بی‌ینال بدون میوه
غزال صادقیاین روزها گالری صبا میزبان هفتمین بی‌ینال نقاشی است.
بی‌ینال نقاشی؟ وقتی به واژه بی‌ینال فکر می‌کنم به یاد حرف یکی از اساتید می‌افتم که در توضیح بی‌ینال گفت: «بی‌ینال» در کشاورزی به گیاهی گفته می‌شود که در یک سال میوه نمی‌دهد؛ بلکه دو سال زمان می‌خواهد تا به نتیجه برسد و تازه اگر زمین و فضا مناسب باشد و اینکه در طبیعت آن گیاه نیز خللی وارد نشود می‌توان به آن بعد از دو سال امیدوار بود. این نکته بسیار جالب بود. پس بی‌جهت این نام برای دوسالانه نقاشی انتخاب نشده. در بی‌ینال نقاشی هنرمندان به خود دو سال فرصت می‌دهند تا آثاری ارائه کنند که نتیجه دو سال تفکر، کار و تخیل فعال است تا کاری متفاوت به جهان ارائه کنند و حرفی برای زدن داشته باشند، اما آیا تمام این ملاک‌ها و معیارها یا حتی یکی از این امکان‌ها در دوسالانه هفتم و انتخاب آثار آن مدنظر گرفته شده است؟!
نام زیر تابلوها
ابراهیم جعفری نقاشی است که تجربه شرکت در چندین دوره از بی‌ینال‌ها در قبل از انقلاب و بعد از آن را دارد. او که به عنوان داور در دوره‌های قبل شرکت داشته درباره برپایی بی‌ینال این دوره توضیح داده: معمولا ایرانیان در مقام تقلید از هر چیزی نیز از هر محصولی فقط نام آن را تقلید کرده و به اصل و ریشه آنان بی‌توجه هستند.
او افزود: در اواخر قرن نوزدهم نمایشگاه‌ها آنقدر زیاد شدند که قدرت بررسی آثار وجود نداشت و در نهایت یک جایزه بزرگ در نظر گرفته شد و با عنوان اینکه یکسال مدت زمان کمی است دوسال را برای جمع‌آوری کارها تعیین کردند.
جعفری یادآور شد: این فرصت دوساله موجب شد تا آخرین پدیده‌های خلاق دنیا را که در این دو سال خلق کرده بودند، ارائه شود و نه چیزهایی که کشیده یا ساخته شده بود.نقاش با تاکید بر وجود کارشناسان مجرب در انتخاب آثار تصریح کرد: کارشناسان باید فرصت بازدید از آثار و یافتن آثار خلاق را داشته باشند و این حداقل توقعی است که برای انتخاب آثار می‌توان داشت.
به گفته او وجود کارشناس و فرصت ارزیابی یکی از ساده‌ترین اصولی است که باید دانست و اجرا کرد.
جعفری با یادآوری اینکه در یکی از دانشکده‌هایی که او مشغول تدریس بوده شاهد تهیه یک تابلو و ارسال آن به فراخوان بی‌ینال بوده است، خاطرنشان کرد: دانشجویان یک مقوای یک متر در ۷۰ سانت را رنگین کرده و پیشنهاد دادند روی آنها کار کنند که بعد از مدتی فراخوان بی‌ینال آغاز شد و همان بچه‌ها تصمیم گرفتند آن کار را به اسم یک نفر از جمعشان به بی‌ینال بفرستند. جعفری ادامه داد: می‌توانم این اثر را که در کتابچه نقاشی آن سال از بی‌ینال کار شده را به شما نشان دهم یا حتی در یکی از همین بی‌ینال‌ها، مطلع شدم که شخصی مبلغی را هزینه کرده تا شخصی به نام او کاری را به آنجا بفرستد، که در نهایت حتی قول داده اگر کار برنده نشد به مبلغ قبلی اضافه کند. بنابراین از کجا بدانیم اسم‌هایی که در زیر این تابلوهای نقاشی آمده کار واقعی خود شخص است.او گفت: به نظر من نمی‌توان با دیدن یک کار از یک نفر ارزش کار هنری او را بررسی کرد، بلکه باید با این شخص صحبت شود و تفکرات آن شفاف شود تا بدانیم تفکرات او با کارهایش شباهت دارند و این شباهت در سایر آثار به چشم می خورد.این نقاش یادآور شد: متاسفانه بسیاری از کارها هنر نقاشی را در دوران خود ندارند و بیشتر شبیه صنایع دستی و کارهای تقلیدی هستند به عنوان مثال بعضی کارها مانند این است که کسی شاعر شود و بگوید «اهل بروجردم روزگارم بد نیست.» این موقع است که می‌توانی به درستی تشخیص‌دهی کار تقلیدی و بی‌هویت است.