آذربایجان، شریک گازی جدید ایران
مونا مشهدی رجبیاز اواخر ماه دسامبر سال ۲۰۰۷ میلادی، ترکمنستان صادرات گاز خود را به ایران قطع کرد. ترکمن‌ها دلیل این قطع شدن رابطه گازی را مشکلات فنی ذکر کردند ولی تجربه سال گذشته نشان داده بود که این بهانه‌ای برای افزایش قیمت است.
ترکمن‌ها که برای هر هزار متر مکعب قیمتی برابر با ۱۴۰ دلار آمریکا را طلب می‌کردند بعد از قطع صادرات گاز و عدم توجه به هشدار مقامات ایران مبنی بر احتمال قطع رابطه گازی دو جانبه به دنبال بازارهای تازه‌ای رفتند.
در این فاصله اخباری در مورد صادرات گاز ترکمنستان به چین- بزرگ‌ترین بازار مصرفی آسیا - و مذاکره در مورد ساخت خط لوله انتقال گاز از ترکمنستان به پاکستان و افغانستان و در نهایت هند- یکی دیگر از بازارهای بزرگ آسیا- به گوش رسید. قراردادهایی که قیمت هر یک از آنها بیشتر از ۱۹۰ دلار به ازای هر هزار متر مکعب گاز طبیعی بود. ایران که هشدار داده بود در صورتی که ترکمنستان صادرات را از سر نگیرد در مورد قیمت مذاکره نخواهد کرد، این رابطه را تقریبا تمام شده حساب کرد و برای تامین نیاز گاز خود با آذربایجان وارد مذاکره شد.
به گزارش خبرگزارهای رسمی کشور آذربایجان، از روز ۱۴ فوریه سال ۲۰۰۸ میلادی، باکو گاز طبیعی را به ایران صادر کرد. در این زمان میزان گاز صادراتی آذربایجان معادل یک میلیون متر مکعب در روز و قیمت هر هزار متر مکعب گاز طبیعی ۳۰۰ دلار اعلام شد.
طبق اخبار ارسال شده، قرارداد گازی ایران و آذربایجان مبنی بر صادرات ۳۰میلیون متر مکعب گاز طبیعی در روز به امضای طرفین رسیده است. گفته می‌شود مذاکرات اولیه برای این قرارداد گازی از دو سال قبل آغاز شده بود و تا زمان رسیدن به هدف ذکر شده در قرارداد ماهانه ۳۵میلیون متر مکعب گاز طبیعی از طریق خط لوله‌های موجود به ایران صادر خواهد شد. اما مساله این است که قیمت گازی که قرار است از آذربایجان وارد ایران شود ۳۰۰ دلار اعلام شده است که بیشتر از ۳ برابر قیمت گاز صادراتی ترکمنستان و بیشتر از دو برابر قیمت پیشنهادی ترکمن‌ها بعد از افزایش است.
آذربایجان که از کشورهای دارای ذخایر گازی است با کشورهای دیگری نیز رابطه گازی برقرار کرده است. این کشور از طریق خط لوله نوباکو سهمی از نیاز گاز ترکیه و از این طریق بخشی از نیاز اروپا را تامین می‌کند.
برای مثال آذربایجان تامین کننده سهمی از گاز مورد نیاز گرجستان است. طبق این قرارداد صادرات هر هزار متر مکعب گاز طبیعی کشور آذربایجان به گرجستان در سال ۲۰۰۸ میلادی معادل ۱۸۰ تا ۱۹۰ دلار اعلام شد. در سال گذشته قیمت هر هزار متر مکعب از این گاز برابر با ۱۲۰ دلار بود.
ترکمنستان دلیل قطع گاز صادراتی به ایران را ضرورت بر طرف شدن مشکلات فنی در خط لوله ۱۲۵ مایلی (۲۰۰ کیلومتر) انتقال گاز طبیعی به ایران ذکر کرد. آنها ادعا کردند عدم تعهد ایران به پرداخت قیمت مورد توافق برای گاز صادر شده از ترکمنستان به ایران سبب شد تا ترکمن‌ها نتوانند هزینه اصلاح این خط لوله را در زمان مناسبی پرداخت کنند و همین مساله آنها را واداشت تا این کار را در اواخر دسامبر سال ۲۰۰۷ میلادی آغاز کنند. اما این ادعا برای تمام کسانی که رابطه گازی ایران و ترکمنستان را دنبال می‌کردند غیر معقول بود. زیرا ترکمنستان در سال ۲۰۰۶ میلادی هم این کار را انجام داده بود؛ در آن زمان ترکمنستان به منظور افزایش قیمت گاز صادراتی این رابطه را قطع کرد و ایران را متقاعد کرد تا قرارداد تازه‌ای با قیمت بالاتر با ترکمن‌ها منعقد کند.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
