الیزابت‌دوم؛ دیرپاترین ملکۀ تاریخ انگلستان

تا قبل از نهم سپتامبر، این رکورد در اختیار 'ویکتوریا' مادربزرگش بود (زادهٔ ۲۴ می ۱۸۱۹ - درگذشتهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۰۱) که ۶۳ سال، هفت ماه و دو روز سلطنت کرد.

به گزارش ایرنا، 'الیزابت آلکساندرا ماری ویندزور' در ششم فوریه سال ۱۹۵۲ میلادی پس از فوت پدرش 'جورج ششم ' پادشاه انگلستان، در حالی که تنها ۲۵ سال داشت به مقام سلطنت رسید.

اگرچه الیزابت روز ۲۱ آوریل سال ۱۹۲۶ میلادی در لندن و در خانواده سلطنتی به دنیا آمد، اما اگر بخت یارش نبود و عمویش 'ادوارد هشتم' ازدواج با یک زن آمریکایی را به سلطنت ترجیح نمی داد، بسیار بعید بود روزی بتواند به تخت سلطنت بنشیند.

الیزابت ده ساله بود که 'جورج پنجم' پدربزرگش درگذشت و عمویش 'ادوارد هشتم ' بر تخت سلطنت نشست، اما وی پس از ازدواج با 'ویلیس سیمپسون ' زن مطلقۀ آمریکایی تاج وتخت را کنار گذاشت و به فرانسه رفت و پس از کناره گیری او بود که 'جورج ششم'، پدر الیزابت، بر تخت نشست.

در ششم فوریه ۱۹۵۲ میلادی، جورج ششم، پادشاه انگلستان براثر بیماری فوت کرد و خبر درگذشت پادشاه را در کنیا به شاهدخت رساندند و او به عنوان ملکه الیزابت دوم به کشورش برگشت. الیزابت اول چهارصد سال پیش از او حکومت کرده بود.

به دلیل وضعیت اقتصادی اسفناک انگلستان در بعد از جنگ جهانی دوم، مراسم پرخرج تاج گذاری ملکه الیزابت دوم ، یک سال بعد در دوم ژوئن سال ۱۹۵۳ میلادی برگزار شد.

الیزابت دوم، چهلمین حاکم انگلیس در رأس نهاد سلطنتی در این کشور بشمار می آید. نخستین پادشاه 'ویلیام فاتح' بود که پس از پیروزی در جنگ 'هاستینگز' در سال ۱۰۶۶ میلادی به تخت نشست.

الیزابت پنج سال پیش از نشستن بر تخت (۲۰ نوامبر ۱۹۴۷ میلادی) با 'فیلیپ مانت بتن' شاهزادۀ یونانی ازدواج کرده بود. ملکه الیزابت دوم به هنگام تاج گذاری دو فرزند داشت: شاهزاده 'چارلز' چهار ساله و شاهدخت 'ان' دوساله. شش سال بعد شاهزاده 'اندرو' و چهار سال بعد از او شاهزاده 'ادوارد ' به دنیا آمدند.

الیزابت دوم زمانی به تاج وتخت رسید که انگلستان دیگر یک امپراتوری نبود، بلکه در رأس اتحاد کشورهای مشترک المنافع یا بقایای آن امپراتوری قرار داشت و نقش ملکه از چندوظیفۀ تشریفاتی فراتر نمی رفت.

الیزابت دوم که دوران جوانی اش شاهد جنگ جهانی دوم بود، در دوران سلطنت طولانی مدتش نیز شاهد تحولات زیادی در عرصه خارجی و داخلی انگلستان بوده است .

ملکه انگلیس در زمان جنگ جهانی دوم به عنوان ستوان دوم 'الیزابت ویندزور' در بخش 'نیروهای کمکی خدمات سرزمینی' ( ای تی اس ) خدمت کرده بود.

همکاری انگلیس با آمریکا در کودتای۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ ( ۱۹ آگوست ۱۹۵۳) علیه دکتر محمد مصدق که منجر به سقوط دولت ملی شد، اشغال کانال سوئز توسط انگلستان و فرانسه در سال ۱۹۶۵ میلادی، جنگ فالکلند در سال ۱۹۸۲ میلادی میان انگلیس و آرژانتین بر سر جزایر فالکلند و حمله انگلیس به عراق در سال ۲۰۰۳ میلادی از جمله رویدادهای خارجی هستند در دوران ملکه انگلیس به وقوع پیوسته است.

پایان درگیری ها در ایرلندشمالی به دنبال توافق سال ۱۹۹۸ میلادی میان دولت انگلیس و رهبران جدایی طلب ایرلندشمالی از جمله وقایع مهم داخلی است که ملکه انگلیس شاهد آن بود.

