چالش گازشیل آمریکا برای برنامه بلندپروازانه ایران

بلومبرگ طی گزارشی آمریکا را رقیب جدی ایران در بازار آینده ال ان جی جهان معرفی کرد و نوشت گاز شیل آمریکا برنامه صادرات سالانه ۴۰ میلیون تن ال ان جی ایران را به چالش کشیده است.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، بلومبرگ طی گزارشی نوشت در حالی که افزایش تولید گاز در جهان و افزایش تولید گاز شیل آمریکا احتمالا موجب کاهش قیمت جهانی این ماده خواهد شد، برنامه بلندپروازانه ایران برای تولید و صادرات ال ان جی که به دلیل تحریم ها با موانعی مواجه شده، با مشکل دیگری مواجه می شود.

به اعتقاد تحلیلگران، حتی با فرض عدم تاثیر گذاری تحریم ها، ایران برای ایجاد ظرفیت صادرات حداقل ۴۰ میلیون تن ال ان جی در سال به یک دهه زمان نیاز دارد. بر اساس اعلام بانک بارکلیز و رویال بانک کانادا، افزایش برداشت گاز آمریکا، کانادا و استرالیا از ذخایر شیل احتمالا قیمت ها را برای محموله های ال ان جی تا ۳۵ درصد کاهش خواهد داد و موجب کاهش سودآوری ایران از محل فروش ال ان جی خواهد شد.

رگان کارشناس مسائل انرژی در سنگاپور گفت: «ایران بازار را از دست داده است.» وی افزود: تحریم های غرب موجب شده که شرکت های بزرگ از همکاری در پروژه های بخش انرژی ایران کنار بکشند. «به علاوه آنها با کمبود تکنولوژی مورد نیاز و سرمایه مواجه اند.»

تحریم های آمریکا از سال ۱۹۹۶ سرمایه گذاری در ایران را هدف قرار داده است و موجب کاهش گزینه های پیش روی این کشور برای تبدیل منابع گازی خود به پول شده است. شرکت هایی همچون رویال داچ شل، رپسول و توتال از پروژه های استخراج ال ان جی در ایران انصراف داده اند و ایران را از یک منبع مهم درآمدی محروم ساخته اند.

این گزارش افزود: اگر ایران صنعت ال ان جی خود را توسعه دهد، به بازار شلوغ گاز مایع قدم خواهد گذاشت. بر اساس پیش بینی ها، مراکز در دست ساخت تولید ال ان جی در جهان، تا سال ۲۰۱۸، ظرفیت صادرات این نوع از انرژی را ۳۲ درصد افزایش خواهند داد.

بر اساس گزارش بارکلیز و آر بی سی، آمریکا و کانادا به تنهایی تا سال ۲۰۲۰، ۷۷ میلیون تن به ظرفیت تولید ال ان جی جهان خواهند افزود که برابر با کل صادرات گاز قطر، بزرگترین تولید کننده ال ان جی جهان است.

تحلیلگران آر بی سی در گزارشی که ۲۲ ماه می منتشر شد اعلام کردند: «استرالیا، جایگاه قطر را به عنوان بزرگترین عرضه کننده ال ان جی جهان تحت الشعاع قرار خواهد داد.»

به گفته شیانگ وانگ، تحلیلگر بازار انرژی، موج پروژه های جدید، احتمالا قیمت ها را کاهش خواهد داد و تولیدکنندگان در آمریکای شمالی را قادر خواهد ساخت تا سال ۲۰۱۵، هر یک میلیون واحد حرارتی انگلیسی ال ان جی را به قیمت ۱۱ دلار به مشتریان آسیایی بفروشند. در حالی که بر اساس قراردادهای بلندمدت، در حال حاضر قیمت هر یک میلیون واحد حرارتی انگلیسی ال ان جی، حدود ۱۷ دلار است.

