ارزیابی مستندهای انتخاباتی به روایت یک مستندساز

سازنده فیلم انتخاباتی حسن روحانی گفت: فیلم ساز نمی‌تواند تنها بر اساس سلیقه شخصی خود فیلم را بسازد بلکه تحولات لحظه به لحظه سیاسی می‌تواند در ساخت فیلم اثرگذار باشد.

حسین دهباشی در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) ادامه داد: ممکن است از فیلمساز خواسته شود از تصاویری در فیلم استفاده کند یا نکند و یا حتی گاهی اوقات مستندساز در انتخاب مصاحبه شوندگان و حتی نام فیلم نیز از اختیار کافی برخوردار نباشد، چنین وضعیتی در زمینه همه مستندسازان فیلم‌های انتخاباتی صدق می‌کند بنابراین کیفیت انتخاباتی فیلم‌های انتخاباتی نامزدهای ریاست جمهوری در دوره‌های مختلف چندان مطلوب نبوده است.

دهباشی افزود:‌گاهی اوقات به قدری میزان تغییرات زیاد است که زمانی فیلم ساز که فیلم خود را دوباره می‌بیند از خود می‌پرسد«آیا واقعا من این فیلم را ساخته‌ام؟»

سازنده فیلم انتخاباتی حسن روحانی در ارزیابی خود از فیلم‌های سایر کاندیداها گفت: در مجموع سال‌ها اخیر که فیلم‌های انتخاباتی برای نامزدهای ریاست جمهوری ساخته می‌شود، فیلم‌های کمی توانستند با کیفیت مطلوب تولید شوند بنابراین در این دوره مستند خوبی ندیدیم.

وی با اشاره به استفاده برخی ازکاندیداهای ریاست جمهوری از فیلمسازان برجسته کشور گفت: بسیاری از کاندیداها تلاش می‌کنند از نامهای بزرگ سینمای ایران برای ساخت فیلم انتخاباتی خود استفاده کنند این در حالی است که یک فیلمساز داستانی موفق، لزوما نمی‌تواند مستندساز خوبی باشد. این کار مانند آن است که از یک شاعر غزلسرا بخواهیم برای کودکان شعر بسراید و برعکس.

دهباشی درباره شرایط ساخت فیلم‌های انتخاباتی حسن روحانی اظهارکرد: در بین ستاد کاندیداهای ریاست جمهوری به احتمال زیاد فیلم‌های انتخاباتی حسن روحانی در کوتاه ترین زمان ممکن ساخته شد، چرا که بیشتر کاندیداها چون قصد نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری را داشتند ماه‌ها زودتر مقدمات شروع ساخت فیلم‌های تبلیغاتی خود را فراهم کرده بودند.

وی در ادامه گفت:‌من قرار بود فیلم اول آقای هاشمی رفسنجانی را بسازم و پس از آنکه شورای نگهبان صلاحیت او را برای انتخابات ریاست جمهوری احراز نکرد، قرار شد فیلم آقای روحانی بسازم بنابراین برای ساخت هر یک از فیلم‌های انتخاباتی او کمتر از یک هفته فرصت داشتم.

دهباشی اذعان کرد: عجله در ساخت فیلم‌های انتخاباتی در هر دو اثر ساخته شده مشهود بود چرا که در مدت زمان کوتاه امکان خلاقیت کاهش می‌یابد و در این شرایط بیشتر تمرکز ما روی مرحله تدوین بود.

وی درباره تعامل صدا و سیما با سازندگان فیلم‌های انتخاباتی نامزدهای ریاست جمهوری اظهار کرد: کارگردانان این فیلم‌ها از جمله من به طور مستقیم با سازمان صدا و سیما در ارتباط نبودیم بلکه فیلم‌های خود را به ستادهای انتخاباتی نامزدها تحویل می‌دادیم و آنها فیلم‌ها را به صدا و سیما ارائه می‌دادند.

دهباشی در پاسخ به این پرسش ایسنا که آیا شما فیلم‌های انتخاباتی کاندیداهای دیگر را دیده‌اید ،اظهار کرد: من تلاش کردم همه فیلم‌ها را ببینم با این حال تنها موفق به دیدن فیلم اول محمدباقر قالیباف، سعید جلیلی، غلامعلی حداد عادل و رضایی شدم.

وی در ارزیابی خود از مستندهای انتخاباتی یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اظهار کرد: مستند اول محمدباقر قالیباف خوب بود اما عالی نبود این در حالی است که به نظر می‌رسید او از پیش از آغاز ثبت نام انتخابات ریاست جمهوری قصد کاندیدا شدن در این انتخابات را دارد در این شرایط باید تصاویر بیشتری از او در دسترس بود. این در حالی است که برخی از کاندیداهای ریاست جمهوری در لحظه آخر تصمیم به ثبت نام در این انتخابات را داشتند بنابراین مستندساز، تصاویر کافی برای ساخت مستند در اختیار نداشت و مجبور به استفاده از تصاویر آرشیوی و منابع موجود بود.

سازنده فیلم انتخاباتی روحانی تاکید کرد: با وجود بودجه‌ای که برای ساخت فیلم محمدباقر قالیباف صرف شده بود، این فیلم چندان بهتر از سایر فیلم‌های انتخاباتی کاندیداها نبود. فیلم اول غلامعلی حداد عادل نیز بسیار سردستی و بدون اعتنا به ساختار مستندسازی تولید شده و زوایای دوربین اشتباه بود.

دهباشی در پایان در پاسخ به این پرسش ایسنا که آیا ساخت یک مستند انتخاباتی متفاوت از تولید سایر آثار مستند است، گفت: از جهت ساختار، چندان متفاوت نبود اما تعداد پارامترهایی که در ساخت یک مستند انتخاباتی دخالت می‌کند بسیار متفاوت‌تر از مستندهای دیگر است چون ممکن است فیلمساز مجبور شود از تصاویر یا گفته‌هایی در فیلم استفاده کند که با آن موافق نیست.