یک کلاغی که چهل کلاغ شد

یکی از کاربردهای وسیع اصل تکرار در راست جلوه دادن خبری کذب است که بیشتر در جنگ‌های روانی کاربرد دارد. در هفته‌ای که گذشت یک خبر در اقتصاد ایران به دلیل تکرار زیاد به یک باور رایج تبدیل شد: «ارز سه نرخی شده است.» استناد این خبر هم به دستورالعمل جدید ثبت سفارش و طرح یک نماینده بازمی گشت. مقررات جدید، کالاهای وارداتی را در ۱۰ اولویت طبقه‌بندی کرد و بیش از آنکه تعیین کننده نرخ ارز باشد روشن‌کننده فرآیند تخصیص بود. با این دستورالعمل مشخص شد چه کالاهایی در اولویت ارز با قیمت دولتی هستند و چه کالاهایی برای واردات باید نیاز ارزی خود را از بازار آزاد تامین کنند. در کنار آن طرح یک نماینده مجلس به صرف مطرح شدن، به معنای قانونی شدن نیست و فرآیند خود را دارد. اما برخی رسانه‌ها با ارتباط دادن این دو موضوع به هم ارز را سه نرخی اعلام کردند و به دلیل تکرار زیاد، آن را به یک باور تبدیل کردند. نام نرخ سوم را نیز ارز حاصل از صادرات گذاشتند. در حالی که این عنوان معنای خود را دارد: صادرکننده کالا پول فروش آن را به یک ارز مشخص دریافت می‌کند و آن را وارد کشور می‌کند. اما وقتی قیمت ارز در بازار ۱۹۰۰ تومان است هیچ کس حاضر نیست با نرخ پایین تر معامله کند. پس خبری از نرخ سوم نیست؛ شاید یک کلاغ چهل کلاغ شده باشد.