اما و اگر درباره سفر محمودعباس به تهران
ایران با سفر محمود عباس مخالفت کرد؛ این خبری است که «حسین شیخ‌الاسلام» مشاور امور بین‌الملل رئیس مجلس شورای اسلامی ایران در گفت‌وگویی با وبگاه خبری «الرساله» فلسطین اعلام کرد؛
روزنامه فرهیختگان نوشت؛
خبری که هنوز در حد یک ادعا باقی مانده است و تاکنون توسط مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی نه تایید شده نه رد. شیخ‌الاسلام در این گفت‌وگو ضمن تاکید بر حمایت ایران از گروه مقاومت گفت: «هیچ طرفی در جهان نخواهد توانست دوستی میان تهران و مقاومت را که حماس در مقدمه آن قرار دارد، از بین ببرد؛ روابط ما با حماس استراتژیک است.» مشاور امور بین‌الملل علی لاریجانی، طی این گفت‌وگو هرگونه اختلاف میان ایران و حماس و جهاد اسلامی را رد کرد و گفت: «[ایران و حماس] اختلافات درباره سوریه را کنار گذاشته‌اند و ما از سفر رهبران حماس استقبال خواهیم کرد.» این ادعای شیخ‌الاسلام در حالی مطرح شد که چندی پیش «احمد مجدلانی» یکی از اعضای کمیته اجرایی سازمان آزادیبخش فلسطین به تهران آمد تا زمینه را برای سفر محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین به ایران فراهم کند. اظهارات شیخ‌الاسلام در حالی مطرح شد که بار دیگر احمد مجدلانی، عضو کمیته اجرایی سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) از سفر عباس به تهران در ماه اکتبر خبر داد و گفت که ایران نیز به‌زودی در فلسطین سفیر خواهد داشت. به گفته مجدلانی او با محمدجواد ظریف مذاکراتی داشته و دو طرف در مورد امکان حضور سفیر جمهوری اسلامی ایران در اردن به‌عنوان سفیر غیرمقیم کشور فلسطین با یکدیگر گفت‌وگو کرده‌اند.
چرایی مخالفت احتمالی ایران با سفر عباس
اگر ادعای شیخ‌الاسلام در مورد مخالفت با سفر محمود عباس به ایران صحت داشته باشد، ریشه‌های آن را باید در دو عامل جست‌وجو کرد؛ اول، حمایت ایران از گروه‌های حماس و جهاد اسلامی و دوم، سیاست‌های شخصی محمود عباس که همانا تمایل وی به ازسرگیری مذاکرات صلح با مقام‌های رژیم اسرائیل با میانجیگری آمریکا است؛ مذاکراتی که با طرح «صلح راجرز» آغاز شد و تا طرح «فرآیند صلح خاورمیانه» ادامه یافت. براساس طرح صلح خاورمیانه، قرار بود رژیم اسرائیل فرآیند شهرک‌سازی‌ها را متوقف و زمینه را برای ایجاد طرح دو کشور فراهم کند. این طرح به‌شدت از سوی گروه حماس رد شد. به گفته آنها محمود عباس نماینده حقیقی فلسطینیان نیست.
چرایی چرخش سیاست عباس
جنبش فتح ماه گذشته پس از ۳۳ سال دفتر خود در دمشق را بازگشایی کرد. همزمان، نماینده فتح به تهران سفر کرد تا مقدمات سفر محمود عباس، رهبر تشکیلات خودگردان فلسطین به ایران را فراهم کند. این اولین سفر رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین به ایران است. محمود عباس از ژانویه ۲۰۰۵ یعنی درست زمانی که ریاست تشکیلات خودگردان فلسطین را برعهده گرفته سفری یکجانبه به ایران نداشته است و تنها در سال ۲۰۱۲ و برای حضور در اجلاس سران کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها راهی تهران شد. حالا چرا سیاست عباس نسبت به ایران چرخش یافته است؟ پاسخ به این پرسش در دو دلیل نهفته است:
اول، ایران پساتوافق وین، ایران پیشین نیست، توافق وین موازنه قوا در منطقه را به نفع ایران تغییر داده و کشورمان را به یکی از قدرتمندترین بازیگران منطقه‌ای تبدیل کرده است. برخورداری از حمایت چنین کشوری آن هم در شرایط کنونی برای فلسطین از اهمیت بسزایی برخوردار است. ایران یکی از کشورهایی بود که از طرح محمود عباس مبنی‌بر تشکیل دولت فلسطین در سازمان ملل و همچنین رسیدگی به پرونده جنایت جنگی علیه رژیم اسرائیل در دادگاه لاهه حمایت کرد. عباس تصور می‌کند نزدیکی به چنین کشوری آن هم در شرایط کنونی که روابطش برخلاف گذشته به دلیل برخی تحولات با عربستان سعودی و مصر به ریاست السیسی سرد شده، بسیار مفید است. دوم، بحران اقتصادی که تشکیلات خودگردان فلسطین با آن دست به گریبان است. به عقیده برخی از کارشناسان تشکیلات خودگردان با بحران اقتصادی مواجه است و نقش و نفوذ آن در محافل مردمی فلسطین رو به کاهش است. از این رو محمود عباس، احمد مجدلانی را به تهران فرستاد تا دورنمای همکاری با ایران و برخوردار شدن از کمک‌های اقتصادی تهران را به‌ویژه پس از لغو تحریم‌های ایران بررسی کند.
چرا سفر عباس به ایران با اما و اگر مواجه شد
نخستین سفر احتمالی عباس به ایران با اما و اگرهای زیادی مواجه شده است. آیا همان‌طور که شیخ‌الاسلام گفته او به ایران نمی‌آید، یا اینکه همان‌طور که احمد مجدلانی، فرستاده عباس گفته، تهران مهرماه میزبان عباس است؟ ایران سال‌ها یکی از مهم‌ترین حامیان حماس بوده است، با این حال روابط ایران و حماس نیز پس از وقوع بحران سوریه دچار جزر و مدهایی شد، آن هم به دلیل تفاوت در نگرش آنها به تنش‌های حاکم بر سوریه. هر چند براساس آنچه شیخ‌الاسلام گفته به نظر می‌رسد اکنون دو طرف درباره سوریه به موضع مشترکی رسیده و بار دیگر به یکدیگر نزدیک شده‌اند. با این حال ممکن است این رابطه هنوز به‌طور کامل ترمیم‌نشده، با سفر محمود عباس به ایران بار دیگر دگرگون شود، چراکه ایران با استقبال از رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، به‌عنوان جریان مخالف حماس، عملا این سازمان را به رسمیت شناخته است. با این حال آنچه مشخص است ایران برای آنکه از چرخش احتمالی دوباره حماس به سوی کشورهای منطقه غافلگیر نشود از رابطه با تشکیلات خودگردان استقبال می‌کند چراکه به این تجربه رسیده است که نباید از این پس تمام تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد قرار دهد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
