کنگره از «نتانیاهو» دعوت کرد
تشدید جنگ بر سر تحریمها
دنیای اقتصاد: پس از آنکه اوباما، در نطق سالانه خود بار دیگر کنگره را تهدید به وتوی هرگونه قطعنامه تحریمی علیه ایران کرد، سران جمهوریخواه کنگره از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی برای سفر به واشنگتن و شرکت در نشست کنگره دعوت کردند. در واکنش به این اقدام، کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد که این اقدام خلاف عرف دیپلماتیک است و اوباما در جریان سفر نتانیاهو به آمریکا با او دیدار نمیکند. از سوی دیگر دیپلماتهای بلندپایه اروپایی در مقالهای با اعمال هرگونه تحریم جدید علیه ایران مخالفت کردند. جدال اوباما با کنگره بالا گرفت
تشدید جنگ تحریمها در واشنگتن بر سر ایران
کاخ سفید در واکنش به دعوت کنگره از نخستوزیر رژیم صهیونیستی: این اقدام خلاف عرف دیپلماتیک است و اوباما با نتانیاهو دیدار نمیکند
سعیدهسادات فهری: پس از آنکه باراک اوباما، رئیسجمهوری ایالاتمتحده در ششمین سخنرانی سالانه خود در کنگره برای چندمین بار هشدار داد که هرگونه طرح تحریمی جدید علیه ایران را وتو میکند، جمهوریخواهان در واکنش به این سخنان، از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی دعوت کردند تا در جلسه مشترک مجلس نمایندگان و سنای آمریکا که ماه آینده برگزار میشود، شرکت و سخنرانی کند. به نظر میرسد در این ماجرا جمهوریخواهان، کاخ سفید را دور زدهاند، زیرا فقط کمی پیش از انتشار بیانیه خود، مقامات دولت را در جریان تصمیم خود گذاشتهاند. ظاهرا قرار است نتانیاهو درباره برنامههای انتخاباتی خود، تهدیدهای هستهای ایران و گروههای بنیادگرای اسلامی علیه اسرائیل سخنرانی کند. جمهوریخواهان که نتانیاهو را دعوت کردهاند، میکوشند طرحی را برای اعمال تحریمهای تازه علیه ایران به تصویب کنگره برسانند. این در شرایطی است که باراک اوباما، بارها گفته است که در صورت تصویب این طرح آن را وتو خواهد کرد. کاخ سفید در واکنش به این اقدام کنگره اعلام کرد که اوباما با نتانیاهو دیدار نخواهد کرد.
بنیامین نتانیاهو اعلام کرده است که کمتر از دو ماه دیگر به دعوت رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به واشنگتن میرود تا در کنگره درباره اختلافنظرهای دولت آمریکا و اسرائیل در زمینه برنامه هستهای ایران صحبت کند. همزمان کاخ سفید در واکنش به این اقدام اعلام کرد که دعوت جمهوریخواهان کنگره بدون هماهنگی با دولت آمریکا بوده و این کار نقض پروتکلهای دیپلماتیک محسوب میشود.
پس از این تحولات بود که جان کری، وزیر امور خارجه ایالاتمتحده در کنفرانس خبری با فدریکا موگرینی در پاسخ به پرسشی درباره درخواست برخی از نمایندگان آمریکایی برای افزایش تحریمها علیه ایران و درخواست برای سخنرانی نتانیاهو در کنگره گفت: «درباره سفر نخستوزیر اسرائیل باید بگویم ما هر زمانی از صحبت نخستوزیر اسرائیل در آمریکا استقبال میکنیم. مسلما دعوت از طرف دفتر رئیس مجلس مقداری غیرمعمول است. هر کسی میداند موضوع ایران اذهان بسیاری را مشغول کردهاست. ما در هدف خود اختلافی نداریم. ما اختلافاتی در تاکتیک برای رسیدن به آن هدف داریم اما مصمم هستیم ایران به سلاح هستهای دست نیابد.»
این در شرایطی است که ایران همواره اعلام کردهاست که به دنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست و برنامه هستهای خود را تنها با اهداف صلحآمیز دنبال میکند. بیش از ۵۰ گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم تاکید کردهاند که مدرکی در دست ندارند که بتوانند قاطعانه بگویند ایران به دنبال دستیابی به سلاح هستهای است.
