افت و خیز تولید خودرو در نیمه نخست سال

حمید رضا بهداد - سه خودروساز نیمه دولتی کشور با تولید 506‌هزار و 259‌ دستگاه خودرو سواری طی نیمه نخست امسال به رشدی 6/9‌درصدی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته دست یافتند.

این‌درصد رشد در شرایطی به‌دست آمده که ایران‌خودرو طی بازه زمانی مذکور رشدی ۱۱‌درصدی را تجربه و سایپا نیز دو‌ درصد رشد کرده است.
پارس‌خودرو نیز به عنوان قدیمی‌ترین خودروساز ایران رشدی ۱۷‌درصدی را در تولید به خود می‌بیند. طی نیمه نخست سال‌جاری آمار تولید هفت خودرو از جمله تندر-۹۰، ریو و ماکسیما در مقایسه با مدت مشابه سال ۸۷ منفی شده، که گل سرسبد این آمار منفی مانند ماه‌های اخیر تندر-۹۰ است. این محصول در کل کاهش تولید ۵/۵۵‌درصدی را به خود می‌بیند.
طبق آمار شش‌ماهه تولید خودرو سواری در کشور، پراید طبق معمول پرتیراژترین محصول به شمار می‌رود و بیشترین درصد رشد را نیز مگان در اختیار دارد.
این در شرایطی است که سواری مرسدس بنز کمترین تیراژ را در بازه زمانی مذکور به خود اختصاص داده و بیشترین کاهش تولید را نیز تندر-۹۰ ایران‌خودرو به خود می‌بیند.
تندر دنباله‌دار!
داستان دنباله دار افت تولید تندر-۹۰، طی آمار تولید شش‌ماه نخست امسال نیز ادامه یافت و این محصول در مجموع و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۵/۵۵‌درصد افت تولید را تجربه کرد. نگاهی جزئی‌تر به آمار تولید تندر-۹۰ در نیمه نخست امسال بیانگر این موضوع است که ایران‌خودرو با کاهش تولیدی حدودا ۱۱‌هزار دستگاهی، افتی ۷۷‌درصدی را در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته به خود می‌بیند و پارس‌خودرو نیز که نسبت به شش‌ماه نخست سال گذشته، حدود سه‌هزار و ۳۰۰ دستگاه از این محصول را کمتر به تولید رسانده، با افت تولید ۲۹‌درصدی تندر مواجه شده است. کاهش شدید تولید تندر-۹۰ در ایران‌خودرو رابطه‌ای مستقیم با مشکلات مالی این شرکت دارد، به نحوی که بدهی قابل‌توجه آن به رنوپارس (تامین‌کننده قطعات تندر) سبب شده تا این شرکت نتواند قطعات لازم را به موقع تامین و در اختیار ایران‌خودرو قرار دهد و این موضوع نه تنها افت تولید ۷۷‌درصدی تندر-۹۰ را پدید آورده، بلکه موجب توقف کامل تولید این محصول فرانسوی در این شرکت طی دو هفته گذشته شده است. ظاهرا همین امر نیز موجب شد تا وزارت صنایع با تمرکز تولید تندر-۹۰ در پارس‌خودرو موافقت کند. باید دید با این رویداد، چه سرنوشتی در انتظار پرحاشیه‌ترین محصول صنعت خودرو ایران است و آیا تندر بالاخره با تمرکز تولید در پارس‌خودرو، آرام می‌گیرد؟
یک سوم ایران‌خودرو منفی شد!
با احتساب وانت پیکان در سبد محصولات ایران‌خودرو، این نکته به‌دست می‌آید که طی شش‌ماه نخست امسال و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، سه محصول از نه محصول این شرکت (یک سوم کل محصولات) با افت تولید مواجه شده‌اند. جدای از تندر-۹۰، دیگر فرانسوی ایران‌خودرو یعنی پژو روآ نیز در بازه زمانی مذکور با افت تولیدی ۴۴‌درصدی روبه‌رو شده است.
هر چه افت تولید تندر-۹۰ به عنوان محصولی به روز و با کیفیت، در ایران‌خودرو نگران‌کننده و قابل‌تامل به نظر می‌رسد، اما کاهش تولید روآ با توجه به کیفیت پایین و استقبال اندک مشتریان از این محصول، نکته‌ای نه چندان مهم به نظر می‌آید.
