فرانسه، قمار باز بزرگ مذاکرات هسته ای

فرانسه به عنوان یکی از قدرت های بزرگ اروپایی و با اتکا به عضویت دائم خود در شورای امینت سازمان ملل، قرار داشتن درمیان دارندگان سلاح هسته ای و برخوردار از پشتوانه اقتصادی، تکنولوژیک و نظامی نسبتا قدرتمند، همواره در صدد بوده تا نقش فعالی در صحنه سیاست اروپا و نیز نظام بین الملل ایفا کند و حضور در میان شش قدرت جهانی برای مذاکرات هسته ای ایران، فرصت ایده آل برای سیاست مداران بلند پرواز و فرصت طلب فرانسوی به وجود آورده است. فرانسه همیشه درصدد تبدیل به یک قدرت جهانی بوده و حضور پر رنگ فرانسه در شورای وزیران اروپا و شورای امنیت سازمان ملل و اخیرا شش قدرت جهانی برای مذاکره هسته ای با ایران، در این راستا ارزیابی می شود.

به گزارش گروه ترجمه و تحقیق امید هسته ای، فرانسه بیش از هر کشور دیگر علاقه مند موفقیت ابتکار عمل مشارکت اروپایی-خاورمیانه ای است، زیرا هم می تواند با نفوذ آلمان در شرق و مرکز اروپا مقابله کند و هم موقعیت و نفوذ خود را در اروپا حفظ کند و هم با وحدت میان غرب و شرق به عنوان سیاست سنتی از نفوذ آمریکا بکاهد.

یکی از اساسی ترین یادداشت های اخیر در این حوزه، یادداشت جان آیرش (JOHN IRISH) تحلیل گر حرفه ای مسائل ایران از وین بود که پایگاه امید هسته ای ایرانیان اقدام به ترجمه این یادداشت نموده است:

دولت فرانسه با وجود زمزمه های توافق احتمالی میان شش قدرت جهانی موضوع هسته ای ایران، از شرکت های اش در خواست کرده برای بازگشت به ایران آمادگی داشته باشند، اما موضع سخت پاریس در این مذاکرات و روابط با کشورهای عرب سنی به معنای ادامه مناسبات "عشق و نفرت" با ایران خواهد بود.

با وجود تاریخ دیرینه روابط تجاری،سیاسی و اجتماعی فرانسه با ایران و حتی تبعید آیت الله (امام)خمینی(ره) به نزدیکی پاریس در سال ۱۹۷۹ ، فرانسه در میان اعضای شش قدرت جهانی ، بیشترین خواسته ها را در انعقاد مذاکره نهایی دارد.

با پایان یافتن مهلت مذاکرات هسته ای ، این مذاکرات برای دستیابی به توافقی جامع ادامه خواهد یافت تا درها برای پایان تحریم های ایران باز شود، تحریم هایی که اقتصاد ایران را تقریبا برای یک دهه فلج کرده است.

موضع فرانسه در قبال ایران احتمال دارد شرکت های این کشور را به محض لغو تحریم های ایران، به همکاری با تهران تحت تاثیر قرار دهد. با لغو تحریم های اقتصادی ایران می تواند بدهی هایی را که احتمال می رود مبلغ آن ۱۵۰ میلیارد دلار باشد از بانک های خارجی وصول کند و شرکت هایی را در همه زمینه ها از انرژی گرفته تا حمل و نقل برای سرمایه گذاری جذب نماید.

یک مقام بلند پایه فرانسوی در همین زمینه خاطرنشان ساخت : همه با حرص و طمع فراوان به ایران چشم دوخته اند.ایران بازار مهمی است اما تنها بازار نیست. این یک تصمیم استراتژیک خواهد بود که به تثبیت چهره ایران به عنوان قدرت منطقه ای خواهد انجامید.

پاریس بارها و بارها موضع غیر قابل انعطاف خود درباره گسترش سلاح های هسته ای را نشان داده و برای نخستین بار در سال ۲۰۰۳ گفتگو با ایران را درباره برنامه هسته ای این کشور آغاز کرد. فرانسه در دوران ریاست جمهوری نیکولا سارکوزی و فرانسوا اولاند تغییر جهت تندی داشته است، این دو رئیس جمهور که به ترتیب روند همکاری های خود را با قطر و عربستان سعودی را تسریع کردند، دو کشوری که رقبای اصلی ایرانِ شیعه در منطقه به حساب می آیند.

فروش در خلیج:

مواضع مشابه درباره ناآرامی های خاورمیانه (غرب آسیا) و نیز آنچه برخی از کشورهای عربی به عنوان عدم مشارکت در برنامه متحد سنتی آنها یعنی ایالات متحده درک می کردند سبب شد فرانسه روابط تجاری جدیدی را با کشورهای عربی که انگلیس و آمریکا در آن غالب بودند در پیش گیرد.

