افزایش قیمت خودرو، بهانه یا راهکار؟

روزنامه آرمان نوشت؛

زمزمه‌های گرانی خودرو آن هم در شرایطی که مذاکرات هسته‌ای به سرانجام مطلوب خودش نزدیک می‌شود، تا حدی عجیب است. هرچند اختلاف‌نظر درمورد گرانی خودرو پس از توافق هسته‌ای وجود دارد، اما روز گذشته رئیس شورای رقابت در گفت‌وگو با تسنیم بیان کرد: «زمزمه درخواست غیرمنطقی گرانی خودرو به گوش می‌رسد». ماجرای قیمت‌های خودرو اما سر درازی دارد، از «مافیای خودرو» تا بازشدن پرونده‌ای درمورد قیمت‌گذاری خودرو در مجلس.

افزایش قیمت خودرو به چه بهانه‌ای؟

رضا شیوا، رئیس شورای رقابت است، همان شورایی که مدت‌هاست بر سر قیمت‌گذاری خودرو با وزارت صنعت، معدن و تجارت سر جدل دارد. این‌بار اما شیوا حرف‌های جدیدی زده است، بی‌آنکه به اختلاف‌نظر بین خودشان و وزارت صنعت، معدن و تجارت اشاره کند. رئیس شورای رقابت گفته است: «علاوه بر نرخ دستمزد سایر نهاده‌های تولید هم بر قیمت نهایی خودرو تأثیر می‌گذارد، در شرایط فعلی درخواست افزایش قیمت خودرو منطقی نیست. خودروسازان به هیچ عنوان نمی‌توانند اقدام به افزایش قیمت محصولات خود کنند. این روزها صحبت‌هایی مبنی بر درخواست افزایش قیمت خودرو به‌بهانه افزایش نرخ دستمزد مطرح می‌شود که این موضوع اصلاً قانع کننده نیست. شورای رقابت براساس همین فاکتورها دستور العمل قیمت گذاری خودرو را تعیین کرده است به‌نحوی که اگر خودروسازان تمایل به افزایش قیمت دارند، نخست باید درخواست خود را به شورا ارسال کنند و با بررسی آنها نتایج اعلام می‌شود. به‌صورت کلی سهم نرخ دستمزد در سبد نهاده‌های تولید یک خودرو رقم بالایی نیست. هم‌اکنون بازار خودرو در رکود قرار داشته و تولیدکنندگان باید برای فروش بیشتر محصولات خود اقدام به کاهش قیمت کنند، به نظر می‌رسد در شرایط فعلی درخواست افزایش قیمت خودرو منطقی نیست. اکثر نمایندگان مجلس شورای رقابت را مرجع تعیین دستورالعمل قیمت‌گذاری خودرو می‌دانند اما هنوز تائیدیه این موضوع به شورا ابلاغ نشده است. اما دعواهای قیمتی خودرو، به مدت‌ها پیش برمی‌گردد. به همان زمانی که علی علیلو آمد و بدون پرده گفت: «وزیر صنعت باید در مورد وظایف خود پاسخگو باشد و درمورد پرونده قیمت‌گذاری خودروها که توسط مجلس باز شده است، جواب دهد. مجلس پرونده قیمت خودرو را باز کرده و وزیر صنعت هم باید در این مورد پاسخگو باشد». رئیس هیات تحقیق و تفحص مجلس تاکید کرده بود که مجلس پیگیر افزایش بی‌رویه قیمت‌های خودرو است. وی در ادامه گفته بود: «در شرایط فعلی صنعت خودرو دارای مافیاست که این گروه فقط به دنبال منافع خود هستند و وزیر صنعت نیز از این وضعیت حمایت می‌کند. مجلس پیگیر تخلف خودروسازان است و این دست تخلفات در مسائل مختلف توسط قوه قضائیه درحال پیگیری است». درست بعد از صحبت‌های علیلو بود که عضو کمیسیون صنایع و معادن ضعف مدیریتی خودروسازان را یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو دانست و گفت: «نتیجه تحقیق و تفحص مجلس از صنعت خودروسازی بیانگر این مطلب است که مسئولان شرکت های خودروسازی به موضوعاتی مانند ارتقاء بهره‌وری و مدیریت صحیح توجه جدی ندارند».

مذاکرات هسته‌ای و خودرو، کاهش یا افزایش؟

درحالی که اقتصاددانان معدودی خبر از افزایش قیمت خودرو بعد از مذاکرات هسته‌ای می‌دهند، یک کارشناس صنعت خودرو گفته است: ‌ پس از توافق هسته‌ای قیمت خودروهای داخلی بین پنج تا ۱۰ درصد کاهش خواهد یافت. در صورت به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‌ای برخی هزینه‌های اضافی صنعت خودرو که ناشی از خرید مواد اولیه و قطعات از واسطه‌ها و همچنین هزینه‌های اضافی نقل‌وانتقال پول است از بین خواهد رفت». شهرام آزادی تاکید کرده است که با توافق هسته‌ای قیمت ارز کاهش خواهد یافت و بنابراین، شاهد کاهش پنج تا ۱۰ درصدی قیمت خودروهای داخلی خواهیم بود، از سوی دیگر به‌دلیل تامین قطعات و مواد اولیه از منابع معتبر خارجی به‌ویژه اروپایی شاهد افزایش کیفیت این محصولات نیز خواهیم بود.

متقاضی در انتظار کاهش قیمت و تولیدکننده در انتظار مجوز افزایش قیمت

آلبرت بغزیان، اقتصاددان درمورد احتمال افزایش قیمت خودرو به «آرمان» می‌گوید: «اینکه بازار تا چه اندازه تحمل دارد موضوعی است که بازار تا امروز به ما نشان داده است. متقاضی و خریداران به هر حال بر مساله افزایش شدید قیمت خودرو بسیار حساس است و خودروسازان هم گرچه حق درخواست افزایش قیمت خودرو را هرازگاهی دارند، اما باید تلاش کنند تا بتوانند بیشتر از قبل بفروشند. اما این سوال که افزایش قیمت منطقی است یا خیر، منوط به این سوال است که قیمت تمام شده خودرو چه میزان است؟ خودروسازان تا الان مستندات قابل قبولی برای قیمت تمام‌شده به شورای رقابت ارائه نکرده‌اند و شورا به فرمول قیمت‌گذاری که در واقع با قبول قیمت قبلی و افزایش هزینه تولید قیمت جدید استخراج می‌شود، متوسل شد. بنابراین مسلما مصرف‌کننده در صورت افزایش قیمت خودرو بیشتر از سابق حساسیت نشان می‌دهد. فلذا نمی‌توان هم در بازار فروش را افزایش داد، هم قیمت خودرو را و از سویی در حالت افزایش قیمت خودرو به نظر من با مشکل بیشتری مواجه خواهند بود و از یکسو توان خرید مشتری پایین‌تر می‌آید و به همین دلیل است که شاید ترجیح داده می‌شود با قیمت پایین‌تر به فروش برسانند یا متاسفانه ممکن است دست به اقدامات ایجاد انحصار بزنند، آن هم به شکل ایجاد کمبود در بازار یا ایجاد حاشیه در بازار. که به نوعی خودروی مورد نظر را جذاب کنند تا مگر سرمایه‌گذاری در این بخش برایشان سودآور باشد».