نقش مسائل جنسی بر نرخ طلاق در کشور

اخیراً در ایران، آمار تکان دهنده ای از وضع روابط زناشویی در زوجین در شرف طلاق به دست آمده است. برخی از محققین نشان داده اند که یکی از دلایل افزایش روز افزون طلاق در ایران وجود مشکلات جنسی و نگرش منفی زن یا مرد نسبت به آن است. بر اساس دستاوردهای پژوهشی، برآورده نشدن توقعات جنسی در زندگی زناشویی می تواند منجر به سردی رابطه زوج، کج رفتاری های جنسی و نابسامانی های دیگر شده و در نهایت تقاضای طلاق از سوی طرف مقابل را به دنبال داشته باشد.

به گزارش الف متأسفانه در بسیاری از ازدواج ها (بویژه در کشور ما ) به دلیل تابو بودن مسائل جنسی این مبحث بسیار مهم در زمره حرفهای مگو به حساب می آید و بررسی و گفت و گو راجع به آن به فراموشی سپرده می شود بخصوص در اکثر ازدواج های سنتی، بیشترین توجه دو طرف ازدواج و خانواده ها به شرایط و شباهت های فرهنگی و خانوادگی و .... معطوف می گردد. البته این موارد تعیین کننده چارچوب ازدواج بوده و بسیار اهمیت دارند اما در این ازدواج ها معمولاً دو فاکتور بسیار مهم یعنی رابطه عاطفی و جنسی به دست فراموشی سپرده می شود. حتی در خیلی از ازدواج های عاشقانه امروزی نیز دختر و پسر آنقدر درگیر رابطه رومانتیک (عاطفی) هستند که گفتگو راجع به انتظارات و نگرش ها راجع به امور جنسی به دست فراموشی سپرده می شود.

در همین رابطه احمد آریایی نژاد عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در گفت و گو یی با الف در خصوص نقش مسائل جنسی در افزایش طلاق معتقد است: به طور دقیق نمی توان سهم این موضوع در طلاق را با آمار و ارقام نشان داد اما می توان گفت که این موضوع بسیار مهم است و نقش تعیین کننده ای در میزان رضایت زوجین از یکدیگر دارد.

عضو کمیسیون بهداشت مجلس برآورده سازی نیاز جنسی در زندگی زناشویی را مبحثی نیازمند به آموزش ارزیابی و تصریح کرد: روابط زناشویی هم اصول علمی مشخصی دارد و هم اصول شرعی معینی که در صورت به خوردن هر کدام از این اصول و شرایط زندگی زناشویی به نوعی اسیر بحران خواهد شد که می تواند زمینه ساز طلاق عاطفی و در نهایت طلاق شرعی باشد.

وی بابیان اینکه نارضایتی های جنسی به دلایل متعدد کتمان می شود این موضوع را مبحثی ریشه دار عنوان کرد و گفت: متاسفانه مسائل جنسی در کشور به نوعی تابو بوده و هست. لذا باید ادبیاتی را تدوین و ایجاد کنیم که با توجه به عقاید مذهبی، فرهنگی، اجتماعی و نظام سیاسی حاکم بر جامعه و با لحاظ کردن همه نیازهای خانواده بتواند ضمن آنکه تمام این فاکتورها را لحاظ کند جوابگوی نیازهای زوجین هم باشد.

آریایی نژاد با اشاره به سرشت و غریزه بشری مسائل جنسی را آمیخته با این سرشت عنوان و، افزود: بر اساس آموزه های دینی ما هیچ نهادی نزد خداوند محبوبتر از خانواده نیست و آنچه جامعه را به سمت آرامش می برد، تشکیل خانواده است.نگاه اسلام هم به غریزه جنسی نگاه نفی سلب و خشونت نیست بلکه بر ارضاء صحیح آن تاکید شده است.به همین علت نباید به علت نداشتن برنامه ریزی برای کاهش مشکلات جنسی، صورت مسئله را به کلی پاک کرد.

