عادیسازی خشونت علیه امدادگران
محمود فاضلی/تحلیلگر امور بینالملل
سازمانملل حملات مرگبار «غیرقابل قبول» علیه امدادگران را که به امری عادی تبدیل شده است، محکوم کرد. رکورد ۲۸۰مرگ در صفوف آنها در سراسر جهان در سال۲۰۲۳ عمدتا در رابطه با جنگ در غزه است و پیشبینی میشود این آمار در سال۲۰۲۴ نیز ادامه داشته باشد. افزایش تلفات امدادگران، عمدتا بهدلیل حملات هوایی رژیم اسرائیل به غزه بین اکتبر تا دسامبر سال گذشته، نشاندهنده افزایش ۱۳۷درصدی نسبت به سال۲۰۲۲ است که ۱۱۸امدادگر کشته شدند.

آژانس آوارگان فلسطینی سازمانملل نیز اعلام کرده است که ۲۰۷نفر از کارکنانش از آغاز جنگ در ماه اکتبر سال گذشته در غزه کشته شدند.«جویس میسویا» سرپرست دفتر هماهنگی سازمانملل گفته است: «عادیسازی خشونت علیه امدادگران و عدم پاسخگویی برای عملیاتهای کمکرسانی در همه جا غیرقابل قبول، نقضکننده وجدان و بسیار مخرب است. بیاهمیت جلوه دادن خشونت علیه امدادگران و همچنین این واقعیت که هیچکس پاسخگو نیست، غیرقابل قبول است. بهباور او «با کشته شدن ۲۸۰امدادگر در ۴۳کشور در سال۲۰۲۳ مرگبارترین سال ثبتشده برای جامعه بشردوستانه بینالمللی بود.» بر اساس آمار موجود از سال۱۹۹۷ بیش از نیمی از تلفات سال۲۰۲۳ (۱۶۳) در نوار غزه در سه ماه اول جنگ اسرائیل با حماس، عمدتا در حملات هوایی اسرائیل، به ثبت رسیده است.۴۱۳سازمان بشردوستانه در سراسر جهان در نامهای به اعضای سازمان ملل اعلام کردند: «خصومتهای وحشیانهای که در درگیریهای متعدد در سراسر جهان شاهد آن هستیم، حقیقتی وحشتناک را آشکار کرده است مبنی بر اینکه ما در عصر معافیت از مجازات زندگی میکنیم.»
«سودان جنوبی» جایی که درگیریها با وجود پایان رسمی درگیریهای داخلی، بهویژه بین قبایل مختلف، شدت گرفته است و همچنین «سودان»، جایی که دو ژنرال از اواسط آوریل۲۰۲۳ در حال جنگ برای قدرت بودند، مناطقی هستند که بهشدت مرگبار بودند و به ترتیب ۳۴ و ۲۵امدادگر در این منطقه کشته شدند. سازمانملل هشدار میدهد: «به احتمال زیاد سال۲۰۲۴ حتی مرگبارتر از شرایط فعالی خواهد بود. تعداد مرگ و میر ۱۰رژیم و کشور اول با بیشترین تلفات شامل اسرائیل و سوریه (هر کدام ۷کشته)، اتیوپی و اوکراین (هر کدام ۶کشته)، سومالی (۵کشته)، جمهوری کنگو و میانمار (هر کدام ۴ کشته) هستند. سازمانملل با نگرانی هشدار میدهد «درحالیکه ۲۸۰مورد مرگ در سال۲۰۲۳ رخ داده این یک رقم «ظالمانه» است و احتمالا ۲۰۲۴ در مسیر مرگبارتر از آن قرار دارد.»
بر اساس پایگاه داده امنیت کارگران امداد، ۱۷۶امدادگر بین یکژانویه تا ۹اوت (۱۲۱ نفر در اراضی فلسطین) بیشتر از مجموع سالهای گذشته کشته شدهاند. (این رکورد غمانگیز قبلی به سال۲۰۱۳ بازمیگردد؛ زمانی که ۱۵۹نفر کشته شده بودند.) کارگران آژانس امداد و اقدامات سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی در خاور نزدیک (UNRWA) بیشترین قربانیان را دارند. بر اساس گزارش سازمان ملل، از ماه اکتبر، بیش از ۲۸۰امدادگر کشته شدهاند که بیشتر آنها کارمندان آژانس امداد و کار سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی هستند. با این پیشینه، سران آژانسها و سازمانهای بشردوستانه نامهای مشترک به کشورهای عضو سازمانملل ارسال کرده و خواستار «پایان دادن به حملات به غیرنظامیان»، تضمین «حمایت از همه کارکنان بشردوستانه» خواهند بود.
