اردوی هسته‌ای «بازها» علیه توافق بهم ریخت
فیلی باستر در نظام اجرایی قانونگذاری در امریکا به تلاش سیستماتیک مخالفان اقلیت اطلاق می‌شود که با اتخاذ روش‌های متفاوتی مانع این می‌شوند که مجلس وارد مرحله تصمیم‌گیری روی طرح اکثریت شود
روزنامه ایران نوشت؛
حامیان اوباما در کنگره امریکا عزم خود را جزم کرده‌اند تا از تصویب قطعنامه مخالفت جمهوریخواهان با توافق هسته‌ای جلوگیری کنند. اندکی بعد از حمایت ۳۴ سناتور دموکرات از رئیس جمهوری امریکا که خیال او را برای استفاده ازحق وتو در برابر مخالفت جمهوریخواهان راحت کرد، حالا موافقان توافق به فتح دیگری می‌اندیشند. به این ترتیب دموکرات‌های سنای امریکا به دنبال پایان دادن کار لایحه «حمایت نکردن از توافق هسته‌ای» در همان کنگره هستند، تا دیگر اوباما نیازی به استفاده از حق وتو نداشته باشد. هدفی که اکنون با رسیدن تعداد حامیان توافق به۴۲ نفر در سنا، دور از دسترس به نظر نمی‌رسد. به این ترتیب در صورتی که حامیان توافق اراده کنند، می‌توانند جلوی رأی‌گیری در مورد طرح رد این توافق در مجلس سنا را بگیرند. راهکاری که مدت‌هاست تحت عنوان طرح «فیلی باستر» (filibuster) در دستور کار دموکرات‌ها قرار گرفته است و حالا با رسیدن حد نصاب نمایندگان برای اجرایی شدن، احتمال استفاده از آن به واقعیت نزدیک شده است.
«فیلی باستر» چیست؟
جمهوریخواهان برای به تصویب رساندن قطعنامه مخالفت با توافق هسته‌ای در سنا باید در رأی‌گیری رویه‌ای اولیه، موافقت ۶۰ عضو سنا را به دست آورند تا این قطعنامه امکان به رأی گذاشته شدن را پیدا کند. در مرحله بعد، آنها نیازمند ۵۱ درصد آرا خواهند بود تا قطعنامه مذکور را در کنگره تصویب کنند و تا ۱۷ سپتامبر (۲۶ شهریور) برای این کار فرصت دارند. در صورتی که قطعنامه رد توافق هسته‌ای در هر دو مجلس کنگره به تصویب برسد، اوباما وعده داده برای جلوگیری از اجرایی شدن آن از حق «وتو» رئیس جمهوری استفاده کند. در صورت استفاده اوباما از «وتو»، مخالفان او تلاش خواهند کرد وتوی وی را بی‌اثر سازند. بنابراین آنها با همین هدف به دنبال جلب موافقت دو سوم نمایندگان در هر دو مجلس خواهند بود. برای بی‌اثر کردن وتوی رئیس جمهوری، با این فرض که همه اعضای جمهوریخواه به لغو وتو رأی دهند، باید ۴۴ نماینده از ۱۸۸ نماینده دموکرات مجلس نمایندگان نیز آنان را همراهی کنند. حالا دموکرات‌ها به دنبال استفاده از حربه‌ای هستند که اساساً کار به استفاده اوباما از حق وتو نرسد. ترفندی که حمایت ۴۲ دموکرات از اوباما، موافقان را امیدوار به استفاده از آن کرده است، «طولانی کردن» روند بررسی طرح تصویب توافق در کنگره است. به این ترتیب که یک یا چند نماینده به نحوی روند بررسی یک طرح را طولانی کرده و مرتباً رأی‌گیری در مورد آن طرح را به تعویق بیندازند، تا جایی که ضرب‌الاجل بررسی گذشته و عملاً طرح از دستور کار خارج شود. این طرح که از سال ۱۹۵۷ به بعد در سنای امریکا بارها مورد استفاده مخالفان یک طرح قرار گرفته، در پارلمان بسیاری از کشورها هم رویه‌ای مرسوم است.
تلاش نظام مند اقلیت مخالف
حمید بعیدی‌نژاد، عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان طی مطلبی در صفحه «اینستاگرام» خود در خصوص این طرح نوشته است: «فیلی باستر در نظام اجرایی قانونگذاری در امریکا به تلاش سیستماتیک مخالفان اقلیت اطلاق می‌شود که با اتخاذ روش‌های متفاوتی مانع این می‌شوند که مجلس وارد مرحله تصمیم‌گیری روی طرح اکثریت شود و در واقع با این روش امکان ورود مجلس به مرحله تصمیم‌گیری نهایی را مسدود می‌کنند. این اقدام که همان «آبستراکسیون» تلقی می‌شود به طور سنتی از طریق روش‌های زیر صورت می‌گیرد:
١- طولانی کردن سخنرانی‌های نمایندگان فیلی باستر‌کننده به‌صورتی که زمان انجام رأی‌گیری نهایی فرا نرسد.