عضو کمیسیون بهداشت مجلس تصریح کرد: به علت حساسیت و گستردگی مسائل جنسی و نقش اساسی آن در قوام خانواده باید شرایط مناسب را برای نگاه مثبت به مسائل سلامت جنسی فراهم کرد.زیرا صحبت از سلامت جنسی در کشور به صورت ضدارزش درآمده است.این درحالیست که آموزه های دینی با فرهنگ ما در نگرش به سلامت جنسی کاملاً متفاوت است؛ بنابراین هر اندازه سلامت جنسی در افراد سالم ارتقا یابد، کانون خانواده از استحکام بیشتری برخوردار خواهد بود.

وی افزود: نبود آموزش درخصوص مسائل جنسی یکی از بزرگ‌ترین عوامل ناکامی در ازدواج است. برنامه‌ریزان، جامعه شناسان و سیاستگذاران جامعه باید نگاهی مقدس و باز به مقوله روابط زناشویی داشته و با آموزش و ترویج فرهنگ درست این روابط که در آموزه‌های دینی ما نیز به آن اشاره شده است، نگاه تابو و پنهانکارانه به این موضوع را از بین ببرند. باید با کار کارشناسی امکان آموزش همگانی و مبتنی بر رسانه در این آموزش‌ها را فراهم نمود ودر آن بر آموزش فردی، کارگاهی و کاربردی در قالب آموزش‌هایی در مدارس، دانشگاهها، فرهنگسراها و حتی حوزه های علمیه و محل کار تأکید کرد. متخصصین علوم اجتماعی، حقوقدانان، روانشناسان و در رأس آنها رسانه ها، هر کدام با وسائلی که در اختیار دارند، باید سعی کنند از طریق افزایش آگاهی آحاد جامعه، بنیان ازدواجها را استوارتر و پایدارتر و خلل ناپذیرتر سازند.

در همین خصوص عبدالرضا عزیزی رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس نیز با صِحهَ بر تاثیرگزاری مسائل جنسی در افزایش طلاق مهمترین عامل این پدیده اجتماعی را فقر ناشی از بی کاری عنوان و تصریح کرد: در صورتی ارده لازم برای فراگیری مسائل جنسی قبل از ازدواج ایجاد خواهد شد که فرد امنیت شغلی و مالی لازم را دارا باشد و بتواند با فراغ بال به این موضوع بسیار مهم بپردازد و تازمانی که مسائل مادی جوانان برآورده نشود مطمئنا مسائل دیگر تحت تاثیر این موضوع خواهعد بود.

وی با اشاره به اصل ۱۰ قانون اساسی ( از آن جا که خانواده واحد بنیادی جامعه اسلامی است ، همه قوانین و مقررات و برنامه ریزی های مربوط باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده ، پاسداری از قداست آن و استواری روابط خانوادگی برپایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد) مسئول حفظ کیان خانواده را عموم مردم جامعه معرفی و تصریح کرد: همه جامعه در قبال حفظ و تدوام کیان خانواده مسئولیت دارند و نمی توان گفت نهاد خاصی متولی حراست از این نهاد مقدس در جامعه است اما اهتمام ویژه ای نیز در این زمینه قابل مشاهده نیست.

رییس کمیسیون اجتماعی مجلس در این خصوص با انتقاد از نمایندگان خانه ملت، به طرح تسهیل اعطای وام ازدواج با ۲۳۳رای اشاره و خاطر نشان کرد: در حالی که این طرح با ۲۳۳ امضاء تحویل شد با کسب صرفا ۱۰۵ رای ، موفق به تصویب نشد و این نشان دهنده عدم اراده کافی برای حل مشکلات جوانان در کشوراست.

عزیزی مشکلات جنسی را در کنار عوامل اقتصادی از مهمترین عوامل طلاق در کشور ارزیابی و تصریح کرد: عدم پرداختن صحیح به مسائل جنسی شرایطی را ایجاد خواهد کرد که زوجین در دراز مدت دچار طلاق عاطفی و در نهایت طلاق حقوقی خواهند شد.

