داستان جدید آب در ایران/ آب، طلا می‌شود

با وجود صحبت‌های بسیاری که در خصوص راه‌اندازی بازار آب در ایران شده، اما و اگرهای این بازار تازه‌کار می‌تواند مدت‌ها محل بررسی باشد تا جایی که برخی، آن را فرصت می‌دانند و برخی دیگر، تهدید. در عین حال، توجه به زوایای پنهان این بازار می‌تواند راهکاری برای مدیریت منابع آبی به دست دهد.

به گزارش اقتصادنیوز، دکتر مجتبی شوریان، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی در این رابطه معتقد است که برای این که آب به بهترین نحو مصرف شود و پاسخگوی تمام نیازها باشد، باید قیمت اقتصادی برای آن تعیین شود.

وی به اقتصادنیوز گفت: با تشکیل بازار آب هنگام تبادل آب بین عرضه و تقاضا، قیمت اقتصادی کشف و ارزش اقتصادی آب تعیین می‌شود که همین مسئله سبب می‌شود کشاورز، صنعتگر و مردم در مصرف آب دقت بیشتری خرج کنند.

وی حضور مردم را به عنوان محور اساسی این بازار می‌داند که می‌تواند توسعه سرمایه‌گذاری در تأمین، انتقال و توزیع آب را به دنبال داشته باشد. شوریان معتقد است که تقویت ارزش اقتصادی، تخصیص بهتر و تثبیت حقوق آب از اهداف اصلی بازار آب بوده و ارزش ذاتی آب متناظر با هزینه‌های حفاظت و بازیافت در محدوده مورد نظر تعیین می‌شود.

وی در عین حال یکی از مهم‌ترین تحولات ناشی از ایجاد بازار آب را ساماندهی نظام بهره‌وری و بهره‌برداری آب دانست و گفت: با اجرایی شدن این طرح نظام بهره برداری آب خود به خود تغییر کرده و به تدریج بخش خصوصی نیز وارد بازار رقابتی آب می‌شود.

آن‌طور که این عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی تاکید کرد، برخی کشورهای خاورمیانه، استرالیا، آفریقای جنوبی و بقیه مناطق خشک دنیا که با جمعیت رو به رشد مواجه‌اند از بازار آب بهره گرفتند تا بتوانند شرایط بحرانی و خشکسالی را مدیریت کنند که استرالیا در این بین بسیار موفق عمل کرده است.

لزوم حفظ ارزش آب

در این میان، تنها مسئله کم‌آبی نیست که بازار آب را با اهمیت روبرو می‌کند، چرا که آن طور که بسیاری از کار‌شناسان عنوان می‌کنند، بازار آب می‌تواند ابزار خوبی برای ارزش‌گذاری این حامل انرژی باشد.

مجید دلاور، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس در این راستا به اقتصادنیوز گفت: بازار آب ابزار خوبی برای ارزش‌گذاری آب است اما باید به گونه‌ای عمل شود که ارزش واقعی آب در نظر گرفته شود.

دلاور مسئله تشکل‌های مردمی و بخش خصوصی را در این رابطه مهم ارزیابی کرد و گفت: دولت باید از مشوق‌های لازم در این رابطه بهره بگیرد و همزمان، باید مردمی در حوالی بازار مربوطه باشند که ارزش آب را درک کنند.

در این میان، آنچه که می‌توان به عنوان نکته لازم و حیاتی برای بازار آب مطرح کرد این است که بخش خصوصی باید موتور محرک چنین بازاری باشد. در حقیقت بعد از تشکیل بازار آب از سوی دولت، مردم باید خودشان آستین بالا بزنند و با ورود تشکل‌های فعال در این حوزه، مدیریت بازار آب را در اختیار بگیرند.