اما علاوه‌بر روآ و تندر، دو میهمان مونتاژی و کم‌تیراژ ایران‌خودرو یعنی مرسدس بنز سواری و گرند ویتارای شاسی بلند نیز طی نیمه نخست امسال و در مقایسه با بازه زمانی مشابه سال گذشته با کاهش تولید روبه‌رو شدند، به نحوی که ویتارا ۲۸‌درصد افت را تجربه کرده و بنز نیز که ایران‌خودرو تنها ۷۹ دستگاه از این میهمان آلمانی را طی شش‌ماه نخست امسال به مونتاژ رسانده است افت تولیدی ۶‌درصدی را به خود می‌بیند.
اما نگاهی هم به آمار مثبت تولید بزرگترین خودروساز خاورمیانه بیندازیم، آماری که پژو ۴۰۵ را باید گل سرسبد آن بدانیم.
این محصول طی شش‌ماه نخست امسال و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۵۰‌درصد رشد تولید را به خود می‌بیند و پرتیراژترین محصول ایران‌خودرو نیز به حساب می‌آید.
پس از ۴۰۵، پژو پارس بیشترین درصد رشد در ایران‌خودرو را به خود اختصاص داده و در بازه زمانی مذکور ۳۷‌درصد رشد را تجربه کرده است. پژو ۲۰۶ نیز به عنوان تنها محصول هاچ‌بک ایران‌خودرو رشد تولیدی ۲۱‌درصدی را طی شش‌ماه نخست امسال و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته به خود می‌بیند.
سمند هم که لقب اولین محصول ملی صنعت خودرو ایران را به دوش می‌کشد، در بازه زمانی مذکور ۲۴‌درصد رشد تولید را تجربه کرده است.
افت تولید ریو
در حالی که سایپایی‌ها قرار است زانتیا را طی تابستان سال آینده از خط تولید خارج کنند، این محصول طی نیمه نخست امسال و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، با رشد تولیدی ۴‌درصدی مواجه شده است. این در حالی است که دیگر محصول مونتاژی سایپا یعنی ریو افتی ۱۴‌درصدی را طی بازه زمانی مذکور به خود می‌بیند. ریو اواخر شهریورماه به دلیل بروز مشکلات فنی در خط تولید (به گفته قائم‌مقام سایپا) با کاهش تولید روبه‌رو شد و این موضوع را باید یکی از دلایل افت تولید این کره‌ای مونتاژی سایپا دانست. اما کاهش تولید ریو در شرایطی است که تولید پراید دیگر محصول سایپا طی شش‌ماه نخست امسال و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته سه درصد رشد کرده است. پراید البته در پارس‌خودرو نیز به تولید می‌رسد و این شرکت نیز طی بازه زمانی مذکور رشدی ۲۱‌درصدی را در تولید پراید به خود می‌بیند.
قرار است سایپایی‌ها سال آینده پرایدی جدید را که تست تصادف را پاس می‌کند به بازار بدهند.
افت‌وخیز تولید در پارس‌خودرو
قدیمی‌ترین خودروساز ایران هر چند با تولید یک هزار و ۷۹۸ دستگاه مگان طی نیمه نخست امسال و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، رشدی ۲۱۱‌درصدی را در تولید این محصول تجربه کرده، اما جدای از تندر-۹۰، آمار تولید برخی محصولات دیگر این شرکت منفی شده است. در این بین ماکسیما با افتی ۴‌درصدی روبه‌رو و پارس‌خودرو طی نیمه‌نخست امسال یک هزار و ۲۸۰ دستگاه از این ژاپنی را به مونتاژ رسانده است.

ماکسیما جزو محصولاتی است که زمزمه خروج آن از خط تولید پارس‌خودرو به گوش می‌رسد و شاید این میهمان ژاپنی، سال آینده به همراه زانتیا جاده مخصوص را ترک کند. اما آن طور که از آمار تولید خودرو سواری طی شش‌ماه نخست امسال برمی‌آید، محصولات دو دیفرانسیل (احتمالا منظور از دو دیفرانسیل‌های پارس‌خودرو، نیسان رونیز است) در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته افت تولیدی ۲۶‌درصدی را تجربه کرده‌اند.