وی با بیان اینکه فرد در هر مرحله از زندگی شرایط متفاوتی را از لحاظ قوای جنسی تجربه می کند توانایی فرد برای بر قراری ارتباط جنسی در دوران بعد از ۳۰ سالگی را با توجه به بالا رفتن سن ازدواج کمتر ارضاء کننده عنوان و افزود: فردی که در ۱۸ سالگی توانایی چندین بار ارضاء شدن را داراست مطمئنا با بالا رفنن سن این رقم محدودتر و در نتیجه به مسائل جنسی بی رغبتر خواهد شد که می تواند مشکلات فراوانی را بین زوجین فراهم آورد.

رییس کمیسیون اجتماعی مجلس سکوت در زمینه تاثیر گزاری مسائل جنسی بر طلاق در فضای رسانه ای و آکادمیک کشور را شتاب دهنده تاثیر گذاری این امر بر طلاق ارزیابی و افزود: مادامی که این نوع سکوتِ رسانه ای که ممکن است ریشه در حجب اجتماعی و یا فرهنگی داشته باشد حکم فرماست، نمی توانیم از این مسئله بسیار تاثیر گذار و مهم عبور کنیم و این امر صرفا مستلزم ایجاد فضای گفت و گو است.

عزیزی در خاتمه با تاکید بر این که باید با مسائل جنسی علمی برخورد کرد،یاد آور شد : جامعه ما به علل متفاوت، تاکنون رویکردی عالمانه به این موضوع نداشته است ، بنابراین برخورد احساسی در نگرش به مسائل جنسی، مشکلات را بیشتر از گذشته خواهد کرد ، در حالی که باید از تعصبات غلط در طرح مسائل جنسی جلوگیری به عمل آورد.

علیرضا مشهدی‌زاده، وکیل پایه یک دادگستری و استاد دانشگاه درهمین رابطه با اشاره به وضعیت فعلی این موضع در پرونده‌های طلاق معتقد است: تابو بودن این مسئله سدی بزرگ برای طرح و حل آن است.

وی با بیان اینکه تاثیر مسائل جنسی در طلاق نرخ صعودی پیدا کرده است می‌افزاید: دلیل اصلی آن هنوز مشخص نیست. آب و هوا، تغییر شیوه‌های رفتاری در روابط زو ج‌ها و یا تاثیر پذیری از عوامل بیرونی همه می‌تواند تاثیرگذار باشد.

این وکیل دادگستری با اشاره به دلایل افزایش درخواست‌های طلاق با ریشه مشکلات جنسی معتقد است: فاصله میان سن بلوغ و ازدواج و داشتن شریک‌های جنسی متعدد پیش از ازدواج درخیلی از پرونده‌ها دیده می‌شود.

مشهدی‌زاده با انتقاد به وضعیت اطلاع رسانی و آگاهی رسانی در زمینه روابط جنسی به نسل جوان می‌گوید: این وظیفه رسانه‌ها و در مراحل بروز مشکل، روانپزشکان است تا با آگاهی دادن به جوانان و مراجعان از بروز معضلات جنسی در جامعه جلوگیری کنند.

این وکیل و استاد دانشگاه با انتقاد از روند رسیدگی به برخی از پرونده‌های طلاق می‌گوید: در خیلی از موارد دیده شده زوجه به دلیل داشتن مشکلات جنسی با زوج برای طلاق مراجعه کرده اما با درخواست وی موافقت نشده است و پس از آن تحمل این مشکل موجب انحراف زن از مسایل اخلاقی شده است و آن زمان زوج برای طلاق مراجعه کرده است.

وی با انتقاد از تابو شدن بیان مسایل جنسی و مشکلات زوجین در درخواست‌های طلاق و مخفی ماندن آن پشت مشکلات دیگر ادامه داشتن آن را عاملی در تداوم معضلات جنسی و انحرافات در جامعه می‌داند.

