کردستان در مسیر توسعه
احمد دنیانور*استان کردستان یا در تعریفی کلی‌تر استان‌های کردنشین یعنی آذربایجان غربی، کردستان – کرمانشاه و ایلام از نظر توسعه یافتگی ره‌پویی مناسبی را با انتظارات و استعدادهای بالقوه خود نداشته‌اند که اتفاقا عده‌ای قصد داشته و دارند که این امر را به موضوع قومیت گره بزنند که البته شعور جمعی در منطقه از یک سو و سست بودن دیدگاه‌های آنها باعث شده است که ره به جایی نبرند،
حتی کامل‌ترین پاسخ به آنها این که اگر چنین است پس چرا استان‌های آذری که به لحاظ قومیت و زبان می‌توانند موثرتر مدعی باشند، چنین نیستند و به سرعت در مسیر رشد و توسعه در حرکتند، نکته بسیار مهم در اینجا این است که هر طایفه یا قوم منطقه خود باید استعدادهایش را به کار گیرد و برای رسیدن به جایگاه شایسته‌اش خود تلاش نماید و نمی‌باید که منتظر باشند که کسی یا کسانی از مرکز برای آنها امکانات را به ارمغان بیاورند.
کردستان با آن همه استعدادهای تحسین‌برانگیز و مردمانی پویا آماده یک جهش بزرگ برای رسیدن به رشد و بالندگی است و امروز کردستان تشنه، در انتظار حرکت جوانان مستعد خود لحظه شماری می‌کند. امروزه جمعی ناآگاه با شعار انتزاعی فکر و اندیشه نخبگان منطقه را مشغول کرده‌اند که باید گفت چنین تصوری به هزار و یک دلیل سیاسی و اجتماعی امکان وقوع ندارد و نیز از منظر اقتصادی محکوم به شکست است، اقتصاد پویا در منطقه کردستان فقط از تلاش و کوشش جوانان غیرتمند و فرزانه آن سرزمین به دست می‌آید.
زمانی که موتور محرک اقتصاد یعنی تولید اعم از کشاورزی و صنعتی به حرکت درآید به خودی خود کمک‌های هم توسط دولت سرازیر خواهد شد با یک حساب از روستاها و شهرهای دارای امکانات آب لوله‌کشی، برق و تلفن و گاز و جاده مناسب دسترسی که بعد از استقرار جمهوری اسلامی و وقوع انقلاب اسلامی به این امکانات نایل آمده‌اند خبر از نیت قوی و بدون اکراه برنامه‌ریزان دارد.
سدها و نیروگاه‌ها، بیمارستان‌ها و خانه‌های بهداشت هم امکانات خدماتی‌اند که دولت برای بهره‌گیری فراهم آورده، اما آنچه در نظر نگارنده است اقتصاد مولد، ایجاد صنعت، رونق کشاورزی و کسب و کار است و آن نکته که از همه مهم‌تر جای خالی و کم‌رنگ خود را به رخ می‌کشد، عدم وجود صنایع مولد است که با شرایط به وجود آمده برای تجارت و حمایت‌های دولت از ایجاد اشتغال همتی والا را از نخبگان منطقه می‌طلبد که قطعا با چنین حرکت‌هایی جایی برای غر و نق زدن و منتظر منجی و امکانات از مرکز بودن و حرکت‌های مخرب تجاری همچون قاچاق کالا که سم مهلک اقتصاد است اعم از اقتصاد کلان و ملی و حتی خرد و منطقه‌ای و خانوادگی نمی‌ماند، جا دارد به بحثی در اینجا بپردازیم و آن این که صاحب‌نظران و آگاهان علم اقتصاد و توسعه واقفند الفبا و سنگ بنای توسعه حمل‌ونقل است، شاید بتوان قوی‌ترین علت توسعه نیافتگی و یا کندی چرخ توسعه در استان کردستان را کوهستانی بودن و نبود راه‌های مناسب و سیستم حمل‌ونقل دانست و حتی یکی از دلایلی که فرهیختگان استان پس از رونق اقتصادی تجارتشان منفعت خود را در این می‌بینند که به سایر شهرها مهاجرت نمایند نیز می‌توان همین دانست کوهستانی بودن کردستان باعث شده تنها فرودگاه قابل اعتماد استان، سنندج باشد و تنها وجود مسیر جاده‌ای پرپیچ و خم در تولید و تحمیل هزینه حمل‌ونقل به عنوان مهم‌ترین اقلام تشکیل دهنده قیمت تمام شده کالا می‌تواند مانع حرکت باشد و بالا بودن آن می‌تواند صرفه و صلاح فعالیت بنگاه اقتصادی را با تردید مواجه سازد. در این بین راه ریلی (راه‌آهن) می‌تواند اصلی‌ترین مشکل یعنی حمل‌ونقل را حل کند و کردستان را با یک انقلاب اقتصادی و توسعه ای مواجه سازد.
