قرار دادی درباره نفت ایران در برابر کالای روسی منعقد نشده

سفیر ایران گفت: مرتبط کردن موضوع عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای با حذف تحریم‌ها ناعادلانه است، اما ایران مذاکرات با ۶ واسطه بین‌المللی در برنامه هسته‌ای خود را ادامه داده و من امیدوارم با موفقیت و به موقع به پایان برسد. به گزارش فارس، مهدی سنایی سفیر کشورمان در روسیه در مصاحبه با روزنامه «کامرسانت» به موضوعاتی از جمله روابط سیاسی، اقتصادی و تجاری ایران و روسیه، اس ۳۰۰، عضویت ایران در شانگهای و تحریم‌های اعمال شده علیه ایران و روسیه از جانب غرب اشاره کرد که مشروح آن از نظر خوانندگان می‌گذرد. *** کامرسانت: ایران از نشست آینده وزرای خارجه کشورهای شانگهای و اجلاس سران شانگهای چه انتظاری دارد؟ سنایی: مفهوم سازمان همکاری شانگهای با دیدگاه ایران به مسائل نظام منطقه ای و جهانی منطبق است. ایران در سیاست خارجی از دو اصل عمده پیروی می‌کند. اولاً، ایران ایده جهان تک قطبی را نمی‌پذیرد. ثانیاً ایران مخالف هر دخالت کشورهای غیر منطقه‌ای به امور منطقه می‌باشد. مشکلات منطقه‌ای باید با مناطق مربوطه حل شود. مفهوم و ساختار سازمان همکاری شانگهای کاملاً با این اصول سازگار است. موفقیت‌های این سازمان - همچون تقویت بریکس - از آن حاکی است که این اصول در تقاضای بالا در جهان هستند. معتقدم که ایران برای سازمان همکاری شانگهای، کشور مهمی است. ایران می‌تواند آن تجربه و نفوذ که در خاورمیانه، جهان اسلام و منطقه دارد به سازمان آورد. سازمان همکاری شانگهای از الحاق ایران فقط بهره‌مند می‌شد. کامرسانت: از رویدادهای آتی چه انتظار داریم؟ سنایی: آنچه «صدای» سازمان همکاری شانگهای و اعضای آن که طرفداران جهان چند قطبی هستند، بلندتر خواهد کرد. امیدوار هستیم که کشورهای منطقه تلاش‌های خود را جهت ثبات و امنیت متحد کنند. در حال حاضر برای ایران به علت تحریم‌های بین‌المللی که لغو نخواهد شد- اگر تا ۳۰ ژوئن در موضوع هسته‌ای ایران به توافق نرسند- نمی‌تواند عضویت کامل در سازمان را داشته باشد. مرتبط کردن موضوع عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای با حذف تحریم‌ها ناعادلانه است، اما ایران مذاکرات با ۶ واسطه بین‌المللی در برنامه هسته‌ای خود را ادامه داده و من امیدوارم با موفقیت و به موقع به پایان برسد. وضعیت در منطقه و جهان تغییر کرده و ایران روز به روز به بازیگری مهم در امور منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل می‌شود. روسیه و چین سهم سازنده‌ای از مذاکرات هسته‌ای ایران داشته و ما امیدوار هستیم که آنها در موضوع الحاق ایران به سازمان همکاری شانگهای نیز رویکرد سازنده‌ای داشته باشند. آن را نباید با هر اجلاس زمان بندی کرد، وضع می‌تواند در هر زمان تجدید نظر شود. ایران علاقمند به پیوستن به سازمان همکاری شانگهای است و سازمان همکاری شانگهای هم نمی‌تواند توانایی‌های ایران را نادیده بگیرد. تحریم‌های یک جانبه ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا بر علیه روسیه و تحریم‌های سازمان ملل متحد بر علیه ایران تحمیل شده و هر دو تحریم ناعادلانه است. کامرسانت: رفت و آمد بین مقامات سیاسی ایران و روسیه افزایش پیدا کرده است. نظر شما در این باره چیست؟ سنایی: در جریان سفر مقامات عالی ایران به روسیه احتمالاً روابط دوجانبه مورد بحث قرار خواهد گرفت. دستاورد اصلی سال گذشته، امضاء تفاهمنامه فراگیر بین فدراسیون روسیه و ایران درباره همکاری در زمینه اقتصادی شده بود. روابط دوجانبه ما به طور فعال توسعه می‌یابد. از سپتامبر سال ۲۰۱۳ رؤسای جمهور دو کشور چهار بار ملاقات کرده و ارتباط نزدیک بین آنها برقرار شده است. اما روندهای مثبت نه فقط در سیاست، بلکه در زمینه همکاری تجاری اقتصادی موجود است. نشانگر این تعاملات فعال ما در زمینه انرژی هم است. توافقنامه‌ ساخت دو واحد نیروگاه اتمی در بوشهر به امضا رسیده است. کامرسانت: آیا کار ساخت این نیروگاه‌ها شروع شده است؟ سنایی: اقدامات تدارکی صورت می‌گیرد. کامرسانت: احداث چه زمانی آغاز خواهد شد؟ سنایی: در حال حاضر هیئت سازمان انرژی اتمی ایران در مسکو در کنفرانس «روس اتم» است. در چارچوب این کنفرانس این مسئله مورد بحث قرار خواهد گرفت. به گفته شرکای روسی ما، کارهای ساخت و ساز می‌تواند تا پایان سال آغاز شود. کامرسانت: ساخت و ساز دو بلوک اضافی را به چه مبلغی ارزیابی می‌کنید؟ سنایی: می‌توانم بگویم که این یک قرارداد بسیار بزرگ است. طرف روسی حتی علاقمند به امضای قراردادهای چند بلوک دیگر می‌باشد و ما امیدوار هستیم تا در سال آینده توافقنامه احداث دو بلوک دیگر به امضا برسد. ایران نقشه‌های بزرگی را دارد. اما مسئله به اینجا ختم نمی‌شود. ما توافق اولیه روسیه برای احداث ۶ نیروگاه حرارتی در ایران را داریم. تصمیم رئیس جمهور روسیه ولادیمیر پوتین درباره لغو تحریم در عرضه اس-۳۰۰ فرصت‌های قابل توجهی در حوزه همکاری‌های نظامی فنی باز می‌کند. کامرسانت: اما مقامات روسیه خاطر نشان کرده‌اند که زمان دقیق عرضه اس-۳۰۰ تنها زمانی ممکن خواهد شد که ایران از دادگاه ژنو خارج شود. آیا ایران دعوی خود را از دادگاه برخواهد داشت؟ سنایی: مهم این است که رئیس جمهور فدراسیون روسیه ممنوعیت را برداشته است. بقیه مسائل بر عهده کارشناسان است. این مربوط به مسائل فنی بوده و مشکلا جدی نیست. فکر نمی‌کنم این مانعی برای اجرای تصمیم رئیس جمهور روسیه باشد. کامرسانت: برای روسیه برداشت دعوی ایران، مسئله فنی نیست، بلکه مسئله‌ای اصولی است. سنایی: اگر طرف ایرانی اس-۳۰۰ را دریافت کند، آنوقت چه دادگاهی است؟ کامرسانت: پس اگر روسیه اس-۳۰۰ را عرضه کند، آنوقت مسئله دادگاه هم حل می‌شود؟ سنایی: البته. کامرسانت: اگر ممکن است به مسئله تفاهمنامه سال گذشته برگردیم که بسیاری از کارشناسان غربی مفهوم آن را به عنوان «نفت ایران در ازای کالاهای روسیه» توصیف کردند. سنایی: این توصیف درست نیست. ما هیچگاه سندی را با چنین مفهوم و عنوانی بحث و امضاء نکرده بودیم. ما در حال صحبت کردن در مورد همکاری در تعدادی از زمینه‌ها هستیم: انرژی، صنعت، حمل و نقل، تجارت. کل پروژه‌هایی که در جریان آخرین نشست کمیسیون بین دولت ایران و روسیه توافق شده بود ۷۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود. اما این در واقع توافق‌های جامع، بسته‌ای است و عدم اجرای یک قسمت آن باعث مشکلات اجرای قسمت‌های دیگر می‌شود. ما از طرف روسیه در انتظار اجرای این پروژه‌ها از اکتبر سال گذشته هستیم. امیدواریم که به این فرایند انگیزه‌های جدید داده شود زیرا آن به اصطلاح «موتور» روابط تجاری اقتصادی ما است. کامرسانت: مشکلات اجرای پروژه‌ها در چیست؟ سنایی: در واقع بسیاری انجام شده است. از جمله مدارک لازم با تعدادی از شرکت‌ها امضاء و اقدامات صدور گواهینامه انجام شده، برای مثال با شرکت «رژد» که ایران با آن روابط خوب و پروژه پاراف شده‌ای به مبلغ یک میلیارد دلار برای ساخت و ساز و برق رسانی راه‌های آهن دارد و همچنین همانطوری که در بالا به آن اشاره کردم، توافق درباره احداث ۶ نیروگاه حرارتی که موجود است. اما ایران همچنین علاقه مند به فروش اتومبیل‌های سایپا و ایران خودرو در روسیه است. از طرف دیگر ایران درصدد است از روسیه کامیون‌ خریداری کند. علاوه بر این، ایران علاقمند خریداری چند هواپیمای مدرن از روسیه در مقادیر زیاد است. مذاکرات در همه این مسائل در حال انجام است. روابط ما در زمینه کشاورزی به طور فعال توسعه می‌یابد. در ماه مارس ۱۸ شرکت ایرانی برای اولین بار گواهینامه صدور غذای دریایی به روسیه دریافت کردند و چندی پیش چنین گواهینامه را چند شرکت صادر کننده لبنیات و گوشت دریافت کردند. ما همچنین مذاکرات فعال را درباره کاهش تعرفه‌ها و ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا انجام می‌دهیم. در نتیجه همه این اقدامات در سال گذشته موفق به گرداندن روند کاهش حجم معاملات کالای دو جانبه شد. کامرسانت: پس مشکلات در چیست؟ سنایی: در آن است که شرکت‌های روس تمایلی به تامین مالی پروژه‌ها در ایران ندارند. همزمان، رقبای چینی، اروپایی و هندی آنها برای سرمایه گذاری آمادگی را داشته و به شرکای ایرانی خود پیشنهاداتی ارائه می‌کنند. ایران به عنوان طرف میزبان نمی‌تواند سرمایه گذاری در همه پروژه‌ها، که همانطوری که گفته بودم ۷۰ میلیارد دلار است را بر عهده بگیرد. به نظرم شرکت‌های روسیه باید این را در نظر داشته و به مسئله سرمایه گذاری بپردازند. آنها این روند را بسیار آهسته انجام می‌دهند، گویا در انتظار چیزی هستند. کامرسانت: احتمالاً آنها در انتظار لغو تحریم‌ها هستند؟ سنایی: رقبای آنها در انتظار نیستند، بلکه عمل می‌کنند. حتی یک مورد پیش آمده بود که یک شرکت روسی که در اکتشاف درگیر است، بدلیل آنکه این روند را بسیار کند اجرا می‌کرد، قرارداد امضا شده را از دست داد. این قرارداد به آلمانی‌ها واگذار شد. اقتصاد ایران زنده و در حال رشد است، یعنی همکاری امکانپذیر است. حالا برای روابط ایران و روسیه یک زمان تاریخی است، در زمینه تجاری و اقتصادی فرصت‌ها باز شده و مهم است که آنها پایه قانونی - توافقنامه را دارند. کامرسانت: اما مشکلات در محاسبات در ارز وجود دارد؟ سنایی: این مسئله در حال حل و فصل است. بانک‌های مرکزی ایران و روسیه مذاکرات در این مورد را دنبال می‌کنند. معتقدم که بزودی می‌توانیم به محاسبات در ارزهای ملی بپردازیم. همچنین امکان ایجاد یک حساب و بانک مشترک با سرمایه مشترک را مورد بحث قرار داده‌ایم. کامرسانت: اما شرکت‌های روسی از تحریم‌های آمریکایی ترس دارند. ایالات متحده آمریکا بارها به روسیه در معاملات با ایران هشدار داده بود. سنایی: نباید از تحریم‌ها ترسید و علاوه بر این، همانطوری که گفته بودم حتی با در نظر گرفتن تحریم‌ها می‌توان و باید همکاری کرد و آن را می‌توان کاملاً قانونی انجام داد. سرانجام شرکت‌های روسی باید قبول کنند که جهان فقط غرب نیست.