سازمانملل هر سال روز جهانی بشردوستانه را در ۱۹اوت، سالگرد حمله به مقر خود در بغداد در سال۲۰۰۳ گرامی میدارد. آن بمب جان ۲۲نفر از جمله نماینده ویژه سازمان ملل در عراق را گرفت و حدود ۱۵۰امدادگر دیگر عراقی و خارجی را مجروح کرد. درحالیکه تعداد امدادگرانی که جان خود را از دست دادند و آمار منتشرشده نشان میدهد تعداد افراد ربودهشده در سال۲۰۲۳ کاهش یافته است. طی این مدت ۹۱آدمربایی رخ داد. رقمی که پس از رکورد غمانگیز سال۲۰۲۲ (۱۸۵) کمترین میزان در پنج سال گذشته است.آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمانملل نیز تاکید کرده است «احترام به امدادگرانی که در مرگبارترین سال ثبت شده کشته شدهاند، کافی نیست.» فیلیپ لازارینی رئیس آنروا نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در غزه، از زمان شروع جنگ در ۱۱ماه پیش، تعداد زیادی از امدادگران حضور داشتهاند و حداقل ۲۸۹امدادگر از جمله ۲۰۷عضو تیم آنروا و ۸۸۵کارمند بهداشت کشته شدند.»
استیفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل اعلام کرده که ادامه اقدامات خصومت ورزانه رژیم صهیونیستی و دستورات مکرر تخلیه همچنان مانع از ارسال کمکهای امدادی به نوار غزه میشود.منیر البرش، مدیرکل وزارت بهداشت فلسطین در نوار غزه نیز معتقد است اشغالگران رژیم صهیونیستی، ورود یک کاروان سازمان ملل حامل دارو و سوخت به نوار غزه را مختل کردهاند. سوخت در این منطقه تنها برای ۲۴ساعت کافی است و کمبود سوخت و دارو مانع از نجات مجروحان ناشی از جنایات اشغالگران خواهد شد. هرگونه تاخیر در مداخله، جان مجروحان را به خطر میاندازد.دفتر امور بشردوستانه سازمان ملل هشدار داد وضعیت انسانی در نوار غزه بهدلیل موجهای گسترده آوارگی، تراکم جمعیت، فقدان امنیت، تخریب زیرساختها و ادامه جنگ و محدودیت خدمات رسانی بسیار وخیم است. با ادامه جنگ و آوارگی فلسطینیها، کمبود شدید مواد ضروری، امکان دستیابی خانوادههای آواره به خدمات اولیه در محل استقرارشان پس از آوارگی بسیار دشوارتر میشود.
تراکم جمعیتی در این منطقه به بیش از ۳۳ تا ۳۴هزار نفر در هر کیلومتر مربع افزایش یافته است. این در حالی است که قبل از جنگ، تراکم مذکور در حدود ۲۰۰نفر بوده است.هشدارهای سازمان ملل در حالی است که «گلعاد اردان» نماینده دائم اسرائیل در سازمان ملل خواهان آن شده تا ساختمان سازمان ملل تعطیل و باید با خاک یکسان شود. این اولین باری نیست که وی به سازمان ملل جایی که خود در آن خدمت میکند، حمله میکند. او ماه گذشته هم اعلام کرده بود ما باید اقدامات بیسابقهای را علیه سازمانملل انجام دهیم، اقداماتی مانند تعطیل نمایندگی سازمانملل در قدس و اخراج روسای آژانسهای مختلف متمرکز در (فلسطین اشغالی)، این اقدامات پیامی شفاف خواهد بود که ادامه مواضع آنها علیه اسرائیل برای این سازمان هزینهبر خواهد بود.