به گزارش «انتخاب» به نقل از رویترز، وزیر خارجه آمریکا تاکید کرد: «ما تلاش کردیم همکاران سابق را متقاعد کنیم اقدام یکجانبه آمریکا همیشه بهترین اقدام نیست.» کری همچنین به نقل از یکی از اعضای هیاتی از کنگره آمریکا که اخیرا به فلسطین اشغالی رفته بودند، گفت: «او از یکی از پرسنل ارشد اطلاعات اسرائیل که نمیخواهم نامش را بگویم پرسید تاثیر این تحریمها (جدید) چه خواهد بود و این شخص پاسخ داد که مانند پرتاب کردن نارنجک روی این روند است، بنابراین ما از افراد میخواهیم مسوول باشند و اجازه دهند گفتوگوی مسوولانه درباره بهترین راه برای پیشبرد این موضوع انجام شود. ما مانند همیشه متعهد هستیم از تولید تسلیحات هستهای در ایران جلوگیری کنیم.»
جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم روز جمعه در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که واشنگتن به رغم اصرار بعضیها، همچنان مخالف وضع تحریمهای جدید، تشدید و حتی ادامه آن علیه ایران است. او افزود: «گرچه تحریمها، مذاکرات را به این مرحله رسانده است، اما دولت آمریکا برخلاف تل آویو، راه رسیدن به هدف را ادامه تحریمها نمیداند.»
تکذیب مخالفت موساد با تحریمهای جدید
همزمان با این تحولات، شامگاه چهارشنبه خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد که «کارمندان بلندمرتبه موساد» در تماس با این خبرگزاری گفتهاند که تصویب تحریمهای تازه علیه جمهوری اسلامی را درست نمیدانند. بلومبرگ نوشت که کارمندان موساد هشدار دادهاند که تشدید تحریمها علیه ایران میتواند به شکست مذاکرات هستهای منتهی شود. به گزارش خبرگزاری فارس، این هشدار برخلاف موضع «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره مذاکرات هستهای است. اما یک روز پس از انتشار گزارش بلومبرگ درباره اعلام مخالفت کارمندان بلندپایه سرویس امنیت خارجی اسرائیل (موساد) با اعمال تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، موساد این خبر را تکذیب کرد. موساد روز پنجشنبه با صدور بیانیهای درباره گزارشهای منتشره در آمریکا نوشت: «تامیر پاردو رئیس موساد روز ۱۹ ژانویه با هیاتی از سناتورهای آمریکایی دیدار داشت. برخلاف گزارشهای منتشر شده رئیس موساد در این دیدار نگفت که تحریمهای تازه علیه ایران را رد میکند.»
در این بیانیه ادعا شده است: «برخلاف این گزارشها، پترو به سناتورهای آمریکایی گفته است، این تحریمها بودهاند که ایران را مجبور به مذاکره کردهاند. بدون آنها، ایران حاضر به پذیرش تعهداتش نبود»
انتقاد سیاستمداران اروپایی از کنگره
از سوی دیگر روز پنجشنبه لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه، فیلیپ هاموند، وزیر خارجه بریتانیا، فرانک والتر اشتاین مایر، وزیر خارجه آلمان و فدریکا موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با انتشار مقالهای از طرح جدید تندروهای آمریکا برای تشدید تحریمها علیه ایران انتقاد کردند و آن را گامی به عقب خواندند. به گزارش «ایسنا» این دیپلماتهای بلندپایه اروپایی در نامهای خطاب به کنگره آمریکا، توقف تصویب طرح اعمال تحریمهای جدید علیه ایران در صورت به نتیجه نرسیدن مذاکرات را خواستار شدند. این مقامات در نامه خود که در سرمقاله روزنامه واشنگتن پست منتشر شده است، تاکید کردند: «باید به مذاکرات هستهای شانس بیشتری داده شود.» در ادامه این نامه آمده است: «وظیفه ما این است که اطمینان حاصل کنیم بهترین شانس ممکن به مسیر دیپلماسی برای رسیدن به موفقیت داده شده است. به علاوه حفظ فشار بر ایران از طریق تحریمهای موجود ضروری است.» این دیپلماتهای بلندپایه اروپایی، هشدار دادهاند که قانون تحریمهای جدید علیه ایران در این لحظه بیش از آنکه موضع آنها در مذاکرات را تقویت کند، موجب تضعیفشان خواهد شد.