نمایندگان مردم در مجلس هفتم شورای اسلامی البته قدمی مهم در این راستا برداشته‌اند که در خور تقدیر است. یعنی اتصال راه‌آهن غرب به سنندج ولی این طرح ناقص است و اثرگذاری حداقلی را خواهد داشت از آنجایی که استعدادهای کردستان در سطح استان گسترده‌اند از جمله قابلیت‌های توریستی، پس از این طرح حداکثر یک هفتم از استان را هدف‌گیری کرده حال آن که اگر این خط آهن که از اراک و ملایر جدا و پس از عبور از همدان و کرمانشاه به سنندج می‌رسد طی طریق نماید و با عبور از دیواندره و سقز و بوکان در مراغه به راه‌آهن تبریز متصل گردد و با یک آنتن غربی از سقز به بانه و سپس سلیمانیه عراق متصل شود. سرعت تغییر و انقلاب در رشد و توسعه منطقه وجدانگیز شد. مریوان و سردشت هم می‌تواند با آنتن‌هایی به این مسیر متصل گردند.
مسیر جنوب از خوزستان به جای رفتن به تهران و مجددا حرکت به سمت غرب و تبریز از اراک منقطع شده پس از عبور از همدان و کرمانشاه سنندج و دیواندره و سقز و بوکان و ملکان به مراغه و سپس تبریز برسد و این مسیر (شمال - جنوب) ۱۰۰۰ کیلومتر نزدیک‌تر می‌شود و کاهش هزینه حمل‌ونقل و سود حاصل از همین صرفه‌جویی، سالانه میلیون‌ها دلار را نصیب کشور می‌کند و از طرفی باعث رونق در کردستان شده و تحول و انقلابی عظیم را به دنبال خواهد داشت.
البته این یک آرزو، آرمان یا یک شعار سیاسی نیست، بلکه دقیقا موضوعی اقتصادی است با وجود رشد سریع در عراق و سازندگی و توسعه آن کشور به خصوص شمال عراق می‌توان از استعدادهای گوناگون استان کردستان برای قرار گرفتن در کنار این پویایی و توسعه و ساخت‌وساز بهره برد و یک منطقه توسعه نیافته به محلی برای تامین مواد اولیه ساخت‌و‌سازها در عراق تبدیل گردد. کشور هندوستان که بنا به نظر بانک جهانی در ده سال آتی به طور متمادی اولین کشور در رشد ثروت ملی و رشد درآمد سرانه و توسعه همه جانبه خواهد بود عظیم‌ترین سرمایه‌اش وجود بزرگ‌ترین شبکه راه‌آهن است که به گوشه گوشه کشور رسیده است.در پایان با این دو پیشنهاد و خواسته مسیر رشد و توسعه کردستان هموار و افق روشن آن چون اختری تابناک جلوه می‌نماید و آن این که:
۱ -همت و حرکت نخبگان و جوانان مستعد استان برای آبادانی شهر و دیار و کشور خود. ۲ -ایجاد خط ریلی گسترده در استان با اتصال خط جنوب به شمال در کردستان.
به امید روزی که ایرانی آباد و شاد از کران تا کران از جنوب تا شمال و از شرق تا غربی‌ترین نقطه آن داشته باشیم.
*مدیرعامل فولاد جنوب
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