از سوی دیگر ایران در سراسر منطقه خاورمیانه پر نفوذ بوده که این مورد آخر موجب منازعه قدرت میان تهران و ریاض در منطقه شده است.

یک دیپلمات فرانسوی در هیمن زمینه خاطر نشان ساخت: سعودی ها در منطقه برد زیادی دارد و نفوذشان ورای مرزهایشان است.

نتایج چنین رویکردی به این طریق خود را نشان می دهد که پاریس در یک سال گذشته بیش از ۱۵ میلیارد دلار جنگنده ، ناو جنگی ، بالگرد و ماهواره به کشورهای قطر ، مصر ، کویت و امارات عربی متحده فروخته است.

از زمانی که فرانسوا اولاند برای حضور در اجلاس سران منطقه در ماه مه به وسیله عربستان سعودی بزرگترین صادر کننده نفت جهان دعوت شده بود، وی موفق شده قراردادهایی به ارزش ۱۲ میلیارد دلار امضا کند که این قراردادها حتی شامل فروش هواپیماهای ایرباس نیز می شود.

در حالی که قدرت های غربی درباره احتمال گسترش تسلیحات هسته ای در منطقه در صورت عدم توافق با ایران هشدار می دهند، فرانسه طی هفته گذشته اولین کشوری بود که قرارداد ۱۰ میلیارد دلار برای ساخت دو راکتور هسته ای در عربستان سعودی امضا کرد.

عادل الجبیر وزیر امور خارجه عربستان سعودی اخیرا گفته بود که فرانسه متحد قدیمی و شریک تجاری بوده که معتمد بودن خود را برای کشورهای حوزه خلیج پیش از این ثابت کرده است. وی همچنین خاطر نشان ساخت: ما درباره چالش های امروز منطقه از جمله اوضاع سوریه ، یمن ، عراق ، تروریسم و البته برنامه هسته ای ایران مواضع یکسانی داریم و روابط تجاری و نظامی وسیعی میان دو کشور برقرار است که امید وار هستیم این مناسبات در آینده تقویت شود.

از لحاظ تاریخ ، شرکت های فرانسوی از شرکت خودروسازی پژو گرفته تا شرکت نفتی توتال بازیگران کلیدی در بازار ایران محسوب می شدند اما تحریم های اتحادیه اروپا و آمریکا که در سال ۲۰۱۱ میلادی به تصویب رسید در این مناسبات تاثیر گذار بود.

بر اساس برآوردهای وزارت امور خارجه فرانسه ، میزان واردات از ایران به فرانسه در سال ۲۰۱۳ میلادی از یک میلیارد و ۷۷۰ میلیون یورو در سال ۲۰۱۱ میلادی به ۶۲ میلیون یورو کاهش پیدا کرد و روند میزان صادرات فرانسه به ایران در سال ۲۰۱۳ میلادی از یک میلیارد و ۶۶۰ میلیون یورو در سال ۲۰۱۱ میلادی به ۴۹۴ میلیون یورو رسید.

البته به تازگی انعطافی در رویکرد وزرای ایرانی از جمله وزیر نفت این کشور به چشم می آید که برای جذب مدیران اجرایی بخش انرژی به پاریس سفر کرد. مقامات ایرانی حتی از تجار ایرانی مستقر در فرانسه را برای احیای مناسبات با همتایان داخلی کمک خواسته اند.

یک گروه لابی تجاری در فرانسه در تلاش است هیئتی متشکل از نمایندگان حدود ۱۰۰ شرکت را ماه سپتامبر به تهران روانه کند. یک دیپلمات بلند پایه فرانسوی که در مذاکرات حاضر است و به تازگی شرکت ها را از ابعاد توافق آگاه ساخته مدعی شد : به شرکت های فرانسوی گفتم حتی اگر توافقی در کار باشد ، زمان بر خواهد بود و لغو تحریم ها به صورت تدریجی در سال ۲۰۱۵ میلادی آغاز می شود.

همچنین وی به آنها گفته که شرکت هایی از سایر کشورها از جمله آمریکا و آلمان پیشتر موضع خود را مشخص کرده اند و نباید زمان را از دست داد. این دیپلمات تایید کرد اگر توافقی صورت گیرد ، لوران فابیوس وزیر امور خارجه فرانسه که به گواه برخی دیپلمات ها از زمان نخست وزیری خود در اواسط دهه ۱۹۸۰ با ایران خصومت شخصی دارد به سرعت به تهران خواهد رفت.