴۲ هزارتومان حقوق اضافه در نظر گرفته است. درحالی که براساس آمار بانک مرکزی، متوسط هزینههای تحصیلی دو فرزند، برابر است با یک میلیون و ۲۳۴ هزار تومان که این مبلغ، بیشتر از وجه دریافتی ماهانهی یک کارگر دارای دو فرزند است.
مادر خانوادهای که دو فرزند دارد و دختر سومش چند ماه دیگر به دنیا میآید، میگوید:«فائقه الان کلاس سوم است. فقط کیف و کفشش ۲۰۰ هزار تومان شد. لوازمالتحریر اولیه با پول کتابهایش هم همین حدود تمام شد.» همسر او ماهانه حدود دو میلیون تومان درآمد دارد، اما باز هم مدیریت منزلشان کار سختی است:«خیلی سعی کردم ارزانتر بخرم ولی به بچه ۹ ساله که نمیشود از پایین بودن حقوق حرف زد. بچههای الان همه چیز را خوب میفهمند. اگر ببیند دوستهایش چیزهای فاننزی دارند و او ندارد، دلش میگیرد. آن وقت چهطور خودم را ببخشم؟ دختر دومم هم سال دیگر مدرسه میرود و در این اوضاع نمیدانم با سومی چه کنم.»
به گزارش صدای اقتصاد صاحب فروشگاه، پسری جوان است و درباره میانگین قیمت لوازمالتحریر دبستانیها به «صدا» میگوید:« نمیتوانم مقداری دقیق به شما بگویم. رده قیمتها متفاوت است. مثلا ما دفتر ۵۰ برگ هایمان را از هزار تومان میفروشیم تا چهار هزار تومان و یا قیمت کولهپشتیها از ۴۷ هزارتومان است تا ۲۰۰ هزار تومان.
بستگی به پدر و مادرها دارد که حاضرند چقدر برای این لوازم پول بپردازند.» البته این تفاوت قیمت، فقط مختص نوشت افزارها نیست. فروشندهی یکی از فروشگاههای کفشهای کتانی و اسپرت میگوید:« ارزانترین کفشی که در مغازه دارم، ۱۲۰ هزار تومان است و گرانترین آن ۳۰۰ هزار تومان. اما وضع بازار خیلی بد است. مردم ترجیح میدهند کفش های ارزان و نامرغوب بخرند تا کفشهای گران ولی با کیفیت.» آن سوی خیابان، مغازهدار جوان از فروش محصولات خود راضی است و دلیلش را اینگونه بیان میکند:« قیمتهای ما خیلی ارزانتر از جاهای دیگر است.
مشتریها قیمتهای سرسامآور نمیخواهند. بلکه کیفیت متوسط با قیمت معقول را بیشتر میپسندند.» حالا که فصل بازگشایی مدارس دارد از راه میرسد، پدر و مادرها سرشان به خریدن ملزومات مدرسه گرم شده است. معمولاً خانوادهها خریدهای مدارس را از اواخر مردادماه شروع میکنند و بازار فروش این لوازم نیز اواسط مهرماه رونق دارد.
براساس دادههای آماری بانک مرکزی در سال ۱۳۹۳،متوسط هزینهی ناخالص تحصیل در یک خانوادهی شهری ۶۱۷ هزار تومان است. این مبلغ شامل هزینهی پوشاک و کفش و همچنین هزینهای که تحت عنوان امور فرهنگی آورده شده است، نمیشود. این در حالی است که طبق آنچه ادارهی کل آموزش و پرورش تهران اعلام کرده است، فقط حداقل شهریهی مدارس ابتدایی غیردولتی که کمترین مبلغ شهریه در مدارس غیردولتی اعلام شده است، یک میلیون و ۷۲۹ هزار تومان است. براساس گفتههای مرضیه گرد، رئیس سازمان مدارس غیردولتی، در سال۹۴، حداقل افزایش شهریهی مدارس غیردولتی ۵/۲ % و حداکثر آن ۲۲/۱۷ % بوده است.
براساس قانون، دریافت هرگونه وجه اجباری از دانشآموزان در مدارس دولتی ممنوع است. اما برخی از مدارس دولتی در هنگام ثبت نام و یا در طول سال تحصیلی، با عناوین مختلفی چون هدیه یا کمک به مدرسه، از دانشآموزان و والدینشان وجه نقد دریافت میکنند.