مخالفت هیلاری کلینتون با تحریم جدید
همچنین هیلاری کلینتون وزیر سابق امور خارجه آمریکا و کاندیدای احتمالی ریاست جمهوری در انتخابات سال ۲۰۱۶ یک روز پس از آنکه باراک اوباما رئیسجمهور این کشور در نطق سالانه خود هشدار داد تحریمهای جدید علیه ایران را وتو خواهد کرد، گفت: «من نیز با طرح اخیر کنگره برای تحریم جدید ایران مخالفم.» کلینتون ادامه داد: «چرا ما میخواهیم عامل شکست مذاکرات باشیم. اگر ما به دلیل اقدامات کنگره عامل شکست مذاکرات باشیم، بنابراین ایران و دیگران دلیل کافی برای ادامه ندادن مذاکرات خواهند یافت که از نظر من یک خطای استراتژیک بسیار جدی است.»
مخالفت برژینسکی و اسکوکرافت
از سوی دیگر، نشریه هیل از مخالفت برنت اسکوکرافت و زبیگنیو برژینسکی با تصویب تحریمهای جدید علیه ایران خبر داد. به گزارش «انتخاب»، کفه مخالفت با تصویب طرح تحریمهای جدید علیه تهران با پیوستن دو مشاور برجسته پیشین امنیت ملی آمریکا در دولتهای جمهوریخواه و دموکرات، که سنگینوزنهای امنیت ملی آمریکا هستند، سنگینتر شد. برنت اسکوکرافت و زبیگنیو برژینسکی، با حضور در جلسه روز چهارشنبه کمیته نیروهای مسلح سنا گفتند مخالف وضع تحریمهای جدید علیه ایران هستند زیرا این تحریمها موجب تخریب مذاکراتی خواهد شد که هدف آن محدود کردن و تحت کنترل آوردن برنامه اتمی ایران است. اسکوکرافت که در دولتهای جمهوریخواه جرالد فورد و جورج بوش پدر مقام مشاور امنیت ملی را برعهده داشت، در این جلسه گفت: «باید به مذاکرهکنندگان فرصت داد راهشان را ادامه دهند و نباید گامی برداشت که موجب تخریب مذاکرات شود و تصویب تحریمهای جدید همین کار را انجام خواهد داد. پایان مهلت مذاکرات نزدیک است. من معتقدم که میتوانیم استراتژیمان را تغییر دهیم اما نه در این مرحله از مذاکرات.»
دور تازه رایزنیها در زوریخ
همزمان با این تحولات، گفتوگوهای هستهای میان ایران و آمریکا نیز شدت بیشتری گرفته است و با گذشت کمتر از یک هفته از پایان مذاکرات هستهای در ژنو، روز گذشته دور جدید گفتوگوهای هستهای میان مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا به ریاست عباس عراقچی معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه و وندی شرمن، معاون وزیر امور خارجه آمریکا در شهر زوریخ سوئیس از سر گرفته شد. در این دور از مذاکرات که تا امروز شنبه ادامه خواهد داشت بار دیگر همه موضوعات مورد اختلاف بررسی و مرور خواهد شد. مجید تختروانچی، معاون اروپا و آمریکای وزیر امور خارجه، حمید بعیدینژاد مدیرکل سیاسی و امنیت بینالملل وزارت امور خارجه، داوود محمدنیا مشاور وزیر خارجه، محمد امیری مدیر کل امور پادمانهای سازمان انرژی اتمی و نیز پژمان رحیمیان از سازمان انرژی اتمی سایر اعضای تیم مذاکرهکننده ایرانی در زوریخ هستند. نمایندگی اتحادیه اروپا در این دور از گفتوگوها را نیز هلگا اشمید، معاون فدریکا موگرینی مسوول جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا به عهده دارد.
همچنین محمدجواد ظریف که برای شرکت در مجمع جهانی داووس در سوئیس بهسر میبرد، با «فدریکا موگرینی» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره آخرین تحولات مذاکرات هستهای گفت وگویی تلفنی انجام داد. به گزارش «ایرنا»، در این گفت وگوی تلفنی که به درخواست موگرینی انجام شد، طرفین درخصوص آخرین تحولات مربوط به مذاکرات هستهای رایزنیهایی داشتند.