استاد «ابراهیم جعفری» در پاسخ به این سوال که چرا بعضی از کارها تکراری به نظر می‌رسند، گفت: اگر در روزهای گذشته دقت کنید می‌بینید که بسیاری از اسم‌ها هر سال تکرار می‌شوند و خوب این چیزی است که در هیچ جای دنیا عرف نیست و یک نقاش فقط زمانی در یک بی‌ینال شرکت می‌کند که حرف تازه‌ای برای گفتن داشته باشد من خودم شخصا در این دوره هیچ کاری را شرکت ندادم و حتی از دکتر صادقی نیز کاری ندیدم، چون من شخصا اعتقاد دارم هر زمانی که حرف تازه‌ای برای گفتن باشد باید در یک بی‌ینال شرکت کرد. به گفته او باید مشخص شود که هنرمند در دوباره‌کاری متوقف نشده است و حرفی تازه برای گفتن دارد.اما در نهایت می‌گویم در ایران هر کار و فعالیت هنری هم که بشود حتی کم یا با کیفیت کمتر خوب است و باید از آن استقبال کرد چون خوب می‌دانیم که تقریبا فعالیت جدی در زمینه هنری به سختی و کمتر انجام می‌شود پس باید از تمام کسانی که بانیان برگزاری این برنامه‌ها هستند، تشکر کرد.
اتهامات ناجوانمردانه
حسین خسروجردی به عنوان یکی از نقاشانی که در این دوره از دوسالانه نقاشی شرکت کرده بود در ارتباط با کارهای تکراری گفت: متاسفانه تکرار در بعضی از آثار دوستان دیده می‌شد که البته تا جست‌وجوهای نقاش خاتمه پیدا نکند به تکرار ادامه می‌دهد، به نظر من اینها جست‌وجوهای خصوصی و فردی نقاش است که کسی نباید از آنها بپرسد چرا، چون به هر شکل مجموعه اینها هر سال تکرار می‌شوند و شما نمی‌توانید بگویید که بی‌ینال سال بعد حتما بهتر خواهد بود یا بدتر چون ما با مجموعه‌ای از احساسات، عواطف و خلاقیت فردی نقاشان روبه‌رو هستیم.وی در جواب به این سوال که آیا کار تقلیدی در این دوسالانه وجود داشت پاسخ داد: من به هیچ عنوان این صحبت را قبول ندارم و چنین کارهایی را هم ندیدم. اینها اتهاماتی است که به صورت ناجوانمردانه به هنرمندان نسبت می‌دهند، شما دقت کنید نقاشان از دو دسته پیش‌کسوت و جوان خارج نیستند، ممکن است در کارهای جوان‌ترها ما بتوانیم ردپایی از تقلید را ببینیم آن هم نه به صورت عینی بلکه شاید به گونه‌ای متاثر، چون یک نقاش جوان به خاطر علاقه شخصی خود به یک نقاش و به یک جریان فکری علاقه دارد و پایبند است. خب پس امکان این هم هست که در آثارش تاثیر گرفته باشد، چون نقاشی می‌شود برای تاثیرگذاری و نقاشی دیده می‌شود برای تاثیرپذیری.
هنر غرب
به اعتقاد یکی از کارشناسان نقاشی که یکی از کارهایش را هم در این دوسالانه شرکت داده بود۴۰۰ کیفیت آثار خیلی بالا نبود و تقلید به وضوح دیده می‌شد.وی گفت: متاسفانه مسیر این دوسالانه به جای آنکه به سمت معرفی هنرمندان جوان برود ،تغییر کرده و به نمایشگاهی برای نشان دادن آثار تقلیدی هنر غرب درآمده است حتی با اینکه مسوولان انتخاب آثار دو بخش موضوعی را برای آثار انتخاب کرده بودند، اما این جریان نیز تاثیر زیادی در جلوگیری از این روند نداشت از طرف دیگر چون موضوع دوسالانه خیلی دیر هم اعلام شد، فرصت کمی برای ارائه آثار وجود داشت و به همین دلیل شاید کیفیت آثار به این علت نیز پایین آمده باشد. او افزود: مثلا در این دوره کارهای تقلیدی و کپی بسیاری می‌بینیم و درنهایت فقط به آثاری می‌توانیم دلخوش باشیم که در حد الهام گرفتن تقلید کرده‌اند و درنهایت اندیشه هنرمند نیز در آنها دیده می‌شود، اما در بخش آزاد آثار بهتری ارائه شده که معنا و مفهوم بیشتری را به بیننده آثار القا می‌کند.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