ملکه الیزابت دوم، پس از توافق صلح ایرلند شمالی، در ماه 'می' سال ۲۰۱۱ میلادی نخستین مقام سلطنت انگلستان بود که پس از گذشت یک قرن رسما به جمهوری ایرلند سفر کرد.

از دیگر وقایع مهم داخلی در دوران حکومت ملکه الیزابت دوم، انفجار چهار حمله انتحاری در ژوئیه سال ۲۰۰۵ میلادی در شبکه حمل ونقل شهری لندن بود که در جریان این ۵۲ نفر کشته و بیش از ۷۷۰ نفر زخمی شدند.

اما زندگی خصوصی ملکه و اعضای خانوادۀ سلطنتی و نیز جایگاه پرهزینه سلطنت در نظام حکومتی انگلیس نیز درطول ۶۳ سال گذشته همواره مورد توجه اصحاب رسانه و برخی انتقادها بوده است.

وضعیت زناشویی شاهزاده چارلز، ولیعهد انگلستان وهمسرش سابقش دایانا که در سال ۱۹۸۱ میلادی باهم ازدواج کرده بودند، و فرجام شوم دایانا پس از طلاقش از چارلز بیشتر از هر چیز دیگری نقل محافل مطبوعاتی بوده و همواره سایه آن بر روی زندگی ملکه انگلیس سنگینی می کرده است.

در سال ۱۹۹۲ میلادی اختلاف بین چارلز و دایانا کاملا آشکار شد و ملکه انگلیس از این سال به دلیل وقایعی که در طی آن اتفاق افتاد، به عنوان سالی 'شوم و بدترین سال های سلطنتش' نامیده است.

در ماه مارس سال ۱۹۹۲ میلادی 'اندرو'، پسر دوم ملکه از زنش سارا جدا شد. یک ماه بعد دخترش 'ان' از شوهرش 'مارک فیلیپس' طلاق گرفت و گویی تمامی پیوندهای زناشویی در خاندان سلطنتی انگلستان مختل گردیده بود.

در ماه اکتبر ۱۹۹۲ میلادی معترضان خشمگین در شهر درسدن آلمان به سمت ملکه انگلیس تخم مرغ پرت کردند و در ماه نوامبر همان سال بخشی از کاخ ویندزور آتش گرفت. در طی این سال سلطنت انگلستان بیش ازپیش آماج انتقادات رسانه ای و حملات لفظی واقع شد.

در ۲۶ نوامبر ۱۹۹۲ میلادی دو روز بعد از سخنرانی ملکه به مناسبت چهلمین سالگرد سلطنتش، 'جان میجر'، نخست وزیر وقت انگلیس اصلاحاتی را درزمینۀ دارایی های سلطنتی اعلام کرد که بر مبنای آن ملکه برای نخستین بار مالیات بخشی از درآمدش را پرداخت.

در ماه دسامبر ۱۹۹۲ میلادی دایانا، کاخ سلطنتی را ترک کرد و عملاً از شاهزاده چارلز جدا شد و سه سال بعد ملکه در نامه ای خطاب به چارلز و دایانا توصیه کرد که طلاقشان را رسمی و نهایی کنند که چند ماه بعد این اتفاق روی داد.

مرگ دایانا در بامداد ۳۱ اگوست سال ۱۹۹۷ میلادی در یک تصادف جاده ای در پاریس که برخی از آن به عنوان یک قتل برنامه ریزی شده یاد کرده اند، ضمن افزایش محبوبیت فوق العادۀ دایانا در میان توده ها، سبب شد انتقادها و تهمت ها علیه خانوادۀ سلطنتی بیش ازپیش اوج بگیرد.اگرچه با ادای احترام ملکه به دایانا، انتقادها از شخص او اندکی فروکش کرد.

هرچند همچنان خبر و شایعاتی در مورد فساد اخلاقی و مشکلات داخلی در میان اعضای خانواده سلطنتی منتشر می شود.

الیزابت دوم با این همه مسایل درحال حاضر ملکه تشریفاتی ۱۶ کشور مستقل و رئیس اتحاد کشورهای مشترک المنافع که ۵۴ عضو دارد، است و مسن ترین رئیس کشور انگلستان محسوب می شود.

اما الیزابت دوم ۸۹ ساله به نظر نمی رسد به رغم سن زیاد و مدت طولانی سلطنتش آماده واگذار کردن سلطنتش به ولیعهدش پرنس چارلز ۶۶ ساله باشد.

