سرمایه‌گذاری ۴۶ میلیارد دلاری پکن؛ پاکستان بیشتر سود می‌برد یا چین؟

در گزارش شبکه تلویزیونی «الجزیره» آمده است: اقتصاد پاکستان تحت تأثیر شکست‌های پیاپی به دلیل عدم وجود زیرساخت‌های کافی، فلج شده است. اقتصاد پاکستان با جمعیتی که هر روز به ۲۰۰ میلیون نفر نزدیک‌تر می‌شود، حدود ۶ درصد از تولید ناخالص ملی را تنها به دلیل فقدان قدرت و تنگناهای زیرساختی از دست داده است. به گزارش اقتصادنیوز، پکن ۳۳ میارد دلار در زمینه انرژی و تقریبا ۱۰ میلیارد دلار روی جاده‌سازی و پروژه‌های ریلی پاکستان سرمایه گذاری کرده است. اینها همه در حالی است که آمریکا از سال ۲۰۰۲ به بعد در کل ۳۱ میلیارد دلار در پاکستان هزینه کرده است که البته دو سوم این مقدار منحصر به هزینه‌های امنیتی بوده است. پر واضح است که چین در این معامله برد خواهد کرد، چرا که پول زیادی به بانک‌های چین سرازیر می‌شود، کارگران چینی استخدام می‌کنند و غیره؛ اما از قرار معلوم پاکستان نیز ذی نفع خواهد بود. چین اخیراٌ اقدام به احداث پرهزینه‌ترین جاده بین‌المللی در کنار کوه قراقروم در مرز چین و پاکستان کرده است. این بزرگراه آسفالته بخشی از پروژه ۴۶ میلیارد دلاری به نام «راهرو اقتصادی چین-پاکستان» است. این جاده از شهر کاشغر در استان سین کیانگ واقع در شمال غربی چین تا جنوب پاکستان و بندر گوآدر کشیده شده است. مسعود خان، مدیرکل مؤسسه تحقیقات استراتژیک پاکستان در این خصوص می‌گوید: زمانی که راهروی چین-پاکستان به بهره‌برداری برسد، چین به طور مستقیم به کشورهای پیرامون خلیج و آفریقا راه می‌یابد. هم‌چنین مراحل ساخت‌و‌ساز بندر آب عمیق در گوآدر آغاز شده که زمان رسیدن نفت و کالاهای دیگر از کشورهای خاور‌میانه به چین را از ۱۲ روز به ۳۶ ساعت کاهش می‌دهد. چین نیز در مقابل از کمک‌های نظامی به پاکستان دریغ نمی‌کند و در واقع بزرگ‌ترین منبع تأمین اسلحه این کشور خواهد بود. شهید لطیف، فرمانده بازنشسته نیروی هوایی پاکستان با تأکید بر آنکه پاکستان همواره توسط سایر کشورها تهدید شده، اظهار کرد: ما می‌دانیم که نمی‌توانیم به دیگران اتکا کنیم و باید روی پای خودمان بایستیم. اما از سوی دیگر چین دوست بسیار قابل اعتماد‌تر و مطمئن‌تری برای پاکستان است. راهروی اقتصادی چین-پاکستان در واقع احیا کننده جاده ابریشم است که قرن‌ها پیش مورد استفاده بود. اسد علی، تحلیل‌گر گروه خدمات مشاوره‌ای مالی «گلوبال اینسایت» در خصوص مزایای این پروژه برای پاکستان به تلویزیون الجزیره گفت: این موضوع به نفع پاکستان و نخست‌وزیر نواز شریف بوده است زیرا او از سال ۲۰۱۳ که شروع به کار کرد، به دنبال جذب سرمایه‌گذاران خارجی بوده است. اوضاع امنیتی پاکستان باعث می‌شود که سرمایه‌گذاران غربی تمایل زیادی به کار در این کشور نداشته باشند لذا این سرمایه گذاری توسط چین پیشرفت بزرگی برای کشور است. اسد علی در پاسخ به سؤال الجزیره مبنی بر دلایل انتخاب چین برای سرمایه‌گذاری در پاکستان و اینکه آیا تنها هدف چین ورود به جاهایی است که غرب پیش‌تر آن را اشباع نکرده؟ اظهار کرد: نیت چین کاملاً آشکار است. این کشور در راستای احیای جاده ابریشم باید با پاکستان تعامل می‌کرد، به‌علاوه پاکستان دسترسی چین به دریای عرب را میسر می‌سازد و البته زمان نقل‌و‌انتقال نفت از منطقه خاور‌میانه را خصوصاٌ به مناطق غربی چین به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد. با اینکه پاکستان به لحاظ دست‌یابی به زیر‌ساخت‌ها و بهبود کیفیت زندگی از این پروژه بهره می‌برد، به نظر می‌رسد مشاغل بسیاری به کارخانه‌ها و بانک‌ها و کارگران چینی می رسد. هرچند اسد علی در این‌باره می‌گوید: در حال حاضر مهم‌ترین معضل برای قشر متوسط پاکستان، انرژی است. بنابراین چنانچه این پروژه چه در کوتاه‌مدت و چه در بلندمدت بتواند به پاکستان کمک کند، برای مردم بسیار ارزشمند است. علیرغم عوامل بسیار در تقابل با پاکستان، این کشور کماکان توانست در زمان پرویز مشرف پیشرفت کمی داشته باشد اما برای مشخص شدن پتانسیل‌های اصلی این کشور، مسئله‌ انرژی باید به سرعت حل شود. در گذشته که چین وضعیت کنونی را نداشت و تک افتاده بود، پاکستان به عنوان واسط بین این کشور و غرب کمک زیادی کرد. اکنون نیز می‌توان پیش‌بینی کرد که چین از روابط خوب با پاکستان و برقراری ثبات در این کشور نفع زیادی خواهد برد. اما از سوی دیگر به رونق انداختن مناطق غربی چین، در دستور کار است.