دختر۱۷ سالهای که حالا سال آخر تحصیلات متوسطه را میگذراند، میگوید: «دوران ابتدایی را در مدرسهی دولتی گذراندم. هر ماه از ما بابت کمک به مدرسه پول میگرفتند.آن زمان میدانستم که اخذ وجه از طرف مدرسه ممنوع است. اما جرات گفتنش را به ناظم و مدیر مدرسه نداشتم. چون میدانستم با واکنش خوبی روبهرو نمیشوم.» او با توضیح اینکه مقاطع راهنمایی و دبیرستان در مدرسهی شاهد درس خوانده است، به «صدا» میگوید در آن مدارس هم کارنامه را در گرو شهریه میگذاشتند و در صورتی به دانشآموزان کارنامههایشان را میدادند، که شهریه را حتماً پرداخت کرده باشند.
مدارس دولتی برای هزینههای جاری مدرسه از سرانهای که آموزشوپرورش برای هر دانشآموز در اختیار آنها قرار میدهد، استفاده میکنند. در بودجهی ۹۴، برای هر دانشآموز در مقطع ابتدایی یک میلیون و ۴۰۰ هزارتومان، در مقطع راهنمایی، دو میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و در مقطع دبیرستان، ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است. با وجود چنین مبلغی، هنوز برخی از مدارس دولتی از اولیای دانشآموزان، پول دریافت میکنند. اما به دلیل غیرقانونی بودن این کار، آمار دقیقی از وجوه دریافتی مدارس دولتی در دست نیست.
۲۱ میلیون تومان کسری بودجه خانوار کارگری
اواخر سال گذشته، شورای عالی کار، حداقل دستمزد کارگران و تمامی افراد مشمول قانون کار را ۷۱۲ هزار تومان اعلام کرد وحق هر یک فرزند در قانون کار، ۷۱ هزار تومان است. بر این اساس مجموع دریافتی ماهانهی افراد متاهل با یک فرزند، ۹۶۴ هزار تومان میشود. این در حالی است که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط کل هزینهی ناخالص یک خانوار شهری، حدود ۳۲ میلیون تومان در سال است. با این حال، مجموع وجوه دریافتی سالانهی خانوادهی یک کارگر متاهل با یک فرزند، ۱۱ میلیون و پانصد هزار تومان میشود. به بیان ساده، در یک سال، یک کارگر متاهل با یک فرزند، حدود ۲۱ میلیون تومان کمبود بودجه پیدا میکند که تقریبا با دوسال حقوق دریافتی یک کارگر ساده برابر است.
شورای عالی کار، برای کارگران با دو فرزند، تنها ۱۴۲ هزارتومان حقوق اضافه در نظر گرفته است. درحالی که براساس آمار بانک مرکزی، متوسط هزینههای تحصیلی دو فرزند، برابر است با یک میلیون و ۲۳۴ هزار تومان که این مبلغ، بیشتر از وجه دریافتی ماهانهی یک کارگر دارای دو فرزند است.
مادر خانوادهای که دو فرزند دارد و دختر سومش چند ماه دیگر به دنیا میآید، میگوید:«فائقه الان کلاس سوم است. فقط کیف و کفشش ۲۰۰ هزار تومان شد. لوازمالتحریر اولیه با پول کتابهایش هم همین حدود تمام شد.» همسر او ماهانه حدود دو میلیون تومان درآمد دارد، اما باز هم مدیریت منزلشان کار سختی است:«خیلی سعی کردم ارزانتر بخرم ولی به بچه ۹ ساله که نمیشود از پایین بودن حقوق حرف زد. بچههای الان همه چیز را خوب میفهمند. اگر ببیند دوستهایش چیزهای فاننزی دارند و او ندارد، دلش میگیرد. آن وقت چهطور خودم را ببخشم؟ دختر دومم هم سال دیگر مدرسه میرود و در این اوضاع نمیدانم با سومی چه کنم.»
|
کالا |
متوسط قیمت در بازار تهران و شهرستان |
|
کولهپشتی با کیفیت معمولی |
۱۲۰ هزار تومان |
|
کفش اسپرت با کیفیت معمولی |
۸۰ هزار تومان |
|
لباس فرم مدرسه |
۸۰ هزار تومان |
|
کل لوازمالتحریر مورد نیاز برای یک ترم |
۱۰۰ هزار تومان |
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.