٢- طرح پیشنهاد‌ها، اصلاحات و متمم‌های متعدد به پیش‌نویس مورد بحث، ٣- طرح کردن پیش‌نویس جدیدی با موضوعی جدید با استناد به اهمیت خاص موضوع آن و ٤- به تعویق انداختن جلسه نهایی تصمیم‌گیری.
اعضای فیلی باستر‌کننده از طریق این روش‌ها مانع اختصاص وقت مناسب برای تصمیم‌گیری نهایی روی لایحه مورد اختلاف می‌شوند. در سال‌های اخیر جمهوریخواهان با استفاده از این روش‌ها مانع تصمیم‌گیری مجلس پیرامون انتصاب بسیاری از کاندیداها برای پست‌های حساس پیشنهادی دولت اوباما بوده‌اند. یکی از مهمترین فیلی باسترهای سال‌های اخیر در مجلس سنا به جلسه ششم ماه مارس ۲۰۱۳ مربوط می‌شود که در آن یک سناتور جمهوریخواه در یک سخنرانی حدود ۱۳ ساعته و باطرح سؤال از دولت اوباما مانع رأی‌گیری درخصوص تأیید انتصاب پیشنهادی دولت برای ریاست سازمان «سیا» شد.
از دست رفتن ۶۰ رأی لازم
سه‌شنبه گذشته سناتورها «ران وایدن»، «گری پیترز»، «ریچارد بلومنتال» و «ماریا کنتول» از توافق وین حمایت کردند و حالا با رسیدن شمار حامیان در سنای امریکا به ۴۲ نفر، جمهوریخواهان ۶۰ رأی لازم برای جلوگیری از روند موسوم به «فیلی باستر» را از دست داده‌اند. اگر جبهه حامیان توافق در سنا اراده کنند، مجلس سنا اصولاً نخواهد توانست در مورد توافق جامع رأی‌گیری کند و به این ترتیب با سر آمدن مهلت دو ماهه سنا برای اعلام نظر در مورد توافق روز ۱۷ سپتامبر، این توافق به اجرا در خواهد آمد. در همین حال خبرگزاری آسوشیتدپرس به واکنش کاخ سفید به قطعی شدن پیروزی خود بر جمهوریخواهان در این موضوع اشاره کرده است. «جاش ارنست»، سخنگوی کاخ سفید، در جلسه مطبوعاتی خود اظهار داشته، دولت امریکا از افزایش حمایت‌ها از توافق هسته‌ای در کنگره امریکا رضایت دارد.
وی درباره اعتراض جمهوریخواهان به احتمال استفاده دموکرات‌ها از امتیاز «فیلی باستر» برای جلوگیری از رأی‌گیری در این موضوع گفته: «این قوانین عملاً مورد استفاده میچ مک کانل، رئیس اقلیت سنا در دوره قبلی قرار گرفت تا مانع بسیاری از اهداف رئیس جمهوری شود... پس اندکی مضحک خواهد بود که اکنون سناتور مک کانل که رئیس اکثریت سنا شده، درباره تاکتیکی اظهار نگرانی کند که خودش آن را بارها مورد استفاده قرار داده است.»
خشم جمهوریخواهان
عملی شدن اجرای طرح فیلی باستر حالا بیش از پیش نمایندگان جمهوریخواه مخالف توافق را خشمگین کرده است. خبرگزاری «رویترز» با اشاره به احتمال استفاده دموکرات‌ها از طرح «فیلی باستر» به روی آوردن مخالفان توافق هسته‌ای در امریکا به ایالت‌ها برای پیشبرد اهداف خود خبر داده است. به نوشته این خبرگزاری، مخالفان توافق هسته‌ای ایران که با شکست احتمالی مواجهند، اعلام کردند برای حفظ تحریم‌های اقتصادی در سطح ایالت‌های امریکا تلاش خواهند کرد و این تلاشی است که می‌تواند در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده امریکا به نتیجه برسد. در این راستا، ۱۵ فرماندار جمهوریخواه، از جمله چهار نامزد ریاست جمهوری گفتند، تحریم‌های اقتصادی اعمال شده علیه ایران را در ایالت‌های خود حفظ خواهند کرد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
