آیا دلار بازار آزادگران است؟

گرانی در مفهوم لغوی معنای سنگینی می‌دهد و در اصطلاح اقتصادی پدیده‌ای است که نسبت به مبنای خاصی سنجیده می‌شود. بنابراین برای نسبت دادن گرانی به یک کالا و یک خدمت ابتدا باید معیاری مشخص کرد و در خصوص ارزشگذاری ارز، معیار، قانون برنامه چهارم و پنجم است. بر اساس قانون تفاضل تورم خارجی و داخلی باید مبنای قیمت‌گذاری باشد. بر این اساس شاخص مصرف‌کننده در اقتصاد ایران، در پایان شهریور گذشته، به سال پایه ۸۰ معادل ۴۶۳ درصد رشد داشته و ۶/۵ برابر شده است. (منبع:سایت بانک مرکزی) این شاخص در اقتصاد آمریکا و در دوره زمانی مشابه، ۲۹ درصد افزایش داشته است. (منبع: کمیته آمار نیروی کار). بنابراین اگر بر اساس تفاوت این دو عدد شاخص تورم تعدیل شود، عددی معادل ۴۳۴ درصد حاصل می‌شود که میزان رشد قیمت‌ها را نسبت به اقتصاد آمریکا نشان می‌دهد. این درصد رشد اگر به نسبت تبدیل شود، به عدد ۳۴/۵ می‌رسیم که میزان تغییر شاخص قیمت‌های نسبی را نشان می‌دهد. در سال ۸۰، نرخ دلار با رقم ۷۹۲ تومان یکسان شد؛ بنابراین اگر تفاوت ایجاد شده در رقم سال ۸۰ ضرب شود، ارزش دلار بر اساس فرمول مصرح در قانون، رقم بالایی خواهد بود. این ارزشگذاری، فارغ از شرایط روانی بازار به‌دلیل تنگناهای سمت عرضه و تغییرات ماهیتی در سرفصل‌های تقاضای ارز است