در سال های اخیر به دلیل کهولت سن، پیش بینی ها و گزارش هایی در مورد آماده شدنش برای واگذار کردن اختیارات خود به پسرش چارلز منتشرشده اما هیچ کدام از این پیش بینی ها تاکنون به تحقق نپیوسته است.

در زندگینامه جدید 'پرنس چارلز' که در بهمن ماه گذشته منتشر شد، ادعا شده است که ملکه الیزابت نگران از آن است که انگلیس ممکن است آماده برای پادشاهی پسر بزرگش و اقداماتش نباشد

کاترین مایر' نویسنده این زندگینامه تحت عنوان ''چارلز - قلب یک پادشاه '' استدلال کرده است که ملکه الیزابت نگران از شیوه جدید و رادیکالی است که انتظار می رود از سوی چارلز پس از رسیدن به مقام پادشاهی ، صورت بگیرد.

' کاترین مایر' می گوید که پرنس چارلز نسبت به مادرش ( ملکه الیزابت ) تمایل بیشتری برای دخالت در امور کشور و اعمال حاکمیت دارد .

روزنامه تایمز اخیرا در گزارشی نوشته بود: به گفته نویسنده زندگینامه جدید پرنس چارلز، برخی از درباریان و نیز شخص ملکه احساس می کنند که انگلیس برای رود رو شدن با این 'شوک جدید ' آماده نیست.

تایمز افزود: مایر همچنین می گوید که دوک 'ادینبورگ' (همسر ملکه الیزابت ) در میان منتقدینی سرسختی است که معتقدند پرنس چارلز به دلیل 'رفتار خودخواهانه اش ' ، احساساتش بر وظایف سلطنتی اش غلبه دارد.

به نوشته این روزنامه، مایر در کتاب زندگینامه 'چارلز : قلب یک پادشاه ' استدلال می کند که جاه طلبی ولیعهد انگلیس به آن اندازه است که هرگز نمی خواهد صرفاً در قد و قامت یک رهبر تشریفاتی باشد.

مقام سلطنت در انگلیس، بر اساس یک رویه پذیرفته شده ، جنبهٔ تشریفاتی و نمادین دارد و اگرچه بسیاری از نهادهای حکومتی به نام پادشاه یا ملکه این کشور فعالیت می کنند، اما او عملاً دارای اختیارات اجرایی و در نتیجه، مسوولیت سیاسی نیست.

براین اساس، تصمیمات حکومتی، حتی در مورد بسیاری از موضوع های مربوط به خاندان سلطنتی و نهاد سلطنت، به نام پادشاه یا ملکه اما توسط دولت، پارلمان و سایر نهادها اتخاذ و اجرا می شوند.

دوران سلطنت ملکه الیزابت دوم از نگاه آماری :

- مدت حکومت ملکه الیزابت دوم ۲۳ هزار و ۲۲۶ روز

- ثروت ملکه انگلیس در حدود ۳۰۰ میلیون پوند برآورد شده است

- ملکه ۲۷۰ بار سفر خارجی داشته است

- ملکه انگلیس از ۱۱۶ کشور جهان دیدار داشته است.

بعضی از این سفرها تاریخی بوده اند، مثل سفر سال ۱۹۶۵ میلادی به آلمان که نخستین سفر مقام سلطنت انگلستان به این کشور پس از ۵۲ سال بود.

ملکه انگلیس در طول دوران سلطنت خود یک بار و آن هم در سال ۱۳۳۹ به ایران سفر کرده است.

- ملکه الیزابت دوم ۵۶ پیام تلویزیونی به مناسبت فرارسیدن سال نو مسیحی و کریسمس قرائت کرده است

- ملکه الیزابت در سال ۱۹۴۵ میلادی گواهینامه رانندگی گرفته است

- ملکه انگلیس تنها فردی در انگلیس است که نیازی به پاسپورت ندارد

- ملکه در دوران سلطنتش ۳۸۰ هزار تلگراف ارسال کرده است.

- در طول سلطنت ملکه 'اولین ها' زیاد بوده اند به طور مثال در سال ۱۹۷۹ میلادی او اولین نخست وزیر زن تاریخ انگلستان یعنی مارگارت تاچر را به حضور پذیرفت.

خانم تاچر که سه دور در قدرت بود در سال ۱۹۸۲ میلادی مجلس عوام انگلستان و پست نخست وزیری را ترک کرد

- در طول زمامداری الیزابت دوم، در کل ۱۲ نخست وزیر در انگلیس روی کارآمدند. اولین نخست وزیر 'وینستون چرچیل' بود که در دوره وی بساط امپراتوری انگلیس که از کنیا تا هنگ کنگ امتداد داشت، برچیده شد و آخرین هم دیوید کامرون از حزب محافظه کار است.