عباس هدایت یکی دیگر از وکلای پایه یک دادگستری است وی نیز با انتقاد از تغییر رفتار‌ها در زندگی زوجین می‌گوید: امروزه عصر تکنولوژی و مدرنیته دشمنِ زندگی‌هایی شده که کمی از عناصر تقوا فاصله گرفته‌اند.

وی وجود فیلم‌های مستهجن پرنو و عکس‌های نامتعارف در جامعه را بالا برنده سطح توقعات در روابط زناشویی ارزیابی و افزود: چنانچه چنین روابطی ایجاد نشود، ابزار‌های ارتباطی وسیع مانند چت زمینه را برای ورود مجازی و سپس به دنبال آن حقیقی افراد غیر به حریم خانواده‌ها فراهم می‌سازد.

هدایت تصریح کرد: ماشینی شدن زندگی‌ها و کم شدن زمان استراحت زوجین و بی‌توجهی به ارکان خانواده نیز از دلایل دیگر کم شدن روابط زناشویی و ایجاد نارضایتی طرفین یک زندگی مشترک است و همه این مسایل علت تامه یک جدایی نیست، اما زمینه ساز این واقعیت تلخ اجتماعی است.

دکتر مهدی مسلمی فر، روانشناس، سکسوتراپ و مشاور خانواده که سال ها در مرکز مشاوره خود، به مراجعین، مشاوره های خانوادگی و زناشویی می دهد می گوید: به طور میانگین با توجه به آمارهایی که گرفته شده و بعضاً هم از طریق ارگان های رسمی اعلام شده ، امروزه تا ۵۰ درصد علت طلاق ها را ناشی از مسائل جنسی می دانیم . البته در کنار روابط جنسی، صمیمیت جنسی را هم بایستی در نظر بگیریم. این آمار نشان دهنده تحولی است که در جامعه ما در حال وقوع است و انکار آن نیز مشکلی را حل نمی کند. این تحول ناشی از تبدیل یک جامعه سنتی است به جامعه ای که بیش از پیش با مفاهیمی مانند مدرن زندگی کردن، که تنها به استفاده بیشتر از تکنولوژی ختم نشده و به وضوح دارای بار فرهنگی و اجتماعی برای ما بوده، پیوند خورده است. در این رویکرد که خصوصاً در میان نسل دهه ۷۰ در حال شیوع است، باورهای جدیدی مطرح می شود که گاه حتی در مورد مسائل جزئی تری نظیر "پوشش" و یا "خرده آئین هایی که در مورد آداب آشنایی و ادامه ارتباط در قالب یک دوستی" وجود دارد، ناهماهنگ و گاهی در تعارض با مفاهیمی است که برای نسل گذشته، یعنی پدرها و پدربزرگ ها معنا می شده است.

وی یکی از مهم ترین مفاهیمی که از لحاظ تعریف و مناسک دستخوش تغییر و تحول شده است را مفاهیم جنسی و اهمیت آن در روابط زناشویی برآورد و می گوید: به عقیده بنده دامنه این تغییرات آنقدر گسترده و فراگیر بوده که انگار از نسل جدید به نسل های گذشته نیز در حال تعمیم است. ما می توانیم در بسیاری از آثار و محصولات فرهنگی به عنوان یکی از مقیاس ها و مظاهر تفکر اجتماعی، شاهد تسری این تغییر دیدگاه باشیم. به نظر من مسئله جنسی در ازدواج و طلاق و به طور کلی روابط مبتنی بر عاطفه زناشویی، صد در صد هر چقدر که جلوتر برود، اهمیت بیشتری پیدا کرده و توجه واقع بینانه تری را می طلبد. البته این به این معنا نیست که لزوماً طلاق هم افزایش پیدا خواهد کرد، بلکه به این معناست که اگر آموزش های لازم داده نشود و ما فقط دستمان را روی عقربه خطر بگیریم تا کسی آن را نبیند، از خرابی ماشین جامعه پر شتابمان جلوگیری نکرده ایم و امکان افزایش فزاینده آمار طلاق وجود دارد.