بر اساس این گزارش قیمت ال ان جی در آسیا که بزرگترین بازار گاز مایع به شمار می رود، در ۶ ماه گذشته به طور متوسط ۱۶.۱۴ دلار بوده است.

ایران و ۱۲ عضو دیگر مجمع کشورهای صادرکننده گاز در ۲۸ ژوئن اعلام کردند که صادرات ال ان جی آمریکا برای رقابت در اروپا و آسیا با مشکل مواجه خواهد بود. این گروه که در سال گذشته حدود دو سوم ال ان جی جهان را تامین کرد، قیمت بالای ایجاد مراکز مایع سازی و حمل و نقل ال ان جی را مورد توجه قرار داده است.

کاهش قیمت ها می تواند ایران را از دستیابی به پیشرفتی که قطر حاصل کرده است، بازدارد. صعود قطر به جایگاه بزرگترین صادرکننده ال ان جی جهان در طی دو دهه، این امیرنشین کوچک را به ثروتمند ترین کشور جهان تبدیل ساخته است و این در حالی است که بر اساس اعلام شرکت بی پی ایران با ۳۴ درصد گاز بیشتر نسبت به قطر، بیشتر واردکننده سوخت است. بر اساس گزارش صندوق بین المللی پول، درآمد سرانه هر قطری در سال گذشته به ۱۰۲ هزار و ۷۶۹ دلار رسید که تقریبا ۸ برابر درآمد سرانه هر شهروند ایرانی بود. درآمد سرانه هر ایرانی در سال گذشته ۱۳ هزار و ۱۰۴ دلار بود.

عباس عراقچی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز ۲۵ ژوئن در کنفرانسی خبری در تهران با اشاره به استراتژی گازی ایران گفت: «موانعی به دلیل تحریم ها وجود دارند... ما نمی توانیم آنها را انکار کنیم، اما وزارت نفت تلاش کرده است تا بر این مسائل فائق آید.»

از ۴ پروژه ال ان جی ای که قرار است در ایران اجرا شود، تنها یک پروژه پیشرفت داشته است که با نام ایران ال ان جی در نزدیکی عسلویه با ظرفیت تولید ۱۰.۵ میلیون تن در سال در دست ساخت است. پس از تعلیق قرارداد شرکت چینی پیمانکار پروژه، اکنون دولت ایران خود به تنهایی بر روی این پروژه ۳.۳ میلیارد دلاری کار می کند.

در عین حال حجم ذخایر گازی ایران و افزایش تقاضای جهانی برای انرژی حکایت از آن دارد که جمهوری اسلامی ایران، در آینده نقشی مهم را در بازار انرژی جهان ایفا خواهد کرد.

به گفته زک آلن، تحلیلگر مسائل انرژی، بخش عمده ای از منابع گازی ایران بسیار راحت تر از منابع گازی شیل در آمریکا و یا استرالیا قابل استخراج هستند، اما با این وجود، توسعه و فروش این منابع به عنوان ال ان جی ۲۰ سال دیگر به طول خواهد انجامید.

تقاضای زیاد برای ال ان جی در بازار بین المللی احتمالا به سود ایران تمام خواهد شد و شرکت شورون انتظار دارد که استفاده جهانی از ال ان جی تا پایان دهه جاری از میزان عرضه پیشی بگیرد.

رابین میلز، کارشناس شرکت شل گفت: اصلی ترین مانع ایران در حال حاضر این است که آنها تکنولوژی و تخصص لازم برای ایجاد مراکز مایع کننده گاز را ندارند.

تیری بروس، تحلیلگر بانک سوشیت جنرال در پاریس گفت: «اگر شما امروز می خواهید مراکز تولید ال ان جی بسازید، نباید تنها با استرالیا رقابت کنید که ال ان جی گران قیمت تولید می کند. بلکه شما باید با آمریکایی ها رقابت کنید که ال ان جی تولیدیشان زیاد گران قیمت نیست... ال ان جی امریکا جای ال ان جی ایران در بازار را خواهد گرفت.»