لغو دیدار ظریف با جان کری
قرار بود ظریف با جان کری، همتای آمریکایی خود نیز در حاشیه نشست داووس دیدار کند اما این دیدار لغو شد. پیگیریهای «دنیای اقتصاد» درباره علت لغو این دیدار تا لحظه تنظیم این گزارش به نتیجه نرسید اما گفته میشود شرکت ظریف در مراسم خاکسپاری عبدالله، پادشاه عربستان مهمترین دلیل لغو دیدار ظریف و کری است.
موفقیت دیپلماسی ایران
امیرعلی ابوالفتح، متخصص مسائل آمریکا و کارشناس ارشد مسائل بینالملل درباره تحولات اخیر و تشدید اختلافات میان کنگره و کاخ سفید به «دنیای اقتصاد» گفت: «پیش از آغاز به کار کنگره جدید نیز میشد پیشبینی کرد که با مسلط شدن جمهوریخواهان بر هر دو مجلس سنا و نمایندگان، اختلافات میان دو حزب اصلی آمریکا بر سر مسائل حساسی چون پرونده هستهای ایران افزایش یابد.» این کارشناس ارشد مسائل آمریکا معتقد است اختلاف میان دو طرف تنها به بحث هستهای ایران محدود نیست و هر آنچه به دموکراتها یا جمهوریخواهان برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ کمک کند به عرصه جنگ و رقابت طرفین تبدیل خواهد شد. ابوالفتح در توضیح این مسائل میگوید: «اگر مذاکرات فعلی میان ایران و ۱+۵ به نتیجه برسد و توافقی میان طرفین امضا شود، از دید آمریکا، خطر دستیابی ایران به سلاح هستهای از میان میرود و این مساله دستاورد و موفقیت بسیار بزرگی برای دولت اوباما و دموکراتها خواهد بود.» به گفته این کارشناس همان اندازه که دموکراتها از توافق با ایران برای نشان دادن کارآمدی دولت اوباما استفاده میکنند، جمهوریخواهان نسبت به این مساله نگران هستند و از هر ابزاری برای جلوگیری از توافق هستهای بهره خواهند برد. ابوالفتح در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» در رابطه با دعوت کنگره از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی برای سخنرانی در کنگره گفت: «دعوت از نتانیاهو یکی از ابزارهایی است که کنگره برای سنگاندازی در روند مذاکرات هستهای ایران به کار گرفته است و نمایندگان کنگره با دعوت از نخستوزیر اسرائیل بدون اطلاع کاخ سفید درواقع مغایر با پروتکلهای دیپلماتیک عمل کردند.» او افزود: «این اقدام کنگره به نوعی دور زدن دولت و دهنکجی به کاخ سفید قلمداد میشود و به همین دلیل نیز کمی پس از آن کاخ سفید اعلام کرد که اوباما با نتانیاهو دیدار نخواهد داشت.» ابوالفتح در ادامه با اشاره به اینکه تا سه، چهار سال پیش ائتلاف گستردهای علیه ایران در داخل آمریکا وجود داشت و جناحها چه در قالب تحریمها و چه استفاده از دیگر ابزارها علیه ایران یکدست بودند، تاکید کرد: «با گذشت زمان و روی کار آمدن دولت حسن روحانی در ایران، تغییراتی را در روند مذاکرات از جانب تیم ایرانی شاهد بودیم که این مساله منجر به امضای بیانیه ژنو ۳ و برخی بازرسیها از تاسیسات ایران شد.» ابوالفتح با تاکید بر اینکه این روند ناشی از دیپلماسی موفق دولت روحانی است، ادامه داد: «اکنون جناح طرفدار مذاکره درون آمریکا، اروپا و حتی اسرائیل تقویت شده است و در مقابل جریانهای سختگیر علیه ایران روز به روز تضعیف میشوند. همچنانکه اخیرا سران اروپایی در نامهای با تشدید تحریمها علیه ایران مخالفت کردند.» این کارشناس ارشد امور آمریکا افزود: «یکی از دلایل این روند، به نوع بازی و تعامل ایران در مذاکرات مربوط میشود زیرا ایران با سیاستهای جدیدش این امیدواری را ایجاد کردهاست که راه رسیدن به توافق از طریق میز مذاکره وجود دارد.»
ارسال نظر