تحلیل بودجه شرکتهای سرمایهگذاری در بورس
احمد امیری حسابرس
سازمان بورس و اوراق بهادار، شرکتهای پذیرفته شده در بورس را موظف کرد در راستای دریافت و افشای سریع آخرین اطلاعات مالی و اطلاعات موثر بر قیمت سهام، بودجه سال مالی آینده خود را یک ماه قبل از پایان هر سال مالی به سازمان ارائه کنند. نفس وجود بودجه برای تمامی شرکتها بسیار ضروری است که نشاندهنده برنامه یک سال آینده شرکت است و ملاک ارزیابی عملکرد مدیریت و برای شناسایی انحرافات عملکرد بسیار مفید است اما استفاده از این ابزار برای مشخص کردن میزان سود سال آتی شرکتهای بورس نسبت به نوع شرکت بورسی و فعالیت آن جای تامل دارد. در این گفتار به بررسی بودجه شرکتهای پذیرفتهشده در بورس شامل ۱- شرکتهای تولیدی و ۲- شرکتهای سرمایهگذاری میپردازیم.
بودجه سالانه شرکتهای تولیدی
بودجهای که برای یک شرکت تولیدی تهیه میشود با پیشفرضهایی نظیر میزان تولید، ظرفیت قابل دسترسی شرکت، میزان فروش بر اساس تحقیقات بازاریابی که توسط مدیریت شرکت انجام میشود و نرخ مواد اولیه، حقوق و دستمزد و حتی نرخ ارز در برخی سالها و در نهایت نرخ فروش محصول است. در نتیجه براساس معیارهای فوق اگر بودجهای تهیه و قبل از شروع سال مالی منتشر شود برای فعالان بازار سرمایه مفید خواهد بود. البته باید عملکرد واقعی شرکت نیز هر سه ماه بهطور رسمی منتشر شود تا مقایسهای از عملکرد واقعی و بودجه انجام گیرد. شرکتهای تولیدی که تولیدات و فروش آنها فصلی است بهتر است بودجه خود را نیز بر همان اساس ارائه کنند تا عملکرد آنها برای استفادهکننده گمراهکننده نباشد. متاسفانه در چند سال اخیر آیتمهایی به درآمد شرکتهای تولیدی اضافه شده که بودجه آنها را در طول سال دچار نوسان شدید کرده است، مانند درآمد حاصل از فروش سرمایهگذاریها و درآمد حاصل از فروش زمین. شرکتهای تولیدی، باید درآمدی را که محقق شدن آن به اما و اگرها بستگی دارد به بودجه اضافه و EPS خود را به بازار اعلام کنند، این آیتمها امکان داردتوسط مدیران شرکتها دستکاری شود و میتوان زمان فروش آنها را پس و پیش کرد یا واقعا قیمت فروش آنها تا حد قابل اطمینان، قابل